چگونه برخی از سایت‌ها و اپ‌ها را روی دستگاه‌های همراه فیلتر كنیم؟
دسترسی ممنوع!
بحث فیلترینگ سایت‌ها و اپ‌ها همیشه در كشور داغ است و در هر محفلی حرفی از آن شنیده می‌شود، اما این بار می‌خواهیم در مورد فیلترینگ شخصی صحبت كنیم. كم نیستند خانواده‌هایی كه موبایل یا تبلتی را در اختیار فرزندانشان می‌گذارند و از بابت دسترسی آنها به انواع محتواهای نامناسب از طریق سایت‌ها یا شبكه‌های اجتماعی نگران هستند. به‌خصوص آن‌كه معمولا بچه‌ها در سواد دیجیتالی از والدین‌شان جلو می‌زنند! پس بهتر است مساله را خود والدین در دست بگیرند. بگذارید نگاهی داشته باشیم به راه‌های ایجاد محدودیت روی سایت‌ها و اپ‌ها در دستگاه‌های همراه.
محدودیت سیستمی برای سایت‌ها در اندروید
اساسی‌ترین و آسان‌ترین راه برای ایجاد محدودیت در دسترسی به سایت‌ها روی یك‌دستگاه اندرویدی، تغییر فایلی به نام hosts است كه نام سرورها و آی‌پی‌های متناظر آنها را می‌توان در آن مشخص كرد، اما یك مانع بزرگ سر راه شما و تغییر این فایل قرار دارد: خود اندروید! انجام تغییرات در فایل hosts فقط روی دستگاه‌های روت‌شده امكان‌پذیر است، بنابراین اگر دستگاه شما روت است، ادامه این بخش را بخوانید. در غیر این‌صورت، راهكارهای بعدی را در نظر بگیرید.
برای دسترسی به فایل hosts و تغییر آن می‌توانید از نرم‌افزار ES Explorer استفاده كنید. در این برنامه، به فولدر /system/etc بروید و در آن‌جا فایل hosts را به‌عنوان یك فایل متنی باز كنید (از خود ES Note Editor
می‌توانید بهره بگیرید). حال هر سایتی را كه می‌خواهید روی دستگاه‌تان بسته باشد، به این صورت به فایل اضافه كنید:
127.0.0.1 SiteAddress كه در آن به جای SiteAddress آدرس سایت را می‌گذارید.
محدود كردن سایت‌ها از طریق اپ در اندروید
با توجه به آن‌كه درصد كمی از كاربران گوشی‌هایشان را روت می‌كنند، نمی‌توان راهكار قبلی را به‌عنوان یك راهكار عمومی مدنظر قرار داد. در حالت عادی برای ایجاد محدودیت در دسترسی به سایت‌ها باید از نرم‌افزارهای خاص كمك گرفت.
یكی از نرم‌افزارهای خوب در این زمینه، DNS66 است. این نرم‌افزار شبیه حالت سیستمی دسترسی به hostها را محدود می‌كند، اما این كار را با واسطه و ایجاد یك VPN انجام می‌دهد. نحوه كاركرد DNS66 به این صورت است كه در تب hosts سایت‌ها (یا فهرست سایت‌ها در یك فایل txt) را اضافه كرده و سپس تعیین می‌كنید كه نرم‌افزار چه عملی را در قبال این سایت‌ها انجام دهد: مانع دسترسی شود، اجازه دهد یا آنها را نادیده بگیرد. با توجه به آن‌كه یكی از كاربردهای اصلی DNS66 برای جلوگیری از فعالیت‌های تبلیغات است، فهرست سایت‌هایی كه به‌طور پیش‌فرض می‌بینید، مربوط به سایت‌های تبلیغاتی است. پس از آن‌كه سایت‌های مورد نظرتان را همراه عملكرد مدنظر خود در فهرست وارد كردید، با زدن دكمه Start و تایید دیالوگ بعدی، DNS66 فعال شده (در نوار بالا به شكل یك اتصال VPN) و جلوی دسترسی به سایت‌های ممنوع شده را می‌گیرد. به دلیل ممانعت در كار تبلیغات موبایل، این نرم‌افزار در پلی‌استور گوگل نیست و آن را می‌توانید از این آدرس دانلود كنید:
f-droid.org/en/packages/org.jak_linux.dns66
اپ دیگری كه برای ایجاد بلك‌لیست سایت‌ها در اندروید به كار می‌آید،
Mobile Security & Antivirus از شركت امنیتی مشهور Trend Micro است كه می‌توانید از گوگل‌پلی نصب كنید. این برنامه همان‌طور كه از نامش مشخص است، در اصل برای امنیت و آنتی‌ویروسی اندروید است، اما یكی از امكانات موجود در آن بستن دسترسی به سایت‌های خاص است. برای این كار، با اجرای برنامه به بخش Options و Safe Surfing بروید. حال در قسمت Parental Controls یك حساب كاربری بسازید كه پس از آن گزینه‌ای به نام فهرست ممنوع شده (Blocked List) به اپ افزوده می‌شود. با ورود به این قسمت جدید می‌توانید فهرستی از سایت‌هایی را كه می‌خواهید كاربر نتواند به آنها دسترسی یابد، وارد كنید تا نرم‌افزار مانع باز شدن آنها شود.
محدودیت دسترسی به سایت‌ها در آیفون و آیپد
در iOS گذاشتن محدودیت روی سایت‌ها خیلی آسان‌تر از اندروید انجام می‌شود، زیرا اپل به‌صورت سیستمی مكانیزمی برایش در نظر گرفته است. برای این كار، در نسخه‌های پایین‌تر از iOS 12، روی آیفون یا آیپدتان در تنظیمات به قسمت General (عمومی) و از آن‌جا به بخش Restrictions (محدودیت‌ها) می‌روید. اگر قبلا محدودیتی اعمال كرده باشید، باید كد چهار رقمی را برای ویرایش آن وارد كنید و در غیر این‌صورت از شما خواسته می‌شود یك كد تعیین كنید.
حال Websites را انتخاب كنید تا وارد بخش مربوط به آن شوید. در این‌جا با زدن روی گزینه
Specific Websites Only می‌توانید فهرست سایت‌هایی را كه در حال حاضر روی این دستگاه مجاز هستند، ببینید و هر سایتی را كه می‌خواهید به آن اضافه یا از آن حذف كنید. دقت كنید این فهرست كاملا عمومی است و كاربر در هیچ مرورگری نمی‌تواند سایتی غیر از آنها را باز كند. اما اگر نسخه iOS شما بالاتر از 12 است، این محدودیت را باید از طریق ویژگی جدید این سیستم‌عامل یعنی Screen Time پیاده كنید. برای این‌كار، از تنظیمات به قسمت Screen Time بروید و Content & Privacy Settings
را انتخاب كنید. حال، پس از فعالسازی (سوئیچ بالای صفحه)، گزینه
Content Restrictions را بزنید و با رفتن به بخش Web Content همان فهرست سایت‌های مجاز را با اعمالی كه در بالا توضیح داده شد، مشاهده می‌كنید.
اساسی‌ترین و آسان‌ترین راه برای ایجاد محدودیت در دسترسی به سایت‌ها روی یك‌دستگاه اندرویدی، تغییر فایلی به نام hosts است كه نام سرورها و آی‌پی‌های متناظر آنها را می‌توان در آن مشخص كرد، اما یك مانع بزرگ سر راه شما و تغییر این فایل قرار دارد: خود اندروید! انجام تغییرات در فایل hosts فقط روی دستگاه‌های روت‌شده امكان‌پذیر است، بنابراین اگر دستگاه شما روت است، ادامه این بخش را بخوانید. در غیر این‌صورت، راهكارهای بعدی را در نظر بگیرید.
برای دسترسی به فایل hosts و تغییر آن می‌توانید از نرم‌افزار ES Explorer استفاده كنید. در این برنامه، به فولدر /system/etc بروید و در آن‌جا فایل hosts را به‌عنوان یك فایل متنی باز كنید (از خود ES Note Editor
می‌توانید بهره بگیرید). حال هر سایتی را كه می‌خواهید روی دستگاه‌تان بسته باشد، به این صورت به فایل اضافه كنید:
127.0.0.1 SiteAddress كه در آن به جای SiteAddress آدرس سایت را می‌گذارید.
محدود كردن سایت‌ها از طریق اپ در اندروید
با توجه به آن‌كه درصد كمی از كاربران گوشی‌هایشان را روت می‌كنند، نمی‌توان راهكار قبلی را به‌عنوان یك راهكار عمومی مدنظر قرار داد. در حالت عادی برای ایجاد محدودیت در دسترسی به سایت‌ها باید از نرم‌افزارهای خاص كمك گرفت.
یكی از نرم‌افزارهای خوب در این زمینه، DNS66 است. این نرم‌افزار شبیه حالت سیستمی دسترسی به hostها را محدود می‌كند، اما این كار را با واسطه و ایجاد یك VPN انجام می‌دهد. نحوه كاركرد DNS66 به این صورت است كه در تب hosts سایت‌ها (یا فهرست سایت‌ها در یك فایل txt) را اضافه كرده و سپس تعیین می‌كنید كه نرم‌افزار چه عملی را در قبال این سایت‌ها انجام دهد: مانع دسترسی شود، اجازه دهد یا آنها را نادیده بگیرد. با توجه به آن‌كه یكی از كاربردهای اصلی DNS66 برای جلوگیری از فعالیت‌های تبلیغات است، فهرست سایت‌هایی كه به‌طور پیش‌فرض می‌بینید، مربوط به سایت‌های تبلیغاتی است. پس از آن‌كه سایت‌های مورد نظرتان را همراه عملكرد مدنظر خود در فهرست وارد كردید، با زدن دكمه Start و تایید دیالوگ بعدی، DNS66 فعال شده (در نوار بالا به شكل یك اتصال VPN) و جلوی دسترسی به سایت‌های ممنوع شده را می‌گیرد. به دلیل ممانعت در كار تبلیغات موبایل، این نرم‌افزار در پلی‌استور گوگل نیست و آن را می‌توانید از این آدرس دانلود كنید:
f-droid.org/en/packages/org.jak_linux.dns66
اپ دیگری كه برای ایجاد بلك‌لیست سایت‌ها در اندروید به كار می‌آید،
Mobile Security & Antivirus از شركت امنیتی مشهور Trend Micro است كه می‌توانید از گوگل‌پلی نصب كنید. این برنامه همان‌طور كه از نامش مشخص است، در اصل برای امنیت و آنتی‌ویروسی اندروید است، اما یكی از امكانات موجود در آن بستن دسترسی به سایت‌های خاص است. برای این كار، با اجرای برنامه به بخش Options و Safe Surfing بروید. حال در قسمت Parental Controls یك حساب كاربری بسازید كه پس از آن گزینه‌ای به نام فهرست ممنوع شده (Blocked List) به اپ افزوده می‌شود. با ورود به این قسمت جدید می‌توانید فهرستی از سایت‌هایی را كه می‌خواهید كاربر نتواند به آنها دسترسی یابد، وارد كنید تا نرم‌افزار مانع باز شدن آنها شود.
محدودیت دسترسی به سایت‌ها در آیفون و آیپد
در iOS گذاشتن محدودیت روی سایت‌ها خیلی آسان‌تر از اندروید انجام می‌شود، زیرا اپل به‌صورت سیستمی مكانیزمی برایش در نظر گرفته است. برای این كار، در نسخه‌های پایین‌تر از iOS 12، روی آیفون یا آیپدتان در تنظیمات به قسمت General (عمومی) و از آن‌جا به بخش Restrictions (محدودیت‌ها) می‌روید. اگر قبلا محدودیتی اعمال كرده باشید، باید كد چهار رقمی را برای ویرایش آن وارد كنید و در غیر این‌صورت از شما خواسته می‌شود یك كد تعیین كنید.
حال Websites را انتخاب كنید تا وارد بخش مربوط به آن شوید. در این‌جا با زدن روی گزینه
Specific Websites Only می‌توانید فهرست سایت‌هایی را كه در حال حاضر روی این دستگاه مجاز هستند، ببینید و هر سایتی را كه می‌خواهید به آن اضافه یا از آن حذف كنید. دقت كنید این فهرست كاملا عمومی است و كاربر در هیچ مرورگری نمی‌تواند سایتی غیر از آنها را باز كند. اما اگر نسخه iOS شما بالاتر از 12 است، این محدودیت را باید از طریق ویژگی جدید این سیستم‌عامل یعنی Screen Time پیاده كنید. برای این‌كار، از تنظیمات به قسمت Screen Time بروید و Content & Privacy Settings
را انتخاب كنید. حال، پس از فعالسازی (سوئیچ بالای صفحه)، گزینه
Content Restrictions را بزنید و با رفتن به بخش Web Content همان فهرست سایت‌های مجاز را با اعمالی كه در بالا توضیح داده شد، مشاهده می‌كنید.