کاخ کرملین درخصوص عضویت دائمی اوکراین در ناتو به اعضای پیمان آتلانتیک شمالی هشدار داد
بازی ناتو در میان خطوط قرمز روسها
گرچه از ابتدای قرن20 تا کنون، عضویت دو کشور اوکراین و گرجستان در ناتو به عناوین و بهانههای مختلف از سوی سران پیمان آتلانتیک شمالی پیگیری شده است اما هر بار تحت تأثیر هشدارهای روسیه و عدم آمادگی کشورهای عضو ناتو در خصوص پذیرش این دو کشور، این مسأله به تأخیر افتاده است. در سال 2014، پس از دخالت مستقیم غرب در امور داخلی اوکراین که به سقوط این کشور منجر شد، آمریکا و اتحادیه اروپا به کییف وعده دادند عضویت اوکراین در ناتو را هر چه سریعتر کلید بزنند. طی ماههای اخیر، زمزمههایی در این خصوص به گوش میرسد. در مقابل، مسکو تهدید کرده است عضویت اوکراین در ناتو آثار و تبعات سختی برای غرب به همراه خواهد داشت.
مقامات کرملین به ناتو هشدار دادهاند گامهای بعدی در پذیرش عضویت اوکراین در این پیمان نظامی غربی عواقب خواهد داشت. وزیر دفاع آمریکا در سفر به کییف گفته بود هیچ کشور ثالثی نمیتواند مانع پذیرش عضویت کشورها در ناتو باشد. به گزارش دویچه وله، آندری رودنکو، معاون وزیر خارجه روسیه در واکنش به اظهارات لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا در مورد عضویت اوکراین در پیمان نظامی ناتو به تهدید متوسل شد. رودنکو اما نگفت روسیه در پی عضویت احتمالی اوکراین در ناتو چه واکنشی نشان خواهد داد. اوکراین مدتهاست درخواست عضویت در ناتو را داده است.
از چند سال پیش بهاین سو، میان واحدهای نظامی اوکراین و جداییطلبان طرفدار روسیه درگیری وجود دارد. روسیه این اتهام مقامات اوکراین را رد کرده که سربازان ارتش روسیه را در حمایت از جداییطلبان به شرق اوکراین اعزام کرده است. این مناقشه مسلحانه از سال ۲۰۱۴ در جریان است. پس از کودتای غرب در کییف، روسیه شبهجزیره کریمه را به تصرف خود درآورد با این استدلال که روستبارهای ساکن کریمه باید مورد حفاظت قرار گیرند. پیش از این درگیریها ویکتور یانوکویچ، رئیسجمهور طرفدار روسیه از سوی مردم معترض سرنگون شده بود. در طول درگیریهای مسلحانه میان نیروهای نظامی اوکراین و جداییطلبان در شرق اوکراین تاکنون حدود ۱۴هزار نفر
کشته شدهاند.
تعلیق روابط مسکو و ناتو
تعلطق روابط روسیه و ناتو، بر شدت بحرانها میان ایندو افزوده است. دولت روسیه ۱۸اکتبر امسال اعلام کرد فعالیت نمایندگی خود را در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و نمایندگی این سازمان در مسکو به حال تعلیق درآورده است. این تصمیم در پی لغو مصونیت و اخراج هشت کارمند دیپلماتیک روسیه در ناتو به اتهام جاسوسی گرفته میشود. به این ترتیب دفتر نمایندگی روسیه در ناتو در بروکسل و همزمان دفتر نمایندگی این سازمان در مسکو از اول نوامبر و برای مدت نامحدودی تعطیل شدهاند.
تعلیق هماهنگی میان روسیه و ناتو تا به امروز، آخرین مرحله از افزایش تنش میان مسکو و غرب به شمار میرود. در سالهای گذشته دو طرف با وضع تحریم، اخراج دیپلماتها، اتهام به مداخله در انتخابات، جاسوسی و حملات سایبری روابط دیپلماتیک بهشدت پرالتهابی را تجربه کردهاند. روسیه ناتو را به تمایل برای گسترش مرزها تا دروازههای این کشور در اوکراین و گرجستان متهم کرده و تلاش آمریکا و برخی اعضای پیمان آتلانتیک شمالی برای عضویت اوکراین در این پیمان را نشانهای بارز دال بر اعلان جنگ به مسکو میداند.
اعضای سازمان گوام به چه میاندیشند؟
سازمان منطقهای گوام در سال 1997 در جهت خارج شدن از چتر نفوذ روسیه از طریق نوعی همگرایی منطقهای و برقراری ارتباط با سازمانهایی نظیر ناتو و اتحادیه اروپا میان جمهوریهای آذربایجان، گرجستان، اوکراین و مولداوی تأسیس شد و برای تحکیم فعالیت خود و رسیدن به اهداف و نتایج ملموس طی این سالها با مشکلاتی مواجه بوده است. این مشکلات عمدتا ناشی از عوامل مختلفی از جمله ناهماهنگیها در درون سازمان و میان اعضا و نیز عوامل ژئوپلیتیک خارجی است. در هر حال، یکی از اصلیترین ماموریتهای سازمان گوام، عضویت کشورهای اوکراین، آذربایجان، مولداوی و گرجستان در ناتو است. به نظر میرسد سران این سازمان به این نتیجه رسیدهاند که اکنون اوکراین تنها کشوری است که میتواند با توجه به حمایت مطلق اتحادیه اروپا و آمریکا از کییف در ناتو عضو شود اما ریسک ناشی از عضویت اوکراین در ناتو قطعا اندک نیست.
اعضای اروپایی ناتو سکوت کردهاند
در حالی که آمریکا در خصوص عضویت نهایی اوکراین در ناتو اصرار میورزد، کشورهای آلمان و فرانسه ترجیح میدهند گارد بسته و محتاطانهای را در این خصوص اتخاذ کنند. برلین و پاریس به خوبی آگاه هستند که عضویت اوکراین در ناتو، هزینهها و آثار سختی برای بازیگران اروپایی ناتو به همراه خواهد داشت! صورت مسأله مشخص است: در صورتی که میان روسیه و اوکراین نبردی در بگیرد، مطابق پیمان آتلانتیک شمالی، دیگر اعضا موظف به حمایت نظامی از اوکراین خواهند بود. در این صورت برلین و پاریس به صورت مستقیم وارد تقابل با مسکو خواهند شد. قطعا در این صورت، فرانسه و آلمان و دیگر کشورهای اروپایی عضو ناتو به دلیل قرابت جغرافیایی به روسیه، بیشترین ضربه ممکن را خواهند خورد و در مقابل، آمریکا به لحاظ جغرافیایی از این نبرد مصون خواهد ماند، بنابراین عضویت اوکراین در ناتو مصداق یک بازی دو سرباخت برای اعضای اروپایی پیمان آتلانتیک شمالی محسوب میشود. از این رو افرادی مانند امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه مواضع صریح خود را در خصوص عضویت اوکراین در ناتو اعلام نمیکنند. در هر حال، اروپاییان از اینکه اوکراین به زمین نبرد نظامی آنها و روسیه تبدیل شود، به شدت نگران هستند. این نگرانی، به عناوین مختلف در نشستهای مشترک ناتو مطرح شده است اما واشنگتن اصرار دارد که به هر قیمت ممکن، عضویت کشورهای اوکراین و در مراحل بعدی، کشورهای گرجستان و مولداوی در ناتو محقق شود. در هر حال، کاخ کرملین در مقابل گسترش ناتو به شرق آرام نخواهد نشست...