printlogo


2 قرن بی‌اعتمادی به قدرت‌های جهانی

طی سال‌های اخیر جمهوری اسلامی به‌دلیل تحریم‌ها و فشارهای کشورهای غربی و همچنین برخی رویکردهای اشتباه در مسیر امور اجرایی کشور دچار مشکلات فراوان شد. طبعا بسیاری از گروه‌های سیاسی و تحلیلگران مسائل ایران درباره راهکارهایی برای برون‌رفت از معضلات موجود ارائه دادند در این‌خصوص گمانه‌زنی‌هایی را مطرح کردند. در میان این گروه‌ها برخی از جریان‌های سیاسی هم هستند که بر این باورند کلید اصلی حل مشکلات داخلی کشور به‌ویژه در حوزه سیاسی و همچنین توسعه روابط خارجی، بسط تعاملات سیاسی با قدرت‌های جهانی است و برای رسیدن به چنین هدفی، حتی شاید نیاز باشد که جمهوری اسلامی ایران از برخی از اصول و مواضع خود در حوزه‌های داخلی و عرصه سیاست خارجی دست بکشد و نظم حاکم بر روابط بین‌الملل را بپذیرد. با این وصف، برخی از شواهد و مستندات و همچنین مراجعه به نتایج برخی از مراکز افکار‌سنجی نشان می‌دهد که به‌رغم همه مشکلات موجود و در عین حال ارائه طریق‌هایی که از سوی برخی از جریان‌هایی سیاسی داده می‌شود که ایرانیان نظر مطلوبی درباره قدرت‌های جهانی و نظم حاکم بر جهان ندارند.
ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت‌و‌گو با جام‌جم، دلیل اصلی چنین تصوری را ناشی از خاطره تلخی می‌داند که سال‌ها‌ست ذهن جامعه ایرانی را نسبت به مداخلات خارجی در امور داخلی کشور آشفته کرده است.
به‌گفته وی این نگاه بدبینانه کاملا منطبق با واقعیت‌های تاریخی است و صرفا مربوط به مسائل سیاسی جاری و حتی موضوعات مرتبط با حوادث و رویدادهای پس از پیروزی انقلاب نیست. درست است که بعد از پیروزی انقلاب مساله دخالت‌های کشورهای غربی و در راس آنها ایالات متحده با ایران بیشتر شد اما واقعا سابقه فکری- تاریخی مردم ایران از زمان صفویه و پس از آن و به‌خصوص قاجار و در پی آن دوران پهلوی و متعاقب مسائلی که پس از پیروزی انقلاب پیش آمد باعث شد که جامعه به‌شدت از مساله دخالت‌های کشورهای دیگر در امورات داخلی ایران آزرده شود.
ایمانی با بیان این‌که بعد از پیروزی انقلاب و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، کشور درگیر موضوعاتی مثل آشوب‌های داخلی، تحرکات تجزیه‌طلبان، جنگ تحمیلی و مسائل مربوط به تحریم‌ها و دشمنی‌های کشورهای غربی شد، خاطرنشان کرد: این فشارها باعث شد که ذهن مردم ایران به‌شدت نسبت به این موضوع حساس شود و به همین دلیل نمی‌توانند دخالت‌های بیگانگان را بپذیرند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به این‌که تردیدی نیست که وجود تحریم‌ها باعث بروز نارضایتی در بین مردم شده است، تاکید کرد: طبیعی است که جامعه ایرانی تمایل دارد که تحریم‌ها برداشته شود اما با این وصف یکی از دلایل ناخشنودی مردم از قدرت‌های جهانی به‌خصوص کشورهای غربی و آمریکا به علت تحریم‌هاست و رنجی که در حال حاضر می‌برند ناشی از تحریم‌ها و اعمال فشارهایی است که از‌سوی قدرت‌های جهانی به‌صورت ظالمانه علیه مردم صورت می‌گیرد.  ایمانی با اشاره به تحلیل‌هایی که برخی از گروه‌های سیاسی داخل و همچنین جریان‌های معاند خارج از کشور درباره اعتماد مردم ایران نسبت به نظام حاکم بر مناسبات بین‌المللی و همچنین قدرت‌هایی جهانی ارائه می‌شود، گفت: ماحصل برخی از این افکار و آرا این است که نگاه مردم ایران نسبت به کشورهای غربی توام با رضایت و خوشبینی است اما آنها سخت در اشتباه هستند. به علت این‌که نظرسنجی های ارائه شده از سوی برخی مراکز افکار‌سنجی حاکی از آن است که تصویر مردم ایران از آن جهت روشن است که غربی ها را مداخله‌گر در امور داخلی کشور می‌دانند و این طرز تلقی هم البته جدید نیست و برابر با آنچه که گفته شده این نوع نگاه نسبت به غربی‌ها از سابقه تاریخی برخوردار است.  وی بیان کرد: جای تعجب است که با وجود این سابقه تاریخی، چگونه برخی از این محافل سیاسی و همچنین مراکز نظرسنجی چنین ذهنیتی دارند که مردم ایران میانه خوبی با غربی‌ها و مداخلات سیاسی آنها دارند. البته در عین حال طبعا از این‌که کشور در حال تحریم باشد چندان خوشایند جامعه ایرانی نیست. ایمانی در ادامه با اشاره به این‌که این برداشت و طرز تلقی مردم ایران نسبت به نظم حاکم بر جهان صرفا ناشی از نگاه‌شان معطوف به قدرت‌های جهانی نیست، تصریح کرد: علاوه بر نارضایتی از عملکرد دولت‌های غربی، جامعه ایرانی ذهنیت خوبی نسبت به رویکردهای مجامع بین‌المللی هم ندارد. اساسا این مجامع عمدتا بعد از جنگ جهانی دوم از سوی قدرت‌های بزرگ تاسیس شدند و نگاه به عملکرد آنها نشان داد که همواره به صورت ابزاری مورد استفاده کشورهای غربی برای رسیدن به اهداف سیاسی و اقتصادی آنها قرار گرفتند.