printlogo


مروری بر كتاب‌هایی با محوریت شخصیت حضرت فاطمه
در جست‌وجوی حقیقت گمشده
نمی‌دانم اسم این گزارش را می‌توان كتاب‌شناسی گذاشت یا خیر، اما نه نگارنده چنین ادعایی دارد و نه این گزارش فرصت دارد به آثار منتشر شده با محوریت صدیقه طاهره(س) به طور مفصل بپردازد. با این وجود، در این گزارش برخی آثاری را كه شخصیت حضرت فاطمه(س) در آنها محوریت دارد و از زبان ساده‌تری نیز در برابر كتب دیگر برخوردار است معرفی كرده‌ایم. در غیر این‌ صورت كتاب گرانسنگ «دانشنامه فاطمی» كه جمعی از پژوهشگران و محققان در تدوین و تالیف آن نقش داشته‌اند اثری جامع است كه می‌تواند برای اهل تحقیق به عنوان مرجعی مهم مورد استفاده قرار گیرد. آثاری كه نویسندگان گوناگون در تدوین و تالیف آنها نقش داشته و در واقع زمینه عرض ارادت به آستان حضرت زهرا(س) را برای خود فراهم كرده‌اند. آثاری كه زبان ساده و بی‌تكلف مهم‌ترین ویژگی آنهاست و خواننده در روبه‌رو شدن با آنها احساس یك اثر سنگین ویژه مخاطب خاص نمی‌كند.

زندگانی‭ ‬فاطمه‭ ‬زهرا‭(‬س‭)‬

«علی‭ ‬از‭ ‬زبان‭ ‬علی»‭ ‬عنوان‭ ‬اثر‭ ‬مشهوری‭ ‬از‭ ‬مرحوم‭ ‬سید‭ ‬جعفر‭ ‬شهیدی‭ ‬است‭. ‬كتابی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬خواننده‭ ‬روایتی‭ ‬از‭ ‬روزگار‭ ‬امیرالمومنین‭(‬ع‭) ‬را‭ ‬از‭ ‬زبان‭ ‬حضرت‭ ‬علی‭(‬ع‭) ‬می‌خواند‭. ‬كتاب‭ ‬ازندگانی‭ ‬فاطمه‭ ‬زهرا‭(‬س‭)‬ب‭ ‬نیز‭ ‬یكی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬كتاب‌هایی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬مرحوم‭ ‬شهیدی‭ ‬به‌جا‭ ‬مانده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬خواننده‭ ‬با‭ ‬شخصیت‭ ‬صدیقه‭ ‬كبری‭(‬س‭) ‬آشنا‭ ‬می‌شود‭. ‬نویسنده‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬با‭ ‬قلمی‭ ‬مستدل‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬تعصب‭ ‬به‭ ‬بررسی‭ ‬زوایای‭ ‬گوناگون‭ ‬زندگانی‭ ‬آن‭ ‬حضرت‭ ‬پرداخته‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬روایت‭ ‬تاریخی‭ ‬مرحوم‭ ‬شهیدی،‭ ‬پرهیز‭ ‬از‭ ‬مجادله‌های‭ ‬تاریخی‭ ‬و‭ ‬داشتن‭ ‬دغدغه‭ ‬كشف‭ ‬حقیقت‭ ‬بر‭ ‬پایه‭ ‬مستندات‭ ‬تاریخی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬قلم‭ ‬او‭ ‬اعتبار‭ ‬می‌بخشد‭.‬



فدك‭ ‬در‭ ‬تاریخ

«فدك‭ ‬در‭ ‬تاریخ»‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬آثار‭ ‬مهم‭ ‬و‭ ‬ارزشمند‭ ‬شهید‭ ‬آیت‌ا‭... ‬محمدباقر‭ ‬صدر‭ ‬درباره‭ ‬تاریخچه‭ ‬فدك‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مؤلف‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬كتاب،‭ ‬سرگذشت‭ ‬فاطمه ‬زهرا‭(‬س‭) ‬پس‭ ‬از‭ ‬درگذشت‭ ‬پیامبر‭ ‬اسلام‭(‬ص‭) ‬و‭  ‬گوشه‌هایی‭ ‬از‭ ‬سخنان‭ ‬ایشان‭ ‬را‭ ‬مطرح‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬تاریخچه‭ ‬جغرافیایی‭ ‬و‭ ‬سیاسی‭ ‬فدك‭ ‬و‭ ‬ارزش‭ ‬مادی‭ ‬و‭ ‬معنوی‭ ‬این‭ ‬سرزمین‭ ‬را‭ ‬بیان‭ ‬كرده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬اثر‭ ‬به‭ ‬تحلیل‭ ‬رویدادها‭ ‬و‭ ‬روایات‭ ‬جریان‭ ‬فدك‭ ‬با‭ ‬نوشتاری‭ ‬منصفانه‭ ‬می‌پردازد‭ ‬و‭ ‬صحنه‭ ‬قیام،‭ ‬معنای‭ ‬حقیقی‭ ‬و‭ ‬رمزی‭ ‬فدك،‭ ‬گوشه‌هایی‭ ‬از‭ ‬كلام‭ ‬فاطمه‭ ‬الزهرا‭(‬س‭) ‬و‭ ‬ارزیابی‭ ‬نهایی‭ ‬ماجرا‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬عناوینی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬خواننده‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬روبه‌رو‭ ‬می‌شود‭.‬

فاطمه‭ ‬فاطمه‭ ‬است

خاطره‭ ‬سخنرانی‌های‭ ‬سال‌های‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬مرحوم‭ ‬دكتر‭ ‬علی‭ ‬شریعتی‭ ‬از‭ ‬ذهن‭ ‬كسانی‭ ‬كه‭ ‬آن‭ ‬روزها‭ ‬را‭ ‬درك‭ ‬كرده‌اند‭ ‬پاك‭ ‬نمی‌شود؛‭ ‬سخنرانی‌هایی‭ ‬كه‭ ‬رژیم‭ ‬طاغوت‭ ‬را‭ ‬نگران‭ ‬می‌كرد‭. ‬كتاب‭ ‬افاطمه‭ ‬فاطمه‭ ‬استب‭ ‬متن‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬سخنرانی‌هاست‭. ‬كتابی‭ ‬كه‭ ‬تاكنون‭ ‬بارها‭ ‬تجدید‭ ‬چاپ‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬نسخه‭ ‬پی‌دی‌اف‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬آنلاین‭ ‬موجود‭ ‬است‭. ‬كتابی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬نثر‭ ‬خاص‭ ‬مرحوم‭ ‬شریعتی،‭ ‬خواننده‭ ‬تصویری‭ ‬مترقی‭ ‬و‭ ‬ایده‌آل‭ ‬از‭ ‬زن‭ ‬مطلوب‭ ‬اسلام‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬تماشا‭ ‬می‌نشیند‭. ‬شریعتی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬اثر‭ ‬می‌کوشد‭ ‬دارد‭ ‬زن‭ ‬پیشرو‭ ‬و‭ ‬انقلابی‭ ‬را‭ ‬روایت‭ ‬كند‭ ‬و‭ ‬تصویری‭ ‬كه‭ ‬طیفی‭ ‬از‭ ‬زنان‭ ‬مبارز‭ ‬سال‌های‭ ‬انقلاب‭ ‬در‭ ‬جست‌وجوی‭ ‬آن‭ ‬بودند‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬نشان‭ ‬دهد‭.‬

مادر‭ ‬آفتاب

«مادر‭ ‬آفتاب»‭ ‬عنوان‭ ‬یك‭ ‬جلد‭ ‬از‭ ‬مجموعه‭ ‬اچهارده‭ ‬خورشید‭ ‬و‭ ‬یك‭ ‬آفتابب‭ ‬است‭. ‬هر‭ ‬جلد‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬مجموعه،‭ ‬دارای‭ ‬یكصد‭ ‬داستانك‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬داستان‌هایی‭ ‬از‭ ‬زمانِ‭ ‬ولادت،‭ ‬امامت‭ ‬و‭ ‬شهادت‭ ‬هركدام‭ ‬از‭ ‬معصومین‭ ‬را‭ ‬بیان‭ ‬می‌كند‭. ‬هر‭ ‬كدام‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬مجلدات‭ ‬به‭ ‬نامی،‭ ‬نامگذاری‭ ‬شده‭ ‬كه‭ ‬هریک‭ ‬صفتی‭ ‬بر‭ ‬اآفتابِب‭ ‬وجود‭ ‬آن‭ ‬معصوم‭ ‬است‭.‬

سرعت‭ ‬مطالعه‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬بسیار‭ ‬بالا‭ ‬است‭ ‬زیرا‭ ‬داستان‌ها‭ ‬كوتاه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نثری‭ ‬روان‭ ‬دارد‭. ‬روایت‌هایی‭ ‬كه‭ ‬تصویری‭ ‬شفاف‭ ‬از‭ ‬صدیقه‭ ‬كبری‭(‬س‭) ‬را‭ ‬به‭ ‬خواننده‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭. ‬روایت‌هایی‭ ‬كه‭ ‬احتمالا‭ ‬مخاطب‭ ‬با‭ ‬آنها‭ ‬روبه‌رو‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬گوش‭ ‬او‭ ‬نرسیده‭ ‬است‭. ‬كتاب‌های‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬بیشتر‭ ‬به‭ ‬كسانی‭ ‬توصیه‭ ‬می‌شود‭ ‬كه‭ ‬می‌خواهند‭ ‬از‭ ‬‭ ‬اهل‭ ‬بیت‭ ‬پیامبر‭(‬ص‭)‬،‭ ‬بیش‌از‭ ‬‭ ‬مشخصات‭ ‬کلی‭ ‬و‭ ‬عمومی‭ ‬بدانند‭.‬

خاطر‭ ‬نازك‭ ‬گل

احتمالا‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬كتابفروشی‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شوید‭ ‬باورتان‭ ‬نمی‌شود‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬كتاب‭ ‬سال‭ ‬حوزه‭ ‬علمیه‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۸۰‭ ‬روبه‌رو‭ ‬هستید‭. ‬اخاطر‭ ‬نازك‭ ‬گلب‭ ‬اثر‭ ‬حسین‭ ‬سیدی‭ ‬ساروی‭ ‬توانسته‭ ‬توجه‭ ‬كارشناسان‭ ‬دینی‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬علمیه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬جلب‭ ‬كند،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬آن‭ ‬نیست‭ ‬كه‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬برای‭ ‬مخاطب‭ ‬عام‭ ‬مناسب‭ ‬نیست‭ ‬بلکه‭ ‬این‭ ‬اثر‭ ‬برای‭ ‬مخاطب‭ ‬عام‭ ‬نوشته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬پرسش‌های‭ ‬او‭ ‬درباره‭ ‬شخصیت‭ ‬حضرت‭ ‬فاطمه‭(‬س‭) ‬پاسخ‭ ‬دهد‭. ‬مخاطب‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬مسائل‭ ‬مختلف‭ ‬زندگی‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬اهل‭ ‬بیت‭(‬ع‭) ‬را‭ ‬می‌خواند‭ ‬و‭ ‬هدف‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬سؤال‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬روزگار‭ ‬امروز‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬انسان‭ ‬قرن‭ ‬بیست‭ ‬و‭ ‬یكم‭ ‬چگونه‭ ‬اهل‭ ‬بیت‭(‬ع‭) ‬می‌توانند‭ ‬الگو‭ ‬باشند‭ ‬و‭ ‬چگونه‭ ‬آنها‭ ‬می‌توانند‭ ‬گرهی‭ ‬از‭ ‬زندگی‭ ‬مردم‭ ‬باز‭ ‬كنند‭. ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬برای‭ ‬عموم‭ ‬مخاطبان‭ ‬به‌ویژه‭ ‬نوجوانان‭ ‬و‭ ‬جوانان‭ ‬تالیف‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬سیره‭ ‬كاربردی‭ ‬حضرت‭ ‬فاطمه‭(‬س‭) ‬را‭ ‬بیان‭ ‬كرده‭ ‬است‭. ‬مولف‭ ‬برای‭ ‬تالیف‭ ‬و‭ ‬تدوین‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬۲۷۶‭ ‬صفحه‌ای‭ ‬به‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬۵۰۰‭ ‬منبع‭ ‬و‭ ‬مرجع‭ ‬تحقیقی‭ ‬رجوع‭ ‬كرده‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬۲۲۹‭ ‬عنوان‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬برای‭ ‬تالیف‭ ‬این‭ ‬كتاب‭ ‬سود‭ ‬جسته‭ ‬است‭.‬


صحیفه‭ ‬فاطمیه

پرفروش‭ ‬بودن‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬معیارهایی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬برای‭ ‬انتخاب‭ ‬یك‭ ‬اثر‭ ‬می‌تواند‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬قرار‭ ‬بگیرد‭. ‬رسانه‌های‭ ‬جهان‭ ‬و‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬نشر‭ ‬نیز‭ ‬روی‭ ‬پرفروش‭ ‬بودن‭ ‬یك‭ ‬اثر‭ ‬در‭ ‬یك‭ ‬بازه‭ ‬زمانی‭ ‬یا‭ ‬طول‭ ‬دوره‭ ‬زمانی‭ ‬انتشار‭ ‬آن‭ ‬مانور‭ ‬بسیار‭ ‬می‌دهند‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬توجه‭ ‬مخاطبان‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬خود‭ ‬جلب‭ ‬كنند‭. ‬اصحیفه‭ ‬فاطمیهب‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬آثاری‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬حضرت‭ ‬زهرا‭(‬س‭) ‬با‭ ‬رویكرد‭ ‬ادعیه‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬پرفروش‭ ‬معرفی‭ ‬شود‭. ‬اثری‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬زمان‭ ‬انتشار‭ ‬تاكنون‭ ‬پیوسته‭ ‬تجدید‭ ‬چاپ‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬مخاطبان‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬واكنش‭ ‬مثبت‭ ‬نشان‭ ‬داده‌اند‭. ‬اثری‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬همت‭ ‬احمدرضا‭ ‬اخوت‭ ‬و‭ ‬شهربانو‭ ‬كندی‭ ‬گردآوری‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬ادبیات‭ ‬ویژه،‭ ‬كم‭ ‬حجم‭ ‬بودن‭ ‬در‭ ‬عین‭ ‬جامعیت‭ ‬و‭ ‬گره‭ ‬گشا‭ ‬بودن‭ ‬از‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬ممتاز‭ ‬ادعیه‭ ‬این‭ ‬وجود‭ ‬نورانی‭ ‬است‭. ‬

​​​​​​​​​​​​​​