نكات نگفته درباره گلیمچه متكازین زیاد است
هنری در دستان زنان 90 ساله
مثل هر صنایع دستی دیگری، نكات ریز و درشت زیادی درباره گلیمچه متكازین وجود دارد. نكاتی كه خاص خود گلیمچه است.
در حال حاضر به دلیل محدود بودن رنگ، گلیمچهها در خانههای امروزی جایگاهی ندارند. میتوان با تغییر در رنگ و حتی الیاف مورد استفاده، دوباره گلیمچه را به خانهها برگرداند. رنگهای مورد استفاده برای بافت نقوش آن شاد و متنوعند. نخودی، قرمز، سبز، نیلی، سورمهای، زرد و مشكی از رنگهای به كار رفته در این نوع گلیم است. امروز اما رنگ زمینه اغلب گلیمچهها بیشتر لاكی رنگ است و مانند گذشته تنوع ندارد.
برای نخریسی بهترین پشم، نوع بهاره آن است كه پس از شستوشو و حلاجی كردن توسط دستگاه چل، بافندگان به شیوه سنتی اقدام به رنگرزی آن میكردند. به این ترتیب كه پشم حلاجی شده را درون دیگی پر آب و ولرم قرار میدادند و بعد نمك و ترشی به آن اضافه كرده و رنگ را درون آن میریختند. امروزه به علت دردسر زیاد، رنگرزی مقرون به صرفه نیست. امروز مدتزمان طولانی برای رنگرزی سنتی صرف و این باعث میشود بافندهها از نخهای رنگ شده استفاده كنند كه از لحاظ كیفیت و ثبات قابل قیاس با الیاف رنگ شده سنتی نیستند.
طول گلیمچه از 100 تا 150 سانتیمتر و عرض آن از 60 تا 90 سانتیمتر متغیر است. بافندهها برای داشتن گلیمچهای با عرض بیشتر قطعات آن را از طول (پهلو) به هم میدوختند.
نقل است كه گلیمچه را روی اسب میگذاشتند و در قدیم به عنوان زین از آن استفاده میشده است. یكی از دلایل اسمگذاری به متكازین این است. هر چند متكازین نام روستای محل تولد این نوع گلیم است. روایتهای استفاده به عنوان زین و نام روستا، مشهورترین داستانها درباره این نوع گلیم است.
گلیمچه در سال ۱۳۸۹ و ۱۳۹۲ موفق به دریافت مهر اصالت بینالمللی یونسكو شد. این نوع گلیم در حال حاضر ثبت جهانی شده است.
تار گلیمچه متكازین از نخ پنبهای با نمره 20 دوازده لا و پود آن هم از پشم 5 دولاست، اما در گذشته تار و پود هر دو از نخ پشمی تهیه میشد .
دو زن در روستای متكازین مازندران بخش بهشهر، تنها كسانی هستند كه گلیمچه میبافند، كسانی كه در حال حاضر 92 و 95 سال دارند.