ضرورت حساسیت خانواده‌ها نسبت به تماشای آثار تصویری دلهره‌آور
خـانه وحشت!
همه خانواده‌ها به دنبال راهی می‌گردند كه اوقات فراغت خود را با آن پر كنند و از آنجا كه همیشه امكان رفتن به سفر یا كارهای دیگر نیست، باید به دنبال گزینه‌های دیگری گشت. یكی از گزینه‌هایی كه خرج چندانی ندارد، خریدن و دیدن فیلم‌هایی است كه به آنها در اصطلاح شبكه نمایش خانگی ژانر وحشت گفته می‌شود. این فیلم‌ها بیشتر در قالب سریال و به صورت هفتگی ارائه می‌شوند و طرفداران خاص خود را دارند. اما واقعا محتوای همه این سریال‌ها یا فیلم‌های سینمایی می‌تواند مناسب خانواده یا افراد مختلف جامعه باشد؟ اگر برخی از این فیلم‌ها به صورت یك سریال ترسناك در دسترس همه قرار بگیرد، نتایج منفی در پی ندارد؟ اینها سؤالاتی است كه «دكتر محمدرضا شالبافان»، روانپزشك و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران می‌تواند به آنها پاسخ بدهد.
بدون محدودیت سنی!!!
در همه جای دنیا، سعی شده كه محدودیت‌هایی را برای فیلم‌هایی كه در آنها صحنه‌های خاصی وجود دارد و روی روان افراد تاثیر می‌گذارد، اعمال كنند و ژانر وحشت، یكی از آنها محسوب می‌شود. حتی در سایت‌هایی كه چنین فیلم‌هایی را ارائه می‌دهند، تمهیداتی اندیشیده شده كه افراد با سنین زیر 18 سال یا زیر16 سال، امكان دسترسی نداشته باشند؛ البته همیشه برخی از افراد راه‌های فرار برای این موضوع پیدا می‌كنند و همین مسأله نظارت را تا حدودی دشوار می‌كند. متاسفانه در كشور ما توجه به سن برای دیدن فیلم‌های با محدودیت، چندان در نظر گرفته نمی‌شود و افراد با وجود محدودیت سنی یاد شده، همراه با خانواده به سینما می‌روند و چندان مسأله ورود آنها مورد توجه قرار نمی‌گیرد. همچنین بارها دیده شده كه وقتی محدودیت سنی برای فیلم لحاظ می‌شود، برخی از افراد تصور می‌كنند كه فیلم مهیج‌تر و جذاب‌تر است، در حالی‌كه تعیین محدودیت سنی، حمایت از كودك و نوجوان به حساب می‌آید و خانواده‌ها باید آن را جدی بگیرند.
وحشت مستمر
ژانر وحشت، در همه جای دنیا طرفداران خاص خود را دارد و به‌طور كلی نمی‌توان جلوی آن را گرفت و در سینمای ایران نیز ساخت چنین فیلم‌هایی دیده می‌شود و افراد در قالب فیلم سینمایی ممكن است فیلم‌هایی با این محتوا را گاهی ببینند.
شاید دیدن فیلم سینمایی ژانر وحشت، برای همه افراد به شرط در نظر‌گرفتن محدودیت‌های سنی مشكلی ایجاد نكند، ولی وقتی ژانر وحشت در قالب سریال، آن هم سریال خانگی درمی‌آید، قطعا آسیب‌هایی را برای افراد به‌دنبال دارد. سریال ژانر وحشت، می‌تواند ذهنیت افراد را دائم به خود درگیر كند و به دلیل استمراری كه دارد، تاثیرات سوء در پی داشته باشد به‌ویژه این‌كه فرد را هر هفته با ابهام روبه‌رو می‌كند. به عبارت روشن‌تر این‌كه فرد به صورت هفتگی با ترس مواجه می‌شود و ماجرا برای او همچنان ادامه دارد. وقتی محتوای سریال خانگی ژانر وحشت با مسائل ماورائی در ارتباط باشد، قطعا تاثیرات نامطلوب آن روی روان پایا و عمیق‌تر
خواهد شد.
خانواده‌ها چه باید بكنند؟
وقتی سریال خانگی با محتوای ژانر وحشت عرضه شده، خانواده‌ها باید به چند نكته مهم توجه كنند تا كودك و نوجوان آنها دچار آسیب نشو‌د. اولین مسأله این است كه اگر چنین سریالی را بنا بر هر دلیل تهیه كردند، فرزند خود را در جریان این امر نگذارند چون آگاهی فرزند از این مسأله، منجر به برانگیختگی حس كنجكاوی او خواهد شد. حتی در چنین شرایطی اگر والدین بخواهند نظارت كنند، باز هم فرزندشان به طرق ممكن سعی می‌كند به آن دسترسی پیدا كند. شاید برخی از خانواده‌ها هشدار سریال را مبنی بر محدودیت سنی جدی نگیرند و این تصور را داشته باشند كه فرزندشان بیش از سنش می‌داند و با همسالانش فرق دارد در حالی‌كه این باور نادرست است؛ چون كودك و نوجوان به واسطه تجربه‌های اندكی كه دارد، امكان درك محتوای ژانر وحشت را ندارد و دیدن چنین فیلم‌هایی می‌تواند ترس عمیقی را در آنها ایجاد كند. با توجه به این‌كه داستان سریال قطع می‌شود تا سری بعدی آن به بازار بیاید، آسیب برای فرزند به مراتب بیشتر خواهد شد.
هشدارهایی كه باید جدی گرفت
چنانچه بنا بر هر دلیل كودك یا نوجوان چنین فیلم‌هایی را ببیند، والدین باید مراقب مسائل روانپزشكی ناشی از آن باشند. دیدن كابوس‌های شبانه، یكی از مواردی است كه می‌تواند ناشی از دیدن فیلم ژانر وحشت باشد. علاوه بر این، چنانچه كودك یك‌مرتبه دچار شب ادراری شود، با این مسأله در ارتباط است. حالت‌هایی چون بی‌قراری و به‌اصلاح گوش به زنگ بودن، نشانه دیگری از این مسأله محسوب می‌شود. علائم دیگری چون لرزیدن یا تپش قلب نیز با این مسأله می‌تواند مرتبط باشد و والدین با مشاهده هر یك از این علائم، علاوه بر قطع عامل استرس‌زا (فیلم ژانر وحشت)، برای پیشگیری از آسیب‌های جدی، باید فرزندشان را نزد روانپزشك ببرند. افراد بزرگسال نیز مانند كودكان و نوجوانان، می‌توانند آسیب ببینند و نباید با این تصور كه از دیدن چنین فیلم‌هایی نمی‌ترسند خود را در معرض فركانس بالا و دفعات زیاد این فیلم‌ها به ویژه در قالب سریال قرار بدهند. گاهی دیده می‌شود دانشجویان به صورت گروهی در خوابگاه‌ها و خانه‌های دانشجویی، چنین فیلم‌هایی را می‌بینند و عمیقا دچار ترس می‌شوند و به اشتباه فكر می‌كنند چیزهای غیر عادی می‌بینند و به نوعی به مرور دچار آسیب روانی می‌شوند.
رفتار منطقی داشته باشیم
یكی از نقاط منفی سیستم پخش سریال‌ها یا فیلم‌های سینمایی خانگی این است كه به‌راحتی در فروشگاه‌های مواد غذایی هم در دسترس هستند و بدون در نظر داشتن محدودیت سنی (برای فیلم‌هایی كه محدودیت سنی دارند) به فروش می‌رسند كه همین مسأله می‌تواند والدین را با چالش روبه‌رو كند. اگر به نوجوان گفته شود كه سریال ژانر وحشت را خریداری نكند، ممكن است واكنش تند نشان بدهد در نتیجه والدین در چنین شرایطی باید به صورت دوستانه مضرات دیدن چنین سریالی را برای فرزند خود بگویند و روی این مسأله نظارت هم داشته باشند. ضمن این‌كه والدین باید به نوجوان خود بگویند كه ما هم چنین سریالی را به دلیل آسیب‌هایی كه می‌تواند داشته باشد، نمی‌بینیم.
اگر دوستان نوجوان او را برای دیدن چنین سریالی تشویق كرده باشند، والدین نباید فرزندشان را متهم كنند یا رفتار تند از خود بروز دهند چون چنین رفتارهایی جوابگو نیست و نتیجه عكس در پی خواهد داشت و گفت‌وگوی دوستانه بیشتر به نتیجه می‌رسد. در نهایت بعد از گفتن آسیب‌های روانی و مشكلات ناشی از دیدن چنین سریالی این خود نوجوان است كه باید انتخاب كند این سریال را نبیند. والدین باید این نكته را بدانند كه اگر فرزندشان به لحاظ سنی در رده ممنوعیت قرار نداشته باشد، دلیل بر عدم آسیب‌پذیری نیست و باید باز هم توضیحات لازم را به فرزند خود بدهند و او را آگاه كنند.
در همه جای دنیا، سعی شده كه محدودیت‌هایی را برای فیلم‌هایی كه در آنها صحنه‌های خاصی وجود دارد و روی روان افراد تاثیر می‌گذارد، اعمال كنند و ژانر وحشت، یكی از آنها محسوب می‌شود. حتی در سایت‌هایی كه چنین فیلم‌هایی را ارائه می‌دهند، تمهیداتی اندیشیده شده كه افراد با سنین زیر 18 سال یا زیر16 سال، امكان دسترسی نداشته باشند؛ البته همیشه برخی از افراد راه‌های فرار برای این موضوع پیدا می‌كنند و همین مسأله نظارت را تا حدودی دشوار می‌كند. متاسفانه در كشور ما توجه به سن برای دیدن فیلم‌های با محدودیت، چندان در نظر گرفته نمی‌شود و افراد با وجود محدودیت سنی یاد شده، همراه با خانواده به سینما می‌روند و چندان مسأله ورود آنها مورد توجه قرار نمی‌گیرد. همچنین بارها دیده شده كه وقتی محدودیت سنی برای فیلم لحاظ می‌شود، برخی از افراد تصور می‌كنند كه فیلم مهیج‌تر و جذاب‌تر است، در حالی‌كه تعیین محدودیت سنی، حمایت از كودك و نوجوان به حساب می‌آید و خانواده‌ها باید آن را جدی بگیرند.
وحشت مستمر
ژانر وحشت، در همه جای دنیا طرفداران خاص خود را دارد و به‌طور كلی نمی‌توان جلوی آن را گرفت و در سینمای ایران نیز ساخت چنین فیلم‌هایی دیده می‌شود و افراد در قالب فیلم سینمایی ممكن است فیلم‌هایی با این محتوا را گاهی ببینند.
شاید دیدن فیلم سینمایی ژانر وحشت، برای همه افراد به شرط در نظر‌گرفتن محدودیت‌های سنی مشكلی ایجاد نكند، ولی وقتی ژانر وحشت در قالب سریال، آن هم سریال خانگی درمی‌آید، قطعا آسیب‌هایی را برای افراد به‌دنبال دارد. سریال ژانر وحشت، می‌تواند ذهنیت افراد را دائم به خود درگیر كند و به دلیل استمراری كه دارد، تاثیرات سوء در پی داشته باشد به‌ویژه این‌كه فرد را هر هفته با ابهام روبه‌رو می‌كند. به عبارت روشن‌تر این‌كه فرد به صورت هفتگی با ترس مواجه می‌شود و ماجرا برای او همچنان ادامه دارد. وقتی محتوای سریال خانگی ژانر وحشت با مسائل ماورائی در ارتباط باشد، قطعا تاثیرات نامطلوب آن روی روان پایا و عمیق‌تر
خواهد شد.
خانواده‌ها چه باید بكنند؟
وقتی سریال خانگی با محتوای ژانر وحشت عرضه شده، خانواده‌ها باید به چند نكته مهم توجه كنند تا كودك و نوجوان آنها دچار آسیب نشو‌د. اولین مسأله این است كه اگر چنین سریالی را بنا بر هر دلیل تهیه كردند، فرزند خود را در جریان این امر نگذارند چون آگاهی فرزند از این مسأله، منجر به برانگیختگی حس كنجكاوی او خواهد شد. حتی در چنین شرایطی اگر والدین بخواهند نظارت كنند، باز هم فرزندشان به طرق ممكن سعی می‌كند به آن دسترسی پیدا كند. شاید برخی از خانواده‌ها هشدار سریال را مبنی بر محدودیت سنی جدی نگیرند و این تصور را داشته باشند كه فرزندشان بیش از سنش می‌داند و با همسالانش فرق دارد در حالی‌كه این باور نادرست است؛ چون كودك و نوجوان به واسطه تجربه‌های اندكی كه دارد، امكان درك محتوای ژانر وحشت را ندارد و دیدن چنین فیلم‌هایی می‌تواند ترس عمیقی را در آنها ایجاد كند. با توجه به این‌كه داستان سریال قطع می‌شود تا سری بعدی آن به بازار بیاید، آسیب برای فرزند به مراتب بیشتر خواهد شد.
هشدارهایی كه باید جدی گرفت
چنانچه بنا بر هر دلیل كودك یا نوجوان چنین فیلم‌هایی را ببیند، والدین باید مراقب مسائل روانپزشكی ناشی از آن باشند. دیدن كابوس‌های شبانه، یكی از مواردی است كه می‌تواند ناشی از دیدن فیلم ژانر وحشت باشد. علاوه بر این، چنانچه كودك یك‌مرتبه دچار شب ادراری شود، با این مسأله در ارتباط است. حالت‌هایی چون بی‌قراری و به‌اصلاح گوش به زنگ بودن، نشانه دیگری از این مسأله محسوب می‌شود. علائم دیگری چون لرزیدن یا تپش قلب نیز با این مسأله می‌تواند مرتبط باشد و والدین با مشاهده هر یك از این علائم، علاوه بر قطع عامل استرس‌زا (فیلم ژانر وحشت)، برای پیشگیری از آسیب‌های جدی، باید فرزندشان را نزد روانپزشك ببرند. افراد بزرگسال نیز مانند كودكان و نوجوانان، می‌توانند آسیب ببینند و نباید با این تصور كه از دیدن چنین فیلم‌هایی نمی‌ترسند خود را در معرض فركانس بالا و دفعات زیاد این فیلم‌ها به ویژه در قالب سریال قرار بدهند. گاهی دیده می‌شود دانشجویان به صورت گروهی در خوابگاه‌ها و خانه‌های دانشجویی، چنین فیلم‌هایی را می‌بینند و عمیقا دچار ترس می‌شوند و به اشتباه فكر می‌كنند چیزهای غیر عادی می‌بینند و به نوعی به مرور دچار آسیب روانی می‌شوند.
رفتار منطقی داشته باشیم
یكی از نقاط منفی سیستم پخش سریال‌ها یا فیلم‌های سینمایی خانگی این است كه به‌راحتی در فروشگاه‌های مواد غذایی هم در دسترس هستند و بدون در نظر داشتن محدودیت سنی (برای فیلم‌هایی كه محدودیت سنی دارند) به فروش می‌رسند كه همین مسأله می‌تواند والدین را با چالش روبه‌رو كند. اگر به نوجوان گفته شود كه سریال ژانر وحشت را خریداری نكند، ممكن است واكنش تند نشان بدهد در نتیجه والدین در چنین شرایطی باید به صورت دوستانه مضرات دیدن چنین سریالی را برای فرزند خود بگویند و روی این مسأله نظارت هم داشته باشند. ضمن این‌كه والدین باید به نوجوان خود بگویند كه ما هم چنین سریالی را به دلیل آسیب‌هایی كه می‌تواند داشته باشد، نمی‌بینیم.
اگر دوستان نوجوان او را برای دیدن چنین سریالی تشویق كرده باشند، والدین نباید فرزندشان را متهم كنند یا رفتار تند از خود بروز دهند چون چنین رفتارهایی جوابگو نیست و نتیجه عكس در پی خواهد داشت و گفت‌وگوی دوستانه بیشتر به نتیجه می‌رسد. در نهایت بعد از گفتن آسیب‌های روانی و مشكلات ناشی از دیدن چنین سریالی این خود نوجوان است كه باید انتخاب كند این سریال را نبیند. والدین باید این نكته را بدانند كه اگر فرزندشان به لحاظ سنی در رده ممنوعیت قرار نداشته باشد، دلیل بر عدم آسیب‌پذیری نیست و باید باز هم توضیحات لازم را به فرزند خود بدهند و او را آگاه كنند.