تراز تجاری چیست؟
تفاوت میان مبلغ واردات و صادرات در یک بازه زمانی مشخص، تراز تجاری در نظر گرفته میشود. درصورتیکه این اختلاف صفر شود، میگویند حساب تجاری تراز است.
اما اگر صادرات بیشتر باشد، دارای مازاد تجاری هستیم و تراز مثبت است و اگر واردات بیشتر باشد، کسری تجاری داریم؛ یعنی تراز منفی است. اهمیت تراز تجاری چیست؟ اگر صادرات بیشتر باشد با زمانی که واردات بیشتر است، چه فرقی دارد؟ تراز تجاری به طور مستقیم بر ارزش پول کشور تأثیر میگذارد. هنگامی که تراز مثبت و صادرات بیشتر است، کشور مقابل باید ارز کشور صادرکننده را تهیه کند که موجب افزایش ارزش آن ارز میشود. به بیان بهتر زمانی که تراز تجاری منفی باشد به این معناست که تقاضای ارز تقویت شده و همین امر اگر در شرایط غیرعادی اقتصاد باشد، میتواند کاهش ارزش پول ملی یا افزایش نرخ ارز را به دنبال داشتهباشد. در اقتصاد ایران که درگیر تورم و تحریم است، تراز تجاری اهمیت بیشتری دارد؛ به این دلیل که از یک سو فروش محصولات نفتی و غیرنفتی از مبادلات رسمی انجام نمیشود و از سوی دیگر بانکمرکزی دیرتر از موعد مورد نظر ارز را دریافت میکند. از این رو نوسان حداقلی در این بخش تاثیر بیش از حد انتظار بر اقتصاد میگذارد. تراز تجاری یا همان (Balance of trade)، یکی از مهمترین مسائل اقتصادی کشورهاست که عوامل زیادی بر آن تاثیر دارند که عبارتند از: هزینههای تولید زمین، نیروی کار، سرمایه، هزینه در دسترس بودن مواد اولیه کالاهای واسطهها و ورودیهای دیگر، حرکات نرخ ارز در بازهای مشخص، مالیات و محدودیت تجارت، موانع غیرتعرفهای مانند محیطزیست، بهداشت و استانداردهای ایمنی، در دسترس بودن ارز خارجی کافی برای پرداخت واردات و میزان عرضه و تقاضا.