خانواده سرزنده
به منظور کارایی و اثربخشی هرچه بیشتر نهاد خانواده لازم است تا محیط حاکم بر آن ویژگی‌هایی متناسب با کارکرد خانواده داشته باشد. تنها در این صورت است که برکات چنین نهادی برای اعضای آن و جامعه پدیدار و پایدار می‌شود. این خصائص از دیدگاه رهبر فرزانه و حکیم انقلاب «مدظله العالی» شامل حاکمیت آرامش، تدبیر و عقلانیت بر محیط کلی خانواده است.
همچنین ایشان بر لزوم وجود شادی و سرزندگی در خانواده‌ای مومن و قرآنی تأکید میکنند و آن را محلی برای تجدید قوای اعضا میدانند تا بدین وسیله با روحیه بهتری به وظایف فردی و اجتماعی‌شان عمل کنند و مقدمات پیشرفت و ارتقای جامعه متمدن و متدین اسلامی را فراهم آورند. از نگاه ایشان بحمدا...در کشور ما و در بسیاری از جوامع شرقی، خاصه جوامع اسلامی، هنوز کمربند خانواده محفوظ و آن صمیمیت و صفا و محبت محسوس است.
شایان ذکر است بر اساس آنچه گفته شد، مشخص می‌شود نگاه رهبری به مقوله خانواده نگاه استپی نیست؛ ایشان هرگز در فرآیند رشد خانواده مطلوب، در مرحله تشکیل خانواده متوقف نمیشوند، بلکه با نگاه بلند دغدغه‌مند قائدانه، کل طول فرآیند زندگی مومنانه و مطلوب که پایه‌گذار جامعه و زیست مومنانه است را در نظر دارند، همچنین از مجموع گفتمان ایشان مشخص می‌شود که نگاه رهبری به مقوله خانواده، نگاه سیتماتیک مبتنی بر بستر است؛ یعنی ایشان کل خانواده را به صورت نظام‌مند به‌عنوان یک بستر در نظر میگیرند که حیات طیبه یک جامعه موفق در این بستر شکل می‌گیرد و در ادامه مسیر با حفظ یک زندگی مومنانه تداوم می‌یابد.
آنچه در تاریخ پرافتخار مکتب شیعه، اوج فعالیت موثر سیاسی زنان را می‌رساند، عملکرد هوشمندانه و کریمانه زنان در گزارش حقیقتِ غدیر خم است. بانوان عصر حضرت امیر(ع)، در دفاع از حریم ولایت از هیچ کوششی دریغ نکردند؛ عده‌ای با گفتار و عده‌ای دیگر با مال و جان از ولایت عشق، جانانه دفاع کردند. با بررسی تاریخ ولایت، روشن می‌شود که فقط مردان صاحب نام حضور ندارند، بلکه زنان ساعیِ صاحب نامی نیز هستند که در تبلیغ حریم امن ولایت و دفاع از آن از هیچ تلاشی بر محور جهاد تبیین فروگذار نکردند.
و اینک بعد از گذشت چندین سده از حضور پرخروش و هوشمند زنان، شاید به نوعی بتوان شیعه را وامدار زنان باشرف و باکیاستی دانست که در اثر تحصیل دانش و معرفت، از هر آنچه غیر از خداست بریدند. در اوضاع کنونی، وظیفه ما حفظ تمامی این ویژگی‌هاست تا با دفاع از ولایت، به زنان بادرایت دوره علی(ع) اقتدا کنیم.
اسلام عزیز ما، این دین مهربانی و عزت، عنایت و توجه خاصی به تکریم و تحکیم خانواده داشته و این نهاد مقدس را کانون تربیت و مودت معرفی میکند که سعادت و شقاوت اجتماع منوط به آن است. حمایت و هدایت خانواده به جایگاه متعالی خود، موجب اصلاح جامعه انسانی می‌شود؛ همان‌طور که انحراف در نگرش نسبت به آن، جامعه انسانی را به اوج انحطاط میکشاند و از رشد و تعالی بازمیدارد. لذا در جهت نیل به سعادتمندی آن، شناسایی عوامل تحکیم بنیان خانواده، مهم جلوه میکند. جهت تحقق اهداف تشکیل خانواده لازم است پایهگذاران آن در تحکیم این بنا سعی داشته باشند و بر دوام آن اصرار ورزند تا وحدت این نهاد مقدس حفظ شود. مقصود از تحکیم خانواده، برقراری اصل اعتدال میان همگان، حاکمیت اخلاق و حفظ حقوق همه اعضاست.
اگر هدف از برقراری زوجیت و تشکیل خانواده به تعبیر قرآن، سکونت و آرامش اعضاست؛ لازم است همه رفتارها و تعاملها در راستای تحقق این هدف باشد. قوانین حکیمانه دین مبین اسلام جهت تحقق این هدف، پیوسته همسران را به تمایل و گرایش به محاسن اخلاقی و انجام وظایف فرا می‌خواند و آنان را از هرگونه رابطه و خواستههای یک‌جانبه و ظلم و تعدی به دیگری که سبب تضعیف فضای انس و الفت در خانواده می‌شود، برحذر میدارد. پس در خانواده‌ای مستحکم و با ثبات، روابط اعضا به گونهای است که هر دو به یکدیگر یاری میرسانند و خصلتهای مردانه و زنانه در کنار ویژگیهای انسانی در خدمت تعالی و رشد خانواده و سپس جامعه قرار می‌گیرد. از نظر اسلام سازگاری زناشویی برخاسته از تدین، نقش مهمی در پیشگیری از اختلافات و در نتیجه حفظ بنیان خانواده دارد.
رهبر معظم انقلاب، حضرت آیتا... خامنه‌ای «مدظله العالی»، ضمن تشویق جوانان به تشکیل خانواده، ازدواجی را مورد پسند میدانند که اختیاری باشد و به اجبار دیگران نباشد. به اعتقاد بسیاری از صاحب‌نظران اجتماعی، رضایت و توافق طرفین در ازدواج، از جمله عواملی است که موجب تحکیم خانواده می‌شود. زیرا اجبار در ازدواج و پیوند زناشویی، به معنای نادیده انگاشتن رضایت و اراده زن یا مرد است و در نهایت، به دلیل نبود شبکه ارتباطی محبتآمیز میان زن و شوهر، معمولا خانواده به کانون درگیری، تضاد و کشمکش تبدیل می‌شود که این امر با اهداف اولیه ازدواج مغایر است و خانواده‌ای که بدین نحو شکل بگیرد، ریشه مستحکمی نخواهد داشت. توجه به مقوله همسرگزینی و آشنایی هر یک از زوجین به حقوق و تکالیف خود در بستر خانواده نیز از جمله عوامل دیگر استحکام خانواده است.
دکتر انسیه خزعلی | معاون زنان و خانواده رئیس‌جمهور
شایان ذکر است بر اساس آنچه گفته شد، مشخص می‌شود نگاه رهبری به مقوله خانواده نگاه استپی نیست؛ ایشان هرگز در فرآیند رشد خانواده مطلوب، در مرحله تشکیل خانواده متوقف نمیشوند، بلکه با نگاه بلند دغدغه‌مند قائدانه، کل طول فرآیند زندگی مومنانه و مطلوب که پایه‌گذار جامعه و زیست مومنانه است را در نظر دارند، همچنین از مجموع گفتمان ایشان مشخص می‌شود که نگاه رهبری به مقوله خانواده، نگاه سیتماتیک مبتنی بر بستر است؛ یعنی ایشان کل خانواده را به صورت نظام‌مند به‌عنوان یک بستر در نظر میگیرند که حیات طیبه یک جامعه موفق در این بستر شکل می‌گیرد و در ادامه مسیر با حفظ یک زندگی مومنانه تداوم می‌یابد.
آنچه در تاریخ پرافتخار مکتب شیعه، اوج فعالیت موثر سیاسی زنان را می‌رساند، عملکرد هوشمندانه و کریمانه زنان در گزارش حقیقتِ غدیر خم است. بانوان عصر حضرت امیر(ع)، در دفاع از حریم ولایت از هیچ کوششی دریغ نکردند؛ عده‌ای با گفتار و عده‌ای دیگر با مال و جان از ولایت عشق، جانانه دفاع کردند. با بررسی تاریخ ولایت، روشن می‌شود که فقط مردان صاحب نام حضور ندارند، بلکه زنان ساعیِ صاحب نامی نیز هستند که در تبلیغ حریم امن ولایت و دفاع از آن از هیچ تلاشی بر محور جهاد تبیین فروگذار نکردند.
و اینک بعد از گذشت چندین سده از حضور پرخروش و هوشمند زنان، شاید به نوعی بتوان شیعه را وامدار زنان باشرف و باکیاستی دانست که در اثر تحصیل دانش و معرفت، از هر آنچه غیر از خداست بریدند. در اوضاع کنونی، وظیفه ما حفظ تمامی این ویژگی‌هاست تا با دفاع از ولایت، به زنان بادرایت دوره علی(ع) اقتدا کنیم.
اسلام عزیز ما، این دین مهربانی و عزت، عنایت و توجه خاصی به تکریم و تحکیم خانواده داشته و این نهاد مقدس را کانون تربیت و مودت معرفی میکند که سعادت و شقاوت اجتماع منوط به آن است. حمایت و هدایت خانواده به جایگاه متعالی خود، موجب اصلاح جامعه انسانی می‌شود؛ همان‌طور که انحراف در نگرش نسبت به آن، جامعه انسانی را به اوج انحطاط میکشاند و از رشد و تعالی بازمیدارد. لذا در جهت نیل به سعادتمندی آن، شناسایی عوامل تحکیم بنیان خانواده، مهم جلوه میکند. جهت تحقق اهداف تشکیل خانواده لازم است پایهگذاران آن در تحکیم این بنا سعی داشته باشند و بر دوام آن اصرار ورزند تا وحدت این نهاد مقدس حفظ شود. مقصود از تحکیم خانواده، برقراری اصل اعتدال میان همگان، حاکمیت اخلاق و حفظ حقوق همه اعضاست.
اگر هدف از برقراری زوجیت و تشکیل خانواده به تعبیر قرآن، سکونت و آرامش اعضاست؛ لازم است همه رفتارها و تعاملها در راستای تحقق این هدف باشد. قوانین حکیمانه دین مبین اسلام جهت تحقق این هدف، پیوسته همسران را به تمایل و گرایش به محاسن اخلاقی و انجام وظایف فرا می‌خواند و آنان را از هرگونه رابطه و خواستههای یک‌جانبه و ظلم و تعدی به دیگری که سبب تضعیف فضای انس و الفت در خانواده می‌شود، برحذر میدارد. پس در خانواده‌ای مستحکم و با ثبات، روابط اعضا به گونهای است که هر دو به یکدیگر یاری میرسانند و خصلتهای مردانه و زنانه در کنار ویژگیهای انسانی در خدمت تعالی و رشد خانواده و سپس جامعه قرار می‌گیرد. از نظر اسلام سازگاری زناشویی برخاسته از تدین، نقش مهمی در پیشگیری از اختلافات و در نتیجه حفظ بنیان خانواده دارد.
رهبر معظم انقلاب، حضرت آیتا... خامنه‌ای «مدظله العالی»، ضمن تشویق جوانان به تشکیل خانواده، ازدواجی را مورد پسند میدانند که اختیاری باشد و به اجبار دیگران نباشد. به اعتقاد بسیاری از صاحب‌نظران اجتماعی، رضایت و توافق طرفین در ازدواج، از جمله عواملی است که موجب تحکیم خانواده می‌شود. زیرا اجبار در ازدواج و پیوند زناشویی، به معنای نادیده انگاشتن رضایت و اراده زن یا مرد است و در نهایت، به دلیل نبود شبکه ارتباطی محبتآمیز میان زن و شوهر، معمولا خانواده به کانون درگیری، تضاد و کشمکش تبدیل می‌شود که این امر با اهداف اولیه ازدواج مغایر است و خانواده‌ای که بدین نحو شکل بگیرد، ریشه مستحکمی نخواهد داشت. توجه به مقوله همسرگزینی و آشنایی هر یک از زوجین به حقوق و تکالیف خود در بستر خانواده نیز از جمله عوامل دیگر استحکام خانواده است.
دکتر انسیه خزعلی | معاون زنان و خانواده رئیس‌جمهور