چند سرطان عجیب و غریب كه كمتر اسم‌شان را شنیده‌اید
پرورش خرچنگ در بدن!
سلامت بودن یكی از نعمت‌های بزرگ است و افراد تا زمانی كه آن را دارند، كمتر قدرش را می‌دانند و وقتی بیماری به‌ویژه بیماری‌های سخت سراغ‌شان می‌آید، تازه متوجه می‌شوند چه گوهر گرانبهایی را از دست داده‌اند. یكی از بیماری‌هایی كه می‌تواند حسابی برای فرد و خانواده او دردسر ایجاد كند، سرطان است.
بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت، سرطان و بیماری‌های تنفسی مزمن، چهار بیماری غیرواگیر اصلی در دنیا محسوب می‌شوند كه افراد زیادی را به خود درگیر می‌كنند. حدود 68 درصد علل مرگ و میر دنیا و حدود 72 درصد علل مرگ و میر در ایران، به بیماری‌های غیر واگیر اختصاص دارد. سرطان‌ها، دومین علل مرگ و میر بعد از بیماری‌های قلبی به حساب می‌آیند كه البته برخی از آنها با جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی، درمان می‌شوند. دكتر پیمان لسان‌پزشكی، كارشناس پیشگیری از بیماری‌ها و سرپرست كلینیك مشاوره بیماری‌های رفتاری مركز بهداشت غرب تهران، شما را با چند سرطان كمتر شایع كه اسم‌شان چندان به گوش‌تان نخورده است، آشنا می‌كند.
سرطان پوست
پوست بزرگ‌ترین اندام بدن است كه نقش بسیار مهمی را ایفا می‌كند و مانند قسمت‌های دیگر بدن می‌تواند به سرطان دچار شود. سن شیوع سرطان پوست، معمولا از میانسالی به بعد است. سه نوع سرطان اصلی، پوست را درگیر خود می‌كند كه یكی از آنها سرطان سلول پایه‌ای پوست محسوب می‌شود. علامت اصلی ابتلا به این نوع سرطان، ایجاد برجستگی قرمز با حاشیه سفید مرواریدی روی پوست است و تنها پوست را درگیر می‌كند. نقاطی از پوست كه در معرض آفتاب هستند دچار این نوع سرطان خواهند شد در نتیجه باید حتما از یك كرم ضد آفتاب مناسب با اس.پی.اف30 استفاده كرد.
نوع دیگری از سرطان پوست، سلول سنگفرشی را درگیر می‌كند و در صورت ابتلا می‌تواند نقاط دیگر بدن را نیز درگیر كند. این نوع سرطان، مانند سرطان سلول پایه‌ای، علائمی چون زخم‌های مزمن به ویژه در ناحیه لب و دهان، پیشانی، گونه و صورت را به همراه دارد. نوع دیگر سرطان پوست، ملانوم نام دارد كه ضایعه‌ای خال مانند با حدود نامشخص است كه رشد ناگهانی می‌كند یا تغییر رنگ می‌دهد و گاهی التهاب نیز دارد.
سرطان كلیه
سرطان سلول كلیوی، 2درصد كل مرگ و میرهای ناشی از سرطان را شامل می‌شود كه در مردان نسبت به زنان شایع‌تر است. شیوع این نوع سرطان بیشتر بین سنین 50 تا 70 سالگی دیده می‌شود. برخی از انواع سرطان كلیه، براثر اختلالات ژنتیك به‌وجود می‌آید. سرطان كلیه، غالبا به صورت یك توده همراه با رسوب كلسیم در تصاویر رادیولوژی دیده می‌شود. به‌طور كلی ابتلا به این نوع سرطان از طریق رادیولوژی و آزمایش‌های بالینی امكان‌پذیر خواهد بود. علائم ابتلا به سرطان كلیه متعدد است كه می‌توان به وجود خون در ادرار، توده قابل لمس در پهلو، درد در پهلو، كاهش وزن، تب، كم‌خونی، اختلال در آزمایش ادرار و... اشاره كرد. این نوع سرطان مانند برخی سرطان‌ها، آزمایشی به‌صورت غربالگری ندارد ولی به‌طور كلی، آزمایش‌های دوره‌ای ادرار می‌تواند به تشخیص آن كمك كند. چنانچه فرد با خون در ادرار مواجه شود، برای بررسی علت این مساله باید حتما به پزشك مراجعه كند.
سرطان تیروئید
به‌طور كلی، گره‌های تیروئیدی (نودول) در معاینه شناسایی می‌شود. این گره‌ها می‌تواند به‌صورت سرطانی یا غیرسرطانی باشد كه باید نوع آنها مورد بررسی قرار بگیرد. آن دسته از افرادی كه به این گره‌های تیروئیدی مبتلا هستند و سابقه تماس با تشعشعات را در زمان كودكی دارند، بیش از بقیه مستعد ابتلا به سرطان تیروئید هستند. همچنین سابقه رادیوتراپی، قرارگیری در معرض تشعشعات هسته‌ای، رشد سریع گره‌ها، سابقه بروز گره‌ها به صورت خانوادگی، داشتن جنسیت مرد و جوان بودن بیمار، عواملی است كه شانس ابتلا به سرطان تیروئید را در مبتلایان به گره‌های تیروئیدی، افزایش می‌دهند. چنانچه گره سفت باشد و هنگام معاینه تكان نخورد، احتمال این‌كه یك توده سرطانی مطرح باشد، بیشتر است. ابتلا به سرطان تیروئید می‌تواند همراه با فلج طناب صوتی و گرفتگی صدا باشد ضمن این‌كه بزرگی غدد لنفاوی گردن هم می‌تواند ایجاد شود.
سرطان استخوان
سرطان استخوان به صورت اولیه و ثانویه می‌تواند ایجاد شود كه در سرطان اولیه، خود بافت استخوان درگیر خواهد شد در حالی‌كه سرطان ثانویه، ناشی از ابتلای قسمتی دیگر از بدن به سرطان است و در اصطلاح متاستاز اتفاق می‌افتد. سن شیوع ابتلا به سرطان استخوان به نوع آن بستگی دارد ولی به طور كلی بیشتر در سنین جوانی شایع است. این نوع سرطان، اغلب در استخوان‌های بلند دست و پا ایجاد می‌شود و با درد مداوم همراه است و حتی در شب نیز درد وجود دارد. تورم و قرمزی پوست، محدودیت در حركت استخوان و مفصل كناری آن، شكستگی‌های نابجا و لمس توده از علائم ابتلا به سرطان استخوان می‌تواند باشد. رادیوتراپی قبلی، برخی بیماری‌های ژنتیك و بیماری خاص استخوانی به نام پاژه، می‌تواند شانس ابتلا به سرطان استخوان را افزایش بدهد.
سرطان بافت نرم
بافت نرم، یكی از بافت‌های بزرگ بدن به حساب می‌آید و تمام بافت‌های همبند را شامل می‌شود. بافت نرم هم می‌تواند مانند سایر قسمت‌های بدن به سرطان مبتلا شود. برخی موارد مانند پرتو درمانی قبلی با دوز بالا، تماس با برخی سموم كشاورزی، ابتلا به ویروس هرپس انسانی تیپ 8 (نوعی تبخال)، ایدز و بیماری‌های وراثتی، می‌تواند شانس ابتلا به سرطان بافت نرم را بالا ببرد. این نوع سرطان حدود یك درصد سرطان‌ها را شامل می‌شود و معمولا افراد بالای 50 سال به آن دچار خواهند شد. توده یا تورم در بافت نرم كه گاهی با درد و خونریزی همراه باشد، از علائم اصلی ابتلا به سرطان بافت همبند محسوب می‌شود. چنانچه افراد با توده‌ای در هر نقطه از بدن‌شان مواجه شدند، باید برای بررسی آن به پزشك مراجعه كنند.
سرطان حفره دهان، زبان و مخاط
استفاده از تنباكو، می‌تواند خطر ابتلا به یكی از سرطان‌های حفره دهان، زبان و مخاط را افزایش بدهد. همچنین مصرف الكل و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، شانس ابتلا به این نوع سرطان‌ها را افزایش می‌دهد. اطراف دهان به‌واسطه تماس با اشعه مضر آفتاب، می‌تواند به سرطان دچار شود. ابتلا به سرطان‌های حفره دهان، زبان و مخاط در مردان به دلیل مصرف دخانیات، بیشتر از زنان است. ابتلا به هر یك از این سرطان‌ها می‌تواند با علائمی همراه باشد كه می‌توان به توده و زخم در دهان، مشكل در جویدن، بروز پلاك‌های قرمز و سفید در دهان، دشواری در حركت دادن زبان، كاهش وزن، بوی بد دهان و زخم همراه با خونریزی اشاره كرد. هر ضایعه‌ای كه در مخاط ایجاد شود و بیش از دو هفته طول بكشد، نیاز به بررسی دارد. معاینات دوره‌ای دهان توسط دندانپزشك، می‌تواند در تشخیص زود هنگام این سرطان‌ها مفید باشد.