خونه خاله کدوموره؟
«مهمانمامان» داستان یک مهمانی ساده اما پردردسر در یک خانه مستأجری است، خانهای که در هرکدام از اتاقهای دورتادور حیاطش آدمهایی زندگی میکنند که سهمشان از خانه تنها یک اتاق است. یکی دستفروش است، یکی کارگر کارخانه و دیگری دانشجو. مهمانمامان داستان مادری است که خواهرزاده تازهدامادشدهاش قرار است همراه عروسش به خانه او بیاید و این خاله نه چیزی دارد تا برایشان شام درست کنند و نه میوه و شیرینیای تا کامشان را شیرین کند.
ساده مثل زندگی
هنر آقای مرادیکرمانی در این است که هنرنمایی نمیکند، رئالیسمش جادویی نیست اما جادو میکند. اهل سوءاستفاده از شیوهها و شگردهای رعدوبرقآسا و محیرالعقول نیست. از این نظر با هنرمندی پیشکسوت، یعنی آقای مهدی آذریزدی قابل مقایسه است. مشخصه دیگر سبک مرادی، پرهیز از حادثهآفرینی و اصولا هرگونه تصنع به نام یا بهانه خلاقیت هنری است. در قصههای مجید، یا سایر آثار مرادی و نیز همین مهمانمامان حادثه(های) آنچنانی و شدید و غلیظ رخ نمیدهد. این دو مشخصه، یعنی سادهنگاری و پرهیز از حادثهآفرینی، بعضی از منتقدان ناهمدل را به آنجا کشانده است که هنر آقای مرادی را کمرنگ و بیجان تصور کنند و بگویند فیالمثل در داستان «خمره» چیزی که قابلیت داستانگویی داشته باشد رخ نمیدهد یا همچنین در داستانهای دیگر.
فقری که او میشناسد
فقر در اغلب آثار مرادیکرمانی (و اوجش در قصههای مجید) به گستردگی مطرح است اما خویشتنداری نویسنده در سقوطنکردن به دامچالههای احساساتیگری یا شعارندادنش بر ضد ثروت و رفاه قابل تحسین است. اصلا چنان فقر را عادی میگیرد و بهصرافتطبع با آن مواجه میشود که گویی سرنوشتی جز این برای انسانها رقم زده نشده است. حتی گویی فقر را زمینه مساعدی برای رشد اخلاق انسانی میداند. فقری که او میشناسد و میشناساند، خانمانبرانداز نیست و مهم این است که فقر او تماشایی و تصویر و توصیفهای او از فقر و فقرا ناتورالیستی نیست.
گیرکردن لبه پاره دمپایی
کتاب مهمانمامان دلهرهها، تشویشها و دشواریهای زندگی زنی خانهدار و گرفتار در فقر را نشان میدهد که همیشه حواسش به همه چیز است و با اینکه بیمار و دردمند است اما غمخوار همه است. خودش نیاز به مراقبت دارد اما مراقب حال همه است. حتما نباید ساکن یکی از این محلهها باشیم یا این محلهها را دیده باشیم. کتاب به آرامی نشانمان میدهد که زیستن در این خانهها بر چه محوری میگردد.
ناشر: نی
نویسنده: هوشنگ مرادیکرمانی
تعداد صفحات : 96
سال انتشار: 1392