قدمت و آثار و فواید فرهنگی و اجتماعی روضه‌های خانگی
بفرمایید روضه
روضه‌های خانگی بخش جدانشدنی تاریخ بزرگداشت حماسه عاشورا و حادثه کربلاست. این روضه‌ها در تمام طول تاریخ شیعی همیشه برای اقامه عزای حسینی برپا می‌شده است. چه دورانی مثل دوران رضاخان که اقامه عزای حسینی را قدغن می‌کردند و روضه و تعزیه ممنوع بود و چه در دورانی که این مراسم و روضه‌ها در شکلی گسترده‌تر و باشکوه‌تر برگزار می‌شد.
اما در همیشه تاریخ شیعی مردم این سرزمین روضه‌های خانگی با یک قوری چای و چند استکان کمر باریک و سیاه‌پوشی که می‌توانست چادر مشکی زن خانه باشد برپا می‌شد. یک صندلی و یک روضه‌خوان که صحنه‌هایی از حماسه عاشورا و کربلا را برای مستمعان روایت می‌کرد و مستمعانی که همان اهالی خانه و چند همسایه و فامیل بودند و با این روضه‌خوانی ساده و پر از صفا و همدلی اشک می‌ریختند و عزای حسینی را اقامه می‌کردند. روضه‌های خانگی هنوز هم حال‌وهوای خودش را دارد و یک دنیا عشق و شور را با خود به همراه دارد. امام باقر(ع) نسبت به کسانی که در روز عاشورا نمی‌توانند به زیارت آن حضرت بروند، این‌گونه دستور عزاداری دادند و فرمودند: بر حسین(ع) ندبه، عزاداری و گریه کند و به اهل خانه خود دستور دهد که بر او بگریند و در خانه‌اش با اظهار گریه و ناله بر حسین(ع)، مراسم عزاداری بر پا کند و یکدیگر را با گریه، تعزیت و تسلیت‌گویی در سوگ حسین(ع) در خانههایشان ملاقات کنند. ۱. کامل الزیارات، ص ۱۷۵
نشاندن بذر باورهای مذهبی در کودکان
برای شکل‌دهی به نظام باورهای افراد، دوران کودکان بهترین زمان است. بچه‌ها اما از رفتارهای ما الگو می‌گیرند و نه از حرف‌های‌مان و برپایی روضه‌های خانگی و اقامه عزای حسینی در خانه بهترین راهکاری است که می‌توانیم فرزندان‌مان را با فرهنگ و معارف اسلامی آشنا کنیم و بذر ایمان را در دل‌های‌شان بنشانیم.
همدلی و همبستگی اجتماعی
مسجد، هیأت و روضه‌های خانگی یکی از مهم‌ترین ساختارهای اجتماعی است که افرادی با یک هدف، بینش و باور را در کنار هم جمع می‌کند و محفلی برای همراهی و همدلی آنهاست. در این ساختار اجتماعی اعضای خانواده، فامیل و همسایه‌ها و هم‌محله‌ای‌ها از حال یکدیگر باخبر می‌شوند و این مسأله موجب می‌شود تا اگر کسی به مشکلی بربخورد همه برای حل آن تلاش کنند و این‌گونه است که روضه‌های خانگی محفلی برای همدلی و همبستگی اجتماعی خواهد‌بود.
پاسخگویی به شبهات و تعمیق باورها
روضه‌های خانگی اغلب با مشارکت اعضای خانواده، فامیل و بچه‌محل‌ها برگزار می‌شود و پاتوق خوبی برای جمع شدن جوان‌ها دور یکدیگر است. بر این اساس این روضه‌ها می‌تواند بهترین فرصت برای گفت‌وگوی رودر‌رو و پاسخگویی به شبهاتی باشد که در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و سطح جامعه برای جوانان و نوجوانان پیش می‌آید و ذهن‌شان را با خود درگیر می‌کند.
صله‌رحم در روضه‌های خانگی
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای برپایی روضه‌های خانگی بجا آوردن سنت حسنه صله‌رحم است. اغلب اوقات وقتی یکی از اعضای خانواده یا فامیل در خانه‌اش خیمه روضه حسینی برپا می‌کند، سایر اعضای خانواده و فامیل هم ترجیح می‌دهند در این روضه‌های خانگی و خانوادگی شرکت کنند و به این صورت صله‌رحم و باخبر شدن اعضای خانواده و فامیل از همدیگر هم در حاشیه این روضه‌های خانگی رخ می‌دهد.
انتقال سینه به سینه مفاهیم عاشورایی
بی‌شک منبر یکی از مهم‌ترین رسانه‌هایی است که به شکل شفاهی در انتقال فرهنگ و مفاهیم دینی در طول تاریخ اسلام ایفای نقش داشته و همچنان هم به‌عنوان یکی از قوی‌ترین ساختارهای رسانه‌ای ارزش خود را حفظ کرده است. سنت روضه‌های خانگی در کشورمان قدمتی دیرینه دارد و سال‌های سال است این روضه برپاشده و از این طریق مفاهیم و ارزش‌های دینی و عاشورایی به شکل سینه به سینه به نسل‌های بعدی منتقل شده و امروز به ما رسیده است.
سادگی و دوری از تکلف
روضه‌های خانگی اغلب اوقات مراسم‌هایی ساده و به‌دور از تکلف است. لازم نیست کار زیادی انجام دهیم. یک قوری چای و یک قندان قند هم برای برپایی یک روضه خانگی کافی است. اینجا هدف اصلی جمع‌شدن در کنار هم و بزرگداشت امام حسین و روایت حماسه حسینی است. تازه خیلی وقت‌ها بساط پذیرایی روضه‌های خانگی از نذورات تامین می‌شود . انگار خدا خودش همه‌چیز روضه‌های خانگی را جور می‌کند.
رسیدن به آرامش و سلامت روان
عضویت در گروه و شرکت در کارهای جمعی و گروهی به‌طور کلی می‌تواند در دستیابی به آرامش و سلامت روان نقش داشته باشد. حالا درنظر بگیرید این کار گروهی با یک هدف متعالی و در راستای فطرت انسانی باشد؛ قطع به یقین چنین رویکردی می‌تواند در دستیابی به آرامش روح و روان ما نقش مفیدی ایفا کند.
جامعه‌پذیری و مسئولیت‌پذیری در جوانان
جوانان اغلب اوقات پای ثابت برپایی روضه‌ها و هیأت‌ها هستند و در ایام محرم و ماه صفر شاهد آن هستیم همان جوانانی که شاید در حالت عادی و در خانههایشان دست به سیاه و سفید نزنند، در هیأت چای می‌ریزند، جارو کرده و کفش جفت می‌کنند. واگذاری مسئولیت‌های کوچک در هیئات مذهبی به جوانان و نوجوانان نقشی موثر در جامعه‌پذیری و مسئولیت پذیری آنها دارد و حس استقلال و بزرگ شدن به آنها می‌دهد. به همین دلیل جوانان و نوجوانان پای ثابت هیأت‌های مذهبی هستند.
نشاندن بذر باورهای مذهبی در کودکان
برای شکل‌دهی به نظام باورهای افراد، دوران کودکان بهترین زمان است. بچه‌ها اما از رفتارهای ما الگو می‌گیرند و نه از حرف‌های‌مان و برپایی روضه‌های خانگی و اقامه عزای حسینی در خانه بهترین راهکاری است که می‌توانیم فرزندان‌مان را با فرهنگ و معارف اسلامی آشنا کنیم و بذر ایمان را در دل‌های‌شان بنشانیم.
همدلی و همبستگی اجتماعی
مسجد، هیأت و روضه‌های خانگی یکی از مهم‌ترین ساختارهای اجتماعی است که افرادی با یک هدف، بینش و باور را در کنار هم جمع می‌کند و محفلی برای همراهی و همدلی آنهاست. در این ساختار اجتماعی اعضای خانواده، فامیل و همسایه‌ها و هم‌محله‌ای‌ها از حال یکدیگر باخبر می‌شوند و این مسأله موجب می‌شود تا اگر کسی به مشکلی بربخورد همه برای حل آن تلاش کنند و این‌گونه است که روضه‌های خانگی محفلی برای همدلی و همبستگی اجتماعی خواهد‌بود.
پاسخگویی به شبهات و تعمیق باورها
روضه‌های خانگی اغلب با مشارکت اعضای خانواده، فامیل و بچه‌محل‌ها برگزار می‌شود و پاتوق خوبی برای جمع شدن جوان‌ها دور یکدیگر است. بر این اساس این روضه‌ها می‌تواند بهترین فرصت برای گفت‌وگوی رودر‌رو و پاسخگویی به شبهاتی باشد که در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و سطح جامعه برای جوانان و نوجوانان پیش می‌آید و ذهن‌شان را با خود درگیر می‌کند.
صله‌رحم در روضه‌های خانگی
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای برپایی روضه‌های خانگی بجا آوردن سنت حسنه صله‌رحم است. اغلب اوقات وقتی یکی از اعضای خانواده یا فامیل در خانه‌اش خیمه روضه حسینی برپا می‌کند، سایر اعضای خانواده و فامیل هم ترجیح می‌دهند در این روضه‌های خانگی و خانوادگی شرکت کنند و به این صورت صله‌رحم و باخبر شدن اعضای خانواده و فامیل از همدیگر هم در حاشیه این روضه‌های خانگی رخ می‌دهد.
انتقال سینه به سینه مفاهیم عاشورایی
بی‌شک منبر یکی از مهم‌ترین رسانه‌هایی است که به شکل شفاهی در انتقال فرهنگ و مفاهیم دینی در طول تاریخ اسلام ایفای نقش داشته و همچنان هم به‌عنوان یکی از قوی‌ترین ساختارهای رسانه‌ای ارزش خود را حفظ کرده است. سنت روضه‌های خانگی در کشورمان قدمتی دیرینه دارد و سال‌های سال است این روضه برپاشده و از این طریق مفاهیم و ارزش‌های دینی و عاشورایی به شکل سینه به سینه به نسل‌های بعدی منتقل شده و امروز به ما رسیده است.
سادگی و دوری از تکلف
روضه‌های خانگی اغلب اوقات مراسم‌هایی ساده و به‌دور از تکلف است. لازم نیست کار زیادی انجام دهیم. یک قوری چای و یک قندان قند هم برای برپایی یک روضه خانگی کافی است. اینجا هدف اصلی جمع‌شدن در کنار هم و بزرگداشت امام حسین و روایت حماسه حسینی است. تازه خیلی وقت‌ها بساط پذیرایی روضه‌های خانگی از نذورات تامین می‌شود . انگار خدا خودش همه‌چیز روضه‌های خانگی را جور می‌کند.
رسیدن به آرامش و سلامت روان
عضویت در گروه و شرکت در کارهای جمعی و گروهی به‌طور کلی می‌تواند در دستیابی به آرامش و سلامت روان نقش داشته باشد. حالا درنظر بگیرید این کار گروهی با یک هدف متعالی و در راستای فطرت انسانی باشد؛ قطع به یقین چنین رویکردی می‌تواند در دستیابی به آرامش روح و روان ما نقش مفیدی ایفا کند.
جامعه‌پذیری و مسئولیت‌پذیری در جوانان
جوانان اغلب اوقات پای ثابت برپایی روضه‌ها و هیأت‌ها هستند و در ایام محرم و ماه صفر شاهد آن هستیم همان جوانانی که شاید در حالت عادی و در خانههایشان دست به سیاه و سفید نزنند، در هیأت چای می‌ریزند، جارو کرده و کفش جفت می‌کنند. واگذاری مسئولیت‌های کوچک در هیئات مذهبی به جوانان و نوجوانان نقشی موثر در جامعه‌پذیری و مسئولیت پذیری آنها دارد و حس استقلال و بزرگ شدن به آنها می‌دهد. به همین دلیل جوانان و نوجوانان پای ثابت هیأت‌های مذهبی هستند.