«ضریب جینی» به چه معناست؟
ضریب جینی در اقتصاد به یک واحد اندازهگیری پراکندگی آماری گفته میشود و معمولا برای سنجش میزان نابرابری درآمدی در یک جامعه مورد استفاده قرار میگیرد.
این ضریب با نسبتی بین صفر و یک بیان میشود و زمانی رو به «صفر» حرکت میکند که فاصله طبقاتی کاهش یافته و توزیع درآمد عادلانهتر شده است و هرچه به سمت «یک» متمایل شود، نشاندهنده افزایش فاصله طبقاتی و ناعادلانه شدن توزیع درآمد در جامعه مورد بحث را دارد. اگر ضریب جینی مساوی با عدد صفر باشد یعنی همه جامعه درآمد و ثروت یکسان دارند که این موضوع امری غیرممکن است و همچنین برعکس. اگر این ضریب مساوی با عدد یک باشد، نشان از نابرابری مطلق درآمدی دارد که میگوید ثروت فقط در دستان یک نفر است و بقیه هیچ درآمدی ندارند. در واقع میتوان گفت که برای مقایسه توزیع درآمدی در بخشهای مختلف جامعه و همچنین در کشورها مورد استفاده قرار داد. برای مثال ضریب جینی برای مناطق شهری با مناطق روستایی در بسیاری از کشورها متفاوت است. ضریب جینی را بهراحتی میتوان با سراسر کشور مقایسه کرد و تفسیر آن نیز آسان است. از ضریب جینی میتوان برای نشان دادن چگونگی توزیع درآمد در داخل کشور در یک دوره از زمان استفاده کرد. در نتیجه این امکان وجود دارد تا ببینید که آیا نابرابری در حال افزایش است یا کاهش؟ البته در این میان معایبی هم متوجه تعیین این شاخص است. ضریب جینی نابرابری درآمد را اندازهگیری میکند اما نابرابریهای فرصت را اندازهگیری نمیکند. اگر دو کشور ضریب جینی یکسانی داشته باشند ممکن است یک کشور ثروتمند باشد و دیگری فقیر، میتوان نتیجه گرفت اندازهگیری ضریب جینی در دو کشور متفاوت است. ضریب جینی نقطه برآورد در یک زمان خاص است. از اینرو تغییرات درآمدی را در طول زمان نادیده میگیرند.