سکتهناقص فنیوحرفهای
مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه بازار رشتههایی مانند حسابداری اشباع شده است و نباید توسعه داده شود، گفت: سیاستهای کلانی درخصوص توسعه رشتهها اتخاذ شده که بهواسطه آن حدود ۵۰ رشته با رویکرد توقف موقت یا عدم توسعه مواجه هستند. شرایط درخصوص این رشتهها به صورتی است که نباید رشته محل جدیدی برای آنها ایجاد شود.
عباس بیات، مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش در مورد تحولات فنی و حرفهای در سال تحصیلی جدید توضیح داد: برنامه آمایش سرزمینی و متناسبسازی رشتهها با نیازهای منطقهای و بومی در حال انجام است و در استانهای گوناگون نیز هرساله رشتههایی که ظرفیت آن تکمیل شده است، به صورت موقت متوقف میشود و رشتههای دیگر متناسب با نیازهای بومی جایگزین میشود.
مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه جریانی پویا هرساله در حیطه آمایش رشتهها وجود دارد، بیان کرد: در واقع معنای جریانی که موجب تحولات میشود و توقف برخی رشتهها را بهدنبال دارد، این نیست که شغل مرتبط با آن رشتهها از بین رفته، بلکه مشاغل وجود دارد و در سطح کشور پویا و فعال است، اما ممکن است در یک منطقه از کشور نیاز به آن رشته تکمیل شده باشد.
او افزود: بهطور مثال در رشته حرفه خودرو، ممکن است چند سال در منطقهای این رشته دایر باشد و بعد از مدتی متناسب با آمایش، رشته جدید دیگری از مجموعه رشتههای فنی و حرفهای در آن منطقه دایر شود. در بعد کلان؛ از برخی استانها خواستهایم که تعدادی از رشتهها را که مشابهتهای زیادی در محتوا و روش اجرا با یکدیگر داشتند، در راستای بهبود آمایش سرزمینی و بهبود منابع توسعه ندهند.
بیات ادامه داد: درخصوص رشتههایی که هم در فنی و حرفهای هم در کاردانش دایر بودند، تدریس میشدند و هنرجو میگرفتند، ازجمله رشتههای حسابداری مالی و حسابداری که هم در فنی و حرفهای و هم در کاردانش وجود داشت؛ درخصوص این رشتهها گفتهایم که فقط در یکی از شاخههای فنی و حرفهای یا کاردانش ادامه پیدا کند و البته توسعه کمی داده نشود.
توقف رشتههای اشباعشده
به گفته مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش، بازار رشتههایی مانند حسابداری اشباع شده است و نباید توسعه داده شود. او اضافه کرد: سیاستهای کلانی درخصوص توسعه رشتهها اتخاذ شده است که بهواسطه آن حدود ۵۰ رشته با رویکرد توقف موقت یا عدمتوسعه مواجه هستند. شرایط درخصوص این رشتهها بهصورتی است که نباید رشته محل جدیدی برای آنها ایجاد شود.
بیات عنوان کرد: چند رشته جدید نیز به مجموعه رشتههای کاردانش و فنی و حرفهای کشور اضافه میشود که یکی از آنها رشته راهبری جرثقیل است که با حضور بخش خصوصی و اتحادیه در استان مرکزی در حال انجام است و به مجموعه رشتههای کاردانش اضافه میشود.
مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش در مورد ادامه تحصیل یا چالشهای احتمالی برای افرادی که در رشتههای متوقف شده درس خواندهاند، بیان کرد: این رشتهها فعال است و محدودیتی برای دانشآموزانی که در پایه دهم، یازدهم و دوازدهم هستند، ایجاد نمیشود و فقط دانشآموز جدید در ۵۰رشته متوقف شده برای سال تحصیلی آینده ثبتنام نمیشوند. درواقع رشتههایی متوقف شده که مشابه آن وجود داشته است.
مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش درخصوص اینکه آیا بین رشتههای متوقف شده، رشتههای پرطرفدار نیز وجود دارد؟ بیان کرد: گاهی رشتههایی که بیشتر در دسترستر بودهاند، توسعه بیشتری هم در یک استان داشتهاند. مثلا رشته حسابداری یا نقشهکشی ساختمان ازجمله رشتههایی است که تجهیزات کمتری نیاز دارد و بیشتر توسعه داشته است. بنابراین در استانها و مناطق تراکم و توسعه این نوع رشتهها بیشتر بوده است.
بیات یادآوری کرد: چنین رشتههایی ازجمله مواردی بودند که توقف شامل حال آنها شد؛ البته این رشتهها را پرمخاطب نمینامیم، بلکه رشتههای پرتوسعه هستند. ممکن است حسابداری در سطح دیپلم امروز دیگر بازار کار گستردهای متناسب با میزان دانشآموزی که تربیت میکنیم نداشته باشند اما پرتوسعه بوده است. لذا بین رشتههای پرمخاطب با رشتههایی که ما شرایط توسعه آنرا طی سالیانگذشته فراهم کردهایم، تمایز وجود دارد. رشتههایی مانند خودرو همچنان پرمخاطب هستند و دانشآموزانی علاقهمند به تحصیل در چنین رشتههایی وجود دارند و اتفاقا ما نیاز به توسعه چنین رشتههایی داریم و باید ظرفیتهای آنها را افزایش دهیم. همچنین رشتههای گروه برق نیز چون طرفدار زیاد دارند و ما هم به توسعه آن نیاز داریم، لازم است ظرفیت کافی برایش ایجاد کنیم. مدیرکل دفتر آموزشهای فنی و حرفهای وزارت آموزش و پرورش در مورد اینکه آیا کمبود بودجه برای توسعه و ادامه فعالیت برخی رشتهها یا نبود امکانات کافی در هنرستانها در مواردی منجر به حذف، توقف یا کاهش پذیرش در رشتهای شده است؟ به ایلنا گفت: اگر قرار بر چنین تصمیمی بود، باید کل رشته را حذف میکردیم. البته ما نمیگوییم محدودیت بوده و امکانات نداریم اما اینکه عامل حذف شدن رشتههای فنی و حرفهای یا کاردانش کمبود منابع بوده باشد بههیچوجه اینطور نبوده است.