printlogo


برای جوان 21 ساله که علمدار شد
انفجار زودهنگام بمب
مهرماه ۱۳۶۷ بود که انتشارات وایکینگ انگلستان کتابی به نام«آیات شیطانی» را به قلم سلمان رشدی منتشر کرد؛ کتابی با حدود 500 صفحه‌ که در قالب داستان‌های خیالی به شخصیت پیامبر اسلام، سایر پیامبران الهی و مقدسات اسلامی توهین کرده بود.

موج سنگین تبلیغاتی رسانه‌های آمریکایی و غربی از سویی و ترجمه‌ سریع و توزیع گسترده‌ آن به زبان‌های مختلف از‌سوی دیگر باعث شهرت آن کتاب شد. همین مسأله باعث عکس‌العمل‌های متنوعی در جهان اسلام شد که مهم‌ترین آنها صدور حکم ارتداد نویسنده‌ کتاب از‌سوی حضرت امام بود. برخی گمان می‌کردند با ارتحال حضرت امام خمینی این موضوع نیز به فراموشی سپرده شود اما آیت‌ا... العظمی خامنه‌ای در اولین پیام خود به حجاج، یک ماه پس از ارتحال امام خمینی و انتخاب ایشان به رهبری با اشاره به کینه‌ورزی دشمنان نسبت به اسلام، مجددا بر قضیه‌ سلمان رشدی تأکید کردند و گفتند: «این نیز یکی از الطاف الهی است که هر اقدام آنان برای توهین یا ضربه زدن به اسلام، خود به عاملی برای شدت یافتن خشم مسلمانان و راسخ شدن اراده‌ آنان در دفاع از اسلام تبدیل می‌شود. نمونه‌ بارز، ماجرای نوشتن کتاب شیطانی نویسنده‌ مرتد و مهدورالدم انگلیسی است که دولت‌های استکباری با این کار می‌خواستند اسلام را تضعیف کنند و خدای متعال برعکس خواسته‌ آنان، این کار را موجب آبروریزی آنان قرار داد و با صدور فتوای امام امت بر مهدورالدم بودن نویسنده‌اش، آهنگ مسلمین رساتر و انسجام آنان بیشتر شد و همه‌ تلاش‌های دشمن در مبارزه با اسلام به همین‌گونه نتیجه‌ای منتهی خواهد شد که: «انّ کیدالشّیطان کان ضعیفا...» البته وظیفه‌ عمومی همگان در برابر اهانت به مقدسات اسلامی، روشن و واضح است و حکم امام فقید به واجب‌القتل بودن نویسنده‌ مرتد و پلید آیات شیطانی، تکلیف همه را نسبت به موارد مشابه روشن می‌سازد. حکم امام امت درباره‌ آن نویسنده‌ نگون‌بخت به قوّت خود باقی است و او باید همچنان در انتظار اجرای آن تا لحظه‌ مقدر بماند.»
۱۴مرداد۱۳۶۸«مصطفی محمود مازح» جوان ۲۱ساله‌ لبنانی که قصد به مجازات رساندن سلمان رشدی را داشت، دقایقی زودتر از این‌که به طبقه‌ سوم هتل محل استقرار سلمان رشدی نزدیک ‌شود، به شهادت رسید. عوامل محیطی و حرارت ناشی از پوشش و تحرک زیاد شهید، موجب عمل کردن زودتر از موعد چاشنی و انفجار زودهنگام مواد منفجره، قبل از رسیدن به رشدی مرتد شده بود. پیکر این شهید، هشت‌ماه بعد توسط دولت انگلستان تحویل خانواده‌اش می‌شود.
مصطفی با شناسایی هتل محل اقامت سلمان رشدی، قصد اقامت چهار روزه در آن هتل می‌کند. در روز سوم پس از آن‌که از یک زن خدمتکار درباره رفت‌و‌آمدهای سلمان رشدی سؤالاتی می‌کند، مورد سوءظن قرار می‌گیرد و نیروهای امنیتی و اطلاعاتی انگلستان وارد هتل می‌شوند. او گرچه به‌دلیل انفجار زودهنگام بمب موفق به اجرای فرمان امام نشد اما آغازگر حرکتی در جهت مبارزه همه‌جانبه مسلمانان جهان با توهین به اسلام و پیامبر عظیم‌الشان آن شد و سبب شد تا موج ممنوعیت انتشار آیات شیطانی، کشورهای دیگری همچون کنیا، تایلند، تانزانیا، اندونزی، سنگاپور و حتی ونزوئلا را هم دربربگیرد.

​​​​​​​زینب گل‌محمدی | نویسنده و پژوهشگر