«شبه پول» به چه معناست؟
برای اینکه شبه پول را تعریف کنیم، ابتدا باید به تعریف پول بپردازیم. پول شامل سکه و اسکناس در دست مردم بهاضافه سپردههای دیداری است اما شبهپول شامل داراییهای مالی مانند سپردههای مدتدار، برات، اوراق قرضه، سهام و... میشود که نقد نیستند اما درجه نقدشوندگی بالایی دارند.
شبه پول نزدیکترین جانشین برای پول است و یکی از مهمترین خصوصیات شبه پول، ضد تورمی بودن آن در کوتاهمدت است. شبه پول نوعی از سپردههای مدتدار است که امکان نقد شدن و هزینه کردن آن به آسانی مقدور نیست. از جمله مثالهای شبه پول میتوان به اوراق قرضه، سپردههای بلندمدت، اسناد خزانه یا هرگونه اوراقی که نقد شدن آن به صرف زمان نیازمند است، اشاره کرد. شبه پول در مقایسه با پول و حسابهای کوتاه مدت بانکی که فورا قابل خرج کردن هستند، بین مردم مطلوبیت ندارند، زیرا دسترسی به آن دشوار است. از سوی دیگر، این مزیت را برای اقتصاد دارند که مانع افزایش نقدینگی در بازار و افزایش تورم میشوند.
یکی از راههای مورد استفاده توسط دولتها برای جلوگیری از افزایش تورم و افزایش نقدینگی، هدایت پولهای واقعی مردم به سمت شبه پول است. این کار با افزایش سود این گونه سپردهها و کاهش سود سپردههای کوتاهمدت به انجام میرسد. شبهپول برای دارندگان آن این مزیت را دارد که میتواند بهعنوان ودیعه دریافت وام یا کارت اعتباری مورد استفاده قرار گیرد. این کار سبب میشود مردم نسبت به تبدیل پول خود به شبهپول، مقاومت کمتری نشان دهند. یکی دیگر از روشها که در برخی کشورها برای جلوگیری از حرکت وجه نقد به حسابهای بانکی و در عوض سرمایهگذاری آن در تولید و اشتغال میشود و در برخی کشورها مورد استفاده قرار میگیرد، دریافت مالیات از سپردههای بانکی است. با این کار مردم سعی خواهند کرد تا دارایی خود را در محلهای دیگر سرمایهگذاری کنند و به این شکل باعث رشد اقتصاد شوند. کارتهای اعتباری میتوانند بهعنوان وسیلهای برای خرید یا دسترسی به پیشپرداخت نقدی عمل کنند اما این کارتها جزء شبهپول در نظر گرفته نمیشوند.