گزارش «قابکوچک» از پر سابقهترین برنامه خانواده محور که این روزها با نگاهی متفاوت روی آنتن میرود
تلویزیون به وسعت خانواده بزرگ
«خانواده» کلید واژهای است که طی چند سال اخیر یکی از موضوعات مهم رسانهملی برای پرداختن بودهاست. با یک بررسی و نگاه آماری میتوان به این نتیجه رسید از میان برنامههای مختلفی که در قالب برنامههای ترکیبی، مسابقه و تاکشوهای تلویزیونی رویآنتن رفتهاست، جایگاه خانواده در رسانهملی، همخوانی آن با احکام و آموزههای نورانی اسلام، پیوند هنر و دین در به نمایش گذاشتن مهمترین رکن جامعه یعنی خانواده، از نکاتی مهم و قابل توجه برنامهسازان و مدیران صداوسیما بودهاست.
سلامت جامعه یکی از مسائل مهمی است که باید توجهی ویژه نسبت به آن وجود داشتهباشد؛ کارگردانان و تهیهکنندگان زمانی میتوانند این چالشها و نابهنجاریها را به تصویر بکشند که این خطر و هجمه را شناختهباشند و آن را برای فرهنگ دینی و ملی یک فاجعه بدانند. ساخت برنامههای تلویزیونی در حوزه تحکیم و تربیت خانواده و فرزندان از همان دهه۷۰ با برنامه سیمای خانواده در شبکه یک سیما شروع و پس از اقبال مخاطبان نسبت به این برنامه در شبکههای دیگر ادامه یافت. با نگاهی به سابقه شبکه یک سیما و جدول پخش آن میتوان به این مسأله رسید که «سیمای خانواده» یکی از قدیمیترین برنامههای روزانه این شبکه بوده و اگر بخواهیم از یکی از برنامههای پرسابقه این شبکه یاد کنیم، مخاطبان حتما نام برنامه سیمای خانواده را بر زبان میآورند.
ایمان گودرزی، تهیهکننده برنامه سیمای خانواده در گفتوگو با «قاب کوچک» گفت: تقریبا چند ماه گذشته بود که دوستان تقاضایی داشتند درباره تولید برنامه تلویزیونی تحت عنوان سیمای خانواده و از آنجا که بنده سالهاست در گروه اجتماعی شبکه یک سیما با عزیزان همکاری میکنم، تهیه این برنامه بر عهده این حقیر گذاشتهشد. ما در گذشته یک مجموعه مستند فاخر از زیباییهای ایران به اسم « ایران از بالا» کار کردهبودیم. در حال بازبینی این مستند ــ که بنده چهار سال برای آن وقت گذاشتم ــ برای پخش بودیم. میتوان با صراحت این مستند را یکی از منحصر به فردترین آثاری دانست که درباره جاذبههای زیستمحیطی ایران در 32 قسمت تولید شدهاست.
چند وقتی بود برنامه سیمای خانواده متوقف شدهبود. به نظرم دلیلش این بود که مدیران فعلی صداوسیما معتقد بودند محتوای برنامه سیمای خانواده و صبح بخیر ایران مناسب مخاطب امروزی نیست. آنها پیگیر تهیهکننده جدید، برای برنامهها بودند که بهتر به یک خروجی مناسب برسند. تهیهکنندگی سیمای خانواده به بنده پیشنهاد شد و با توجه به اینکه تجربه سخت اجرای برنامه زنده را قبلا داشتم، آن را پذیرفتم.
سیمای خانواده، یکی از قدیمیترین برنامههای تلویزیونی بعد از انقلاب به شمار میرود که همواره روی آنتن بودهاست؛ مسئولان فعلی شبکه یک تصمیم گرفتند قالب برنامه از حالت گفتوگو و زنده تبدیل به نگاه مستند گونه شود و قاب جدیدی از فرهنگ و زندگی مردم ایران روی آنتن رود.
همان چند ماه گذشته یک طرح 30 صفحهای درباره سیمای خانواده نوشتم و به دوستان ارائه کردیم و قرار شد این برنامه را با 70درصد تولید و 30 درصد آنتن زنده شروع کنیم. در ابتدا سخت بود و آیتمهای متعددی طرحریزی شد و ما از دوستان مستندساز دیگر هم کمک گرفتیم و در چند آیتم مختلف کار را کلید زدیم. از مجریان خوبی مثل خانم فاطمه رضاپور،خانم فرشته ایزدی و خانم مریم قاسمی دعوت کردیم.
درنهایت برنامه از روز عید قربان مجدد روی آنتن رفت و مهمان منازل مردم شدیم. در همان ابتدا پیامکهای مردمی را داشتیم. مخاطب به این برنامه عادت کردهبود و با توجه به گفته همکارانمان در روابطعمومی برنامه، پیامکهای بسیاری آمدهبود که گفتهبودند چرا برنامه سیمای خانواده را تعطیل کردید؟ روزانه بین 15تا 20هزار پیامک مردمی در خصوص آیتمهای مختلف داریم. یکی از نکات مهم طی سالهای اخیر این است که زلف سیمای خانواده با مخاطبش گره خوردهاست. تلاش بسیاری از همکاران من در تولید آیتمها این است که همان بخشهای مورد توجه مخاطب تولید و روانه آنتن شود. این برنامه امروز برخلاف سریهای قبل خود از آنتن زنده پرهیز کرده و به سمت تولیدات اختصاصی در قالب مستند رفتهاست.
پرداختن به نیازهای اساسی جامعه با محوریت زن
زهرا عابدینی، خبرنگار: فرد با حضور در خانواده بهعنوان اولین نهاد اجتماعی، رشد کرده و پرورش و تربیت میشود. خانواده اولین اساس فطری قدرتمند و تاثیرگذاری بوده که با پیششرط روابط صحیح و پایدار بین زوجین، کانون پویایی و استواری است. نقش «زن» در خانواده و نیز در سلامت همهجانبه افراد و اجتماع، بسیار حائز اهمیت و تاثیرگذار است. مرتبه و مقام زن سبب شده تا خانواده از مهمترین ارکان موثر بر امنیت و بهبود جسم و روان افراد باشد و نیز آرامشبخشی را به ارمغان بیاورد. برنامههای تلویزیونی با محوریت خانواده، از قدیمیترین تولیدات رادیویی و تلویزیونی در جهان و ایران و همواره از پربینندهترین برنامهها بوده است. برنامههای خانوادگی بهدلیل مطرحکردن موضوعات مختلف و متنوع قابل توجه عموم مردم هستند درحالیکه بهطور معمول خانمهای خانهدار را مخاطب قرار میدهند. تولیدات تلویزیونی با محوریت خانواده میتواند تک یا چندبعدی باشد. یعنی گاهی یک موضوع را که خانواده با آن سروکار دارد بهطور ویژه و اختصاصی بررسی میکند و گاهی همانند برنامههایی همچون سیمایخانواده، به خانه برمیگردیم و ... ترکیبی از خواستههای خانواده را به حد امکان اما جامع و کامل استجابت میکنند.
محمدعلی میرزایی - دبیر قابکوچک