«جامجم» از مراسم اربعین و برکات این سفر معنوی گزارش میدهد
اربعین؛ دورهمی بزرگ عشاق
هم عجیب است هم زیبا. اینجا که همقدم شوی با زائران نیاز به زبان مشترک نداری؛ با نیمنگاه و لبخندی محو روی لب رسیدی کربلا، التماس دعا. عدهای روزه سکوت گرفتهاند و تسبیح میان انگشتانشان حکایت ذکر گفتنشان است و چه دلنشین است این سکوت که هزار حرف با خود دارد.
بعضیها هم کمی بلندتر از زمزمه، نوحهای را واگویه میکنند تا همنوایی خوبی باشد با اشکهایی که پهنای صورتشان را تسخیر میکند. این روزها دیگر اغلب عاشقان حضرت اباعبدا... الحسین راهی عتبات هستند تا خودشان را به حماسه بزرگ پیاده روی اربعین برسانند.
تا چشم کار میکند، سیاهپوشانیاند که عزادار حسین هستند. چهرهها، قد و قامتها، رنگ چشمها و حتی زبانها و گویشها مختلفاند اما وجه مشترکشان لباس عزای حسین(ع) است و دلهایی که برای یک عشق میتپد. یکی از سامرا و دیگری از بصره آمده. اهوازیها و خوزستانیها هم هستند. از کمی دورتر یعنی مازندران و گیلان هم عدهای آمدهاند. بعضیها با لهجه شیرین اصفهانی لبیک یا حسین میگویند و تعدادی با شیرینی لهجه یزدی، آقایشان را صدا میزنند. دورهمی بزرگ عشاق از تهران، ایلام، کردستان، کرمانشاه، قم، اراک و سیستانوبلوچستان مهمان دارد. پاکستانیها، هندیها و گروهی از استانبول راهی این سفر شدهاند.
اینجا نجف است؛ دورهمی بزرگ عشاق. عمود اول یعنی شروع مسیر عاشقی. عشاق به صبر منتظرند تا از زیر قرآن رد شوند. آرزوی مرد سقاپوش، سلامت زائرانی است که پای پیاده برای این دورهمی خود را به اینجا رساندهاند برای رسیدن به خانه معشوق. در میانه دعاهایی که بدرقه راه مسافران میکند از آنها التماس دعا هم دارد؛ «ظهور آقا امام زمان را بخواهید. سلامت همه مریضان. نایبالزیاره جاماندگان باشید.» یکدست سیاهپوش هستند؛ بزرگ و کوچک. برخی تنهایی آمدند تا در خلوتشان چنگ بزنند به بارگاهی که هیچکسی را دست خالی رد نکرده. برخی همسفر و همراه دارند برای پشتسر گذاشتن عمودها یکی پس از دیگری و رسیدن به خانه معشوق. عدهای هم زن و کودکشان را در این عشقبازی سهیم کردهاند.
خانوادههایی که در میانهشانه هرازگاهی پدرومادربزرگی به چشم میخورد که یا همپا با نسلهای جدیدشان راه را زیر پا میگذارند یا سوار بر ویلچر اشک شوق میریزند و چه زیباست دیدن این همه خلوص و عشق. صحنهای بزرگ و تاریخی که نمونهاش در دنیا یافت نمیشود. خیلیهایشان سالهاست پا در این مسیر میگذارند تا دل را در اربعین در میانه بینالحرمین گره بزنند به او که از کودکی غلامیاش را کردهاند به وقت محرم.
گردهمایی با بیش از یکدهه قدمت
پیادهروی اربعین مختص امروز و دیروز نیست و تا زمان حیات صدام، مراجع و علما پا در این مسیر گذاشتهاند. صدام 1400 قمری در قامت ریاستجمهوری عراق
به قدرت رسید و تا زمان سقوطش یعنی سال 1424 قمری مانع برپایی پیادهروی اربعین شد، گرچه در این برهه هم مردم مخفیانه پا در مسیر میگذاشتند تا اربعین را کنار بارگاه آقا امام حسین (ع) باشند. مردان و زنانی که گاهی به درجه شهادت نائل میشدند، چون توسط نیروهای بعث شناسایی و شهید میشدند. با سقوط صدام، مسیر کربلا برای عاشقان هموار شد و بار دیگر عشاق، عشق و علاقه وصفناپذیرشان به امام حسین(ع) را طی این سالها به رخ جهانیان کشیدهاند. عشاقی که از ایران، لبنان، پاکستان، هند، لبنان، قطر، امارات، کویت، بحرین و ... خود را به مراسم اربعین میرسانند تا این گردهمایی بزرگ باشکوهتر از سالهای قبل برپا شود.
صلابت دینی زنان با قدرت عفت
در ایام اربعین حسینی، عاشقان و شیفتگان اباعبدا...الحسین(ع) خود را برای زیارت پیاده حضرتش آماده میکنند. قطعا رفتن به چنین سفری برای شیفتگان حضرت، سفری رویایی است که هر سختی را به جان میخرند تا به فیض عظیم آن زیارت نائل شوند. اما از آنجا که این سفر در کشور همسایه عراق است و بعد مسافت در آن وجود دارد، بسیار ضروری است تا زائران با آمادگی بیشتری رهسپار شوند. امام حسین(ع) با اعضای خانواده پا در مسیر کربلا گذاشت و این یعنی حضور خانواده نقش مهمی در همدلی و مهرورزی با یکدیگر و رشد و تعالی معنوی آنها دارد که بسیار مفید و ارزشمند است. گرچه این شائبه را ایجاد میکند بردن زن و فرزند به این سفر جز مشقت چیزی ندارد به نظر میرسد باید تنها شرایط فراهم شود تا خانوادهها در کنار هم همسفر در پیادهروی مسیر کربلا شوند.
اهمیت زن و خانواده در دین اسلام بر کسی پوشیده نیست. دینی که اتفاقا در بیشتر عرصهها به حضور زنان تاکید دارد. به همین علت مردان نباید زنان را به بهانه عدمامنیت از شرکت در پیادهروی اربعین حذف کنند، چراکه زنان با صلابت دینی و قدرت عفت میتوانند در تمام ارکان جامعه اسلامی حضور پررنگ داشته باشند.
لیلا مهداد - گروه جامعه