هنرمندان هندی با سیاستمداران همراه میشوند
انتخابات بالیوودی
در حالی كه بالیوود یك صنعت سینمای به هم پیوسته به نظر میرسد، انتخابات پیشروی این كشور آسیایی صنعت سینمای كشور را به چند دسته تقسیم كرده و چندپارگی آن را به نمایش گذاشته است. رسانههای گروهی هند در اینباره صحبت میكنند كه صنعت سینمای هند یك صنعت مستقل است كه وابستگی چندانی به دولت مركزی و حكومت ندارد. اما زمان انتخابات كه فرا میرسد، نگاه و دید هنرمندان هندی اهمیت بسیار زیادی پیدا میكند. حمایت ستارگان بالیوودی از این یا آن سیاستمدار و حزب سیاسی، نقش مهم و تعیینكنندهای در شمارش آرا دارد. با نگاهی به مطبوعات و شبكههای تلویزیونی هند، میتوان به این نتیجه رسید كه بخش مهمی از جامعه هنری هند از آن چه كه «رژیم مضر» عنوان و معرفی میشود، بسیار آزردهخاطر و نسبت به آن معترض است. البته منظور از رژیم مضر، چیزی نیست جز دولت فعلی كشور و نخستوزیر آن نارندرا مودی. در شرایطی كه مودی به دنبال آن است كه برای بار دوم سمت نخستوزیری هند را به عهده بگیرد، چهرههای مستعد بالیوودی كمپین اطلاعرسانی به راه انداختهاند و از رایدهندگان خواستهاند آگاهانه و دقیق رای خود را به صندوقها بیندازند.
به نوشته نشریه هالیوودریپورتر، كار رایگیری در بزرگترین دموكراسی جهان شروع شده و تا دو هفته ادامه خواهد داشت. هنرمندان هندی هم همراه و همگام با جامعه روشنفكر و فرهیخته كشور، در صف اول رایگیری و مسائل مربوط به آن قرار دارند. اما این بار، این صف متحد و به هم پیوسته نیست. در میان ستارگان بالیوودی، دیدگاهها و نظرات متفاوتی وجود دارد و نمیتوان نگاه واحدی در بین آنها پیدا كرد. بین فیلمسازان و فیلمنامهنویسان بالیوودی، تعداد بسیار زیادی وجود دارند كه خواهان آن هستند مردم رایشان را به نفع مودی به داخل صندوقهای رای نیندازند. بسیاری از استعدادهای بالیوودی كه در بخش خلاق فیلمسازی صنعت سینمای كشور كار میكنند، مخالف حزب مودی یعنی حزب باراتیا جانتا (بیجیپی) هستند. این حزب در سال 2014 توانست بیشترین تعداد رای را از آن خود كرده و دولت را در دست بگیرد. اما روشنفكران بالیوودی احساس میكنند همین یك بار كافی است و نیازی نیست كه این حزب برای بار دوم هم به پیروزی برسد. آنها از حزب باراتیا جانتا بهعنوان حزبی دست راستی اسم میبرند كه ملیگرایی هندو را تبلیغ میكند و فضای سیاسی كشور را محدود كرده است.
مخالفت عمومی
مخالفان مودی روی این نكته تاكید میكنند كه نه فقط هنرمندان بالیوودی، كه هنرمندان ایالتهای دیگر هند هم مخالف سیاستهای این سیاستمدار هستند. بین هنرمندان جنوب هند، نامهای زیادی دیده میشود كه مخالف بیجیپی هستند. گروهی از فیلمسازان جنوب هند با انتشار بیانیه مشتركی، از مردم رایدهنده درخواست كردهاند با فاصلهگیری از این حزب، مانع از به قدرت رسیدن دوباره آن شوند. بین امضاكنندگان این بیانیه میتوان نامهایی چون آناند پاتواردان، گورویندر سینگ، سانال كومار ساسیداران و وتریماران را دید. شاید این نامها برای مردم غیرهندیزبان نامهای آشنایی نباشد، اما در میان مردم جنوب هند شهرت و محبوبیت بسیار زیاد و بالایی دارند. در این بین، پاتواردان برای فیلمهایی كه منتقد تند و تیز جبهه راست هستند، محبوبیت زیادی بین تماشاگران هندی دارد. او از سال 1992 با هر فیلم خود، شور و هیجان خاصی بین تماشاگران و منتقدان كشور به وجود آورده است.
رای به عدالت
اما در بالیوود هم تعداد مخالفان مودی كم نیست. آنوراگ كاشیاپ كه با مجموعه «بازیهای مقدس» خود برای شبكه نتفلیكس موجی در بالیوود راه انداخته، صدای اعتراضش را علیه نخستوزیر بلند كرده است. نصیرالدین شاه و كانكانا سن شارما از جمله بازیگران مطرحی هستند كه به كاشیاپ پیوستهاند. كاشیاپ در بیانیه خود از جمله گفته است: «از شهروندان كشور میخواهم به عشق و شفقت رای دهند. با رای خودمان عدالت اجتماعی و برابری را تضمین كنیم و به نیروهای تاریكی و بربریسم نه بگوییم.» این فیلمساز برای دست یافتن به عدالت اجتماعی و برابری، رای منفی به بیجیپی را تنها راه ممكن میداند.
طرفداران پر و پا قرص
اما مودی در این مبارزه تنها نیست. او هم طرفدارانی در بین اهالی صنعت سینما دارد. آنوپام كر، كمدین و بازیگر كهنهكار بالیوودی یكی از آنهاست، كه تبلیغات وسیعی برای این سیاستمدار به راه انداخته است. كیران كر همسر این بازیگر 64 ساله (كه چندین جایزه بینالمللی هم دریافت كرده) از اعضای حزب بیجیپی است و در پارلمان كشور از سوی این حزب حضور دارد. آنوپام كر در گفتوگویی گفت: «برخی بیانیه صادر كرده و در آن از عموم مردم خواستهاند كه به مودی رای ندهند. آنها ادعای مستقل بودن هم میكنند، اما ظاهرا متوجه این مسأله نیستند كه با این دیدگاهی كه ارائه میدهند، در حقیقت در حال تبلیغ برای احزاب مقابل هستند. همین كه در این رابطه تظاهری صورت نمیگیرد، خوب است!»
آنوپام كر قبل از این با بازی در «نخستوزیر اتفاقی» حمایت تمامقد خود از مودی را اعلام كرده است. این فیلم حملهای مستقیم به حزب كنگره و رهبر آن سونیا گاندی است، حزبی كه به عنوان حزب مخالف بیجیپی شناخته شده است. در فیلم كه ماه ژانویه اكران عمومی شد، كر در نقش نخستوزیر سابق كشور مانموهان سینگ ظاهر شد. فیلم براساس داستان رمانی به همین نام از سانجی باروآ ساخته شد. تماشاگران و منتقدان استقبالی از این درام سیاسی نكردند.
انجام وظیفه
رسانههای گروهی هند در عین حال به این موضوع اشاره میكنند، كه بسیاری از چهرههای مشهور بالیوودی از بیان دیدگاهها و نظرات سیاسی خود در ملأعام اجتناب میورزند و ترجیح میدهند سكوت كنند. گفته میشود تعداد زیادی از آنان به جای آنكه موضعگیری مستقیم و مشخص كنند، فقط از رایدهندگان خواستهاند رای خود را با دقت و هوشیاری داخل صندوقها بیندازند. عامر خان در واكنش به توییت چند هفته قبل مودی كه نوشته بود «رای دادن تنها یك حق نیست، بلكه یك انجام وظیفه است»، چنین پاسخ داد: «كاملا درست میگویید جناب نخستوزیر. بیاییم و تمام شهروندان این بزرگترین دموكراسی جهان را درگیر موضوع رای دادن كنیم. بگذارید وظیفهمان را به صورت كامل انجام دهیم. ما با رایی كه میدهیم، صدا و خواستههایمان را به گوش همگان میرسانیم.»
آلیا بهات، ستاره جوانی كه این روزها جزو محبوبترین بازیگران جوان بالیوود به حساب میآید هم چنین میگوید: «یك رای به معنی صدای یك ملت است، انتخاب یك ملت. از صدایمان استفاده كنیم و انتخابمان را انجام دهیم.» در ماه ژانویه تعدادی از ستارگان درجه یك بالیوود راهی نیودهلی شدند تا دیداری با مودی داشته باشند. كارن جوهر، تهیهكننده معروف هندی كه در این دیدار حضور داشت، گفت: «درباره نوع همكاری صنعت سینمای هند برای بنای فردایی بهتر حرف زدیم. باور همه ما این است كه بحثهای جدی، میتواند زمینهساز تغییرات جدی در كشور باشد. ما امیدواریم چنین دیدارهایی به صورت منظم و دائمی برگزار شود، تا صدای طرفین به گوش هم برسد.» در این دیدار بازیگرانی چون رانویر سینگ، رانبیر كاپور و آیوشمن كورانا هم حضور داشتند.