باید و نباید‌های بودجه‌ای در شهر
بودجه (Budget) واژه‌ای است با ریشه لاتین كه به سبب تكرار استفاده در زبان فارسی كاملا آشنا به نظر می‌رسد و در نوشتار‌های رسمی و حقوقی، بار معنایی ویژه خودش را هم پیدا كرده است؛ بودجه سالانه شهرداری عبارت است از یك برنامه جامع مالی كه در آن همه خدمات و فعالیت‌ها و اقداماتی كه باید طی سال مالی انجام شود همراه با برآورد مبلغ و میزان مخارج و درآمد‌های لازم برای تامین هزینه انجام آنها پیش بینی می‌شود و پس از تصویب شورای اسلامی شهر قابل اجراست. براساس قانون دوره عمل بودجه هر سال تا 15 اردیبهشت سال بعد خواهد بود و تعهداتی كه تا آخر اسفند هر سال تحقق یافته باشد تا خاتمه دوره عمل بودجه از محل اعتبار مربوطه قابل پرداخت است .
همچنین بودجه شهرداری‌ها باید بر اساس برنامه‌ها و وظایف و فعالیت‌های مختلف و هزینه هریك از آنها تنظیم شود، طرز تنظیم برنامه و تفریغ بودجه و نحوه تفكیك وظایف و فعالیت‌ها و انطباق بودجه با برنامه و همچنین طرز برآورد درآمد و هزینه به موجب دستورالعملی خواهد بود كه به‌وسیله وزارت كشور (سازمان شهرداری‌ها) تصویب و ابلاغ خواهد شد .
اما در نهایت مسؤولیت تنظیم بودجه شهرداری و مراقبت در حسن اجرای آن و همچنین تنظیم تفریغ بودجه به عهده شهردار و مسؤول امور مالی است (مدیر امور مالی یا رئیس حسابداری بسته به وضع تشكیلات شهرداری) و واگذاری این وظایف از طرف شهردار به هر یك از ماموران دیگر شهرداری رفع مسؤولیت نخواهد كرد.
همچنین موعد تصویب نهایی بودجه سالانه به‌وسیله شورای اسلامی شهر و ابلاغ آن به شهرداری طبق ماده 67 قانون حداكثر تا اول اسفند سال قبل است و در صورتی كه شورای شهر در رأس موعد مذكور به وظیفه قانونی خود در این مورد عمل نكند شهردار موظف است مراتب را به استاندار یا فرماندار كل و در شهرداری تهران به وزارت كشور اطلاع دهد تا بر طبق ماده 41 اصلاحی قانون شهرداری اقدامات لازم
انجام شود.
طبق ماده 28 همین قانون شوراها، شهردار می‌تواند اعتبارات مصوب در بودجه برای هر یك از موارد هزینه یا فعالیت‌های داخل در یك وظیفه را تا 10 درصد تقلیل یا افزایش دهد به نحوی كه از اعتبارات كلی مصوب برای آن وظیفه تجاوز نكند. با این حال طبق قانون رعایت اصول زیر در بودجه نویسی ضروری است:
اصل تعادل بودجه
اصل جامعیت بودجه
اصل وحدت رویه بودجه
اصل انعطاف‌پذیری بودجه