آتش در دل هورالعظیم
هورالعظیم، بزرگ‌ترین تالاب مرزی ایران در مرز مشترک با عراق است که با مساحتی بالغ بر ۱۲۰هزارهکتار در منطقه دشت آزادگان استان خوزستان قرار دارد. میکرواقلیم هورالعظیم به دلیل نقش بی‌بدیلی که در کارکردهای اقتصادی و معیشت جوامع حاشیه تالاب و کنترل گرد و غبارها دارد، حفظ آن لازم و غیرقابل‌انکار است.
با این حال، مشکلاتی همچون هجوم گونه مهاجم تیلاپیا زیلی به تالاب، صید بیش از حد ماهیان، خشک‌کردن بخش‌هایی از تالاب و عدم‌رعایت حقابه آن و آتش‌سوزی‌ها از هر دو طرف ایرانی و عراقی این تالاب را با معضل زیست محیطی مهمی مواجه کرده است که ریشه اصلی آن را باید در نبود رویکرد مدیریت اکوسیستم‌محور جست‌وجو کرد. حالا بخش عراقی تالاب بینالمللی هورالعظیم دوباره دچار آتش‌سوزی شده و مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان نیز وقوع مجدد آتش سوزی در این بخش را تایید کرده است.
داوود میرشکار با بیان این‌که آتش‌سوزی در مجاورت بخش ایرانی تالاب اتفاق افتاده، می‌گوید: «گرچه این آتش‌سوزی تهدیدی برای تالاب نیست، ولی آلودگی ناشی از آن کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار خواهد داد.»
به گفته این مسئول، بررسی‌ها در حال انجام است و سطح آتش‌سوزی و میزان آلودگی اعلام خواهد شد. اما دود ناشی از آتش‌سوزی در بخش عراقی این تالاب بینالمللی سبب آلودگی هوای ۳ شهر سوسنگرد، هویزه و اهواز شد.
مدیر کل حفاظت محیط‌زیست خوزستان معتقد است که کشور عراق هیچ‌گونه همکاری برای جلوگیری آتش‌سوزی در تالاب هورالعظیم ندارد و پیگیری‌ها از طریق وزارت خارجه برای رفع این مشکل در حال انجام است.
در کنار آتش‌سوزی‌ها اعلام شده که هورالعظیم فاصله کمی با خشکیدگی کامل دارد. آب منطقه‌ای می‌گوید که حقآبه هورالعظیم را رهاسازی کرده است اما آنچه رهاسازی شد به خورد زمین‌های کشاورزی سر راه رفت و عملا چیزی به تالاب نرسیده است. طبق قانون، منابع آبی کشور ابتدا باید صرف تأمین آب شرب و حق محیط‌زیست شود و بعد سهم کشاورزی و صنایع پرداخت شود. رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست هم بارها اعلام کرده است که حقابه تالاب‌ها را سر تالاب می‌گیرد و آبی را که از سدها رهاسازی و به زمین‌های کشاورزی رسیده است حقآبه حساب نمی‌کند. آب منطقه‌ای و محیط زیست هنوز به نقطه اشتراکی که بتواند تالاب‌ها را از خشکیدگی و تبدیل شدن به کانون‌های ریزگرد برهاند، نرسیده‌اند. هورالعظیم هم از این نقطه ضربه می‌خورد. حقابه محیط زیست قرار بود به 55درصد از سطح خشکیده تالاب تزریق شود اما کاشت شلتوک(برنج) از سد تنظیمی حمیدیه تا تالاب، اجازه ورود قطره‌ای آب از رهاسازی اخیر به تالاب نداد. تالاب هورالعظیم این روزها با نیزارهای زرد و سوخته و کم‌آبی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کند. دلایل مختلفی ازجمله خشک‌کردن تالاب برای جاده‌سازی شرکت‌های نفتی، کاهش بارندگی‌ها و خشک‌سالی، وضعیت این تالاب را در شرایط وخیمی قرار داده‌اند. به‌عبارتی، تلفات گسترده ماهیان، آب‌تنی گاومیش‌ها در برکه‌های لجن، خشک‌شدن زمین‌های کشاورزی و بروز گردوغبار و تولید ریزگرد، تنها گوشه‌ای از این فاجعه زیست‌محیطی هستند. ادامه مرگ گونه‌های گیاهی، آبزی و بی‌آبی رودخانه‌های منتهی به هورالعظیم، تهدیدی مرگبار برای پرندگان وجانوران به حساب می‌آید و صیادان و کشاورزان منطقه را بیکار خواهد کرد.
محمدرضا افشاری | گروه ایران
داوود میرشکار با بیان این‌که آتش‌سوزی در مجاورت بخش ایرانی تالاب اتفاق افتاده، می‌گوید: «گرچه این آتش‌سوزی تهدیدی برای تالاب نیست، ولی آلودگی ناشی از آن کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار خواهد داد.»
به گفته این مسئول، بررسی‌ها در حال انجام است و سطح آتش‌سوزی و میزان آلودگی اعلام خواهد شد. اما دود ناشی از آتش‌سوزی در بخش عراقی این تالاب بینالمللی سبب آلودگی هوای ۳ شهر سوسنگرد، هویزه و اهواز شد.
مدیر کل حفاظت محیط‌زیست خوزستان معتقد است که کشور عراق هیچ‌گونه همکاری برای جلوگیری آتش‌سوزی در تالاب هورالعظیم ندارد و پیگیری‌ها از طریق وزارت خارجه برای رفع این مشکل در حال انجام است.
در کنار آتش‌سوزی‌ها اعلام شده که هورالعظیم فاصله کمی با خشکیدگی کامل دارد. آب منطقه‌ای می‌گوید که حقآبه هورالعظیم را رهاسازی کرده است اما آنچه رهاسازی شد به خورد زمین‌های کشاورزی سر راه رفت و عملا چیزی به تالاب نرسیده است. طبق قانون، منابع آبی کشور ابتدا باید صرف تأمین آب شرب و حق محیط‌زیست شود و بعد سهم کشاورزی و صنایع پرداخت شود. رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست هم بارها اعلام کرده است که حقابه تالاب‌ها را سر تالاب می‌گیرد و آبی را که از سدها رهاسازی و به زمین‌های کشاورزی رسیده است حقآبه حساب نمی‌کند. آب منطقه‌ای و محیط زیست هنوز به نقطه اشتراکی که بتواند تالاب‌ها را از خشکیدگی و تبدیل شدن به کانون‌های ریزگرد برهاند، نرسیده‌اند. هورالعظیم هم از این نقطه ضربه می‌خورد. حقابه محیط زیست قرار بود به 55درصد از سطح خشکیده تالاب تزریق شود اما کاشت شلتوک(برنج) از سد تنظیمی حمیدیه تا تالاب، اجازه ورود قطره‌ای آب از رهاسازی اخیر به تالاب نداد. تالاب هورالعظیم این روزها با نیزارهای زرد و سوخته و کم‌آبی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کند. دلایل مختلفی ازجمله خشک‌کردن تالاب برای جاده‌سازی شرکت‌های نفتی، کاهش بارندگی‌ها و خشک‌سالی، وضعیت این تالاب را در شرایط وخیمی قرار داده‌اند. به‌عبارتی، تلفات گسترده ماهیان، آب‌تنی گاومیش‌ها در برکه‌های لجن، خشک‌شدن زمین‌های کشاورزی و بروز گردوغبار و تولید ریزگرد، تنها گوشه‌ای از این فاجعه زیست‌محیطی هستند. ادامه مرگ گونه‌های گیاهی، آبزی و بی‌آبی رودخانه‌های منتهی به هورالعظیم، تهدیدی مرگبار برای پرندگان وجانوران به حساب می‌آید و صیادان و کشاورزان منطقه را بیکار خواهد کرد.
محمدرضا افشاری | گروه ایران