در راستای رسالت‌های تحولی رسانه‌ملی
«بازار محتوا» بازیگردان خدمات تعاملی
«بازار محتوا» زنجیره مدیریت محتوا در عرصه فضای مجازی سازمان صداوسیما است که با هدف توسعه دامنه انتقال پیام به‌واسطه تنظیم‌گری، تجمیع، فرآوری و ایجاد ارزش‌افزوده از انواع محتوای دیداری و شنیداری، به‌عنوان اولین و تنها زیرساخت جامع، غنی و فراگیر در مدیریت عرضه و تقاضای محصولات دیداری (فیلم و عکس)، شنیداری (صوت و موسیقی)، مکتوب (متون مرتبط با انواع محتوا)، خدمات محتوایی و نرمافزارهای کاربردی به‌منظور توسعه مدیریت محتوای دیداری شنیداری سالم، طراحی و برنامه‌ریزی شده است.
مدیریت جامع محتوایی، فرهنگ‌سازی و آگاهی‌بخشی از طریق تنظیم‌گری محتوا و خدمات، ساماندهی اطلاعات محتوایی، ارزش‌افزایی و دسترس‌پذیری محتوای سالم در راستای طرح تحول سازمان و معاونت فضای مجازی بر بستر شبکه ملی اطلاعات و شبکه اینترنت جهانی از مأموریت‌های بازار محتوا است. این خدمات با سرویس‌دهی تمام‌وقت، مورد بهره‌برداری ذی‌نفعان حوزه محتوای کشور قرار دارد و ضمن صیانت از اصل محتوا، کلیه آثار محتوایی مطابق ضوابط و مقررات سازمانی از طریق سامانه بازار محتوا در اختیار بهره‌برداران اعم از شبکه‌های رادیو و تلویزیونی سراسری و استانی، اپراتورهای تلویزیون تعاملی طرف قرارداد سازمان صداوسیما، ارائه‌دهندگان خدمات صوت و تصویر دارای مجوز از ساترا و همچنین تولیدکنندگان محتوای رسانه‌ای کشور قرار می‌گیرد. توسعه بازار محتوا به‌عنوان بازیگر و تنظیم‌گر اصلی محتوا در حوزه فضای مجازی در سطوح مختلف همکاری با بهره‌برداران و کاربران، در زیست‌بوم‌های محتوای حرفه‌ای، محتوای مردمی، خبری، آموزشی، بازی‌ها و برون‌مرزی در دستورکار معاونت فضای مجازی قرار دارد. ازجمله اقدامات تحولی حوزه بازار محتوا می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد.
اولین نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی در بازار محتوا
درسال‌های اخیر اغلب کشورهای جهان، نسبت به تنظیم مقررات و ایجاد نظام رده‌بندی محتوای دیداری و شنیداری اقدام کردهاند. با توجه به فقدان نظام مدون رده‌بندی سنی محتوای دیداری و شنیداری در کشور و باوجود دغدغه محافظت از مخاطب در برابر محتوای منتشرشده از طریق اپراتورهای تلویزیون تعاملی اداره کل بازار محتوا اقدام به طراحی و اجرای اولین نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی کشور کرد.
تنظیم‌گری محتوا و خدمات تلویزیون‌های تعاملی
ازآنجاکه هرگونه اقدام تنظیم‌گرانه در فضای مجازی نیاز به مقررات و ضوابط دارد تا برمبنای آن الزامات و مداخلات تنظیمی متناسب تعریف شود، بازار محتوا برای تنظیم‌گری اپراتورهای تلویزیون تعاملی اقدام به تدوین اصول و ضوابط حاکم بر انتشار محتوا و مقررات ارائه خدمات در فضای مجازی براساس اهداف، محورها و سیاست‌های تولید، تأمین و پخش سازمان کرده است.
صدور مجوز محتوا و خدمات
هرگونه انتشار محتوا و ارائه خدمات محتوایی در اپراتورهای تلویزیون تعاملی و شبکه‌های تلویزیونی اینترنتی نیازمند اخذ مجوز از بازار محتوا قبل از انتشار است که فرآیندهای آن در سامانه بازار محتوا طراحی و پیاده‌سازی شده. براین‌اساس درخواست انتشار محتوا، ایجاد شبکه‌های خطی، انتشار دوربین‌های ثابت، انتشار برنامه‌های زنده و رویدادی از اپراتورهای تلویزیون تعاملی دریافت و پس از طی فرآیندهای پیش‌بینی‌شده مجوز لازم توسط بازار محتوا صادر می‌شود. تاکنون مجوز بیش از 2600 برنامه زنده و رویدادی و 130هزار قسمت محتوا در سامانه بازار محتوا صادر شده است.
صیانت از آثار سازمانی در فضای مجازی
به‌منظور صیانت از تمامیت حقوق، دارایی‌ها و مالکیت فکری سازمان و کشف موارد بهره‌برداری و استفاده غیرمجاز از آثار سازمان، اداره کل بازار محتوا ضمن پایش مستمر فضای مجازی، بر نحوه انتشار آثار سازمانی در سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و... کنترل و نظارت کرده و گزارش‌های مربوط به نقض مالکیت آثار سازمانی و سیگنال شبکه‌های رادیو و تلویزیونی را همراه با مستندات لازم برای انجام فرآیند حقوقی به شورای واگذاری و اداره کل مالکیت فکری و حقوق بین‌الملل ارائه می‌دهد و فرآیند آن تا مراحل حقوقی و حصول نتیجه توسط بازار محتوا پیگیری می‌شود.
آرشیو و ارائه محتوا
در این بخش با هدف تجمیع محتوا، از طریق سامانه بازار محتوا خدمات ثبت اسناد محتوا، نگهداری محتوا و ارزش‌افزوده کلیه آثار دریافتی اعم از تولیدی، تأمینی، زنده، تولیدات مردمی، بانک‌های اطلاعاتی رسانه، بانک اطلاعات جشنوارههای داخلی و خارجی، محتوای اپراتورهای تلویزیون تعاملی و سایر دارایی‌های فکری سازمان صورت می‌گیرد. درحال‌حاضر بیش از 32میلیون رکورد اطلاعاتی ثبت شده و اطلاعات EPG کلیه شبکه‌های سراسری و استانی از سال 1396، به‌عنوان ضبط شاهد، در بستر سامانه آرشیو بازار محتوا مدیریت و تمامی خدمات دریافت و ارائه محتوا و تعاملات با بهره‌برداران از طریق این بخش انجام می‌شود.
فرآوری محتوا
این بخش وظیفه ارزش‌افزایی از محتوای سازمانی و غیرسازمانی اعم از تولیدات رسانه‌ای در قالب فیلم، سریال، مستند، برنامه‌های مناسبتی و محتوای کودک و نوجوان و سایر مجموعه‌های محتوایی فاخر و پرمخاطب تلویزیونی را بر عهده دارد و ضمن استخراج، فرآوری و غنی‌سازی فراداده به ایجاد بانک‌های اطلاعاتی از انواع محتوا در سامانه بازار محتوا می‌پردازد.
ممیزی و بازبینی محتوا
ممیزی قبل از انتشار محتوای شبکه‌های تلویزیون اینترنتی و محتوای زنده و ضبط‌شده اپراتورهای تلویزیون تعاملی در بستر بازار محتوا و تعیین رده سنی و طبقه‌بندی محتوا از فعالیت‌های بخش ممیزی و بازبینی بازار محتوا است. تاکنون بیش از 135هزار قسمت (55 هزار ساعت) محتوای ضبط‌شده در سامانه بازار محتوا، مبتنی بر قوانین سازمان بازبینی و ممیزی شده و برای 103هزار قسمت (37هزار ساعت) محتوا، مجوز انتشار صادر شده است. .
نقدوتحلیل فیلم و سریال
جلسات نقدوتحلیل فیلم با هدف تبیین و تشریح دیدگاه‌های سازمان صداوسیما در خصوص چارچوب‌های انتشار محتوای نمایشی با رعایت ضوابط و دستورالعمل‌های سازمان و همسان‌سازی سطح ممیزی اپراتورها با رویه‌های جاری در شبکه‌های سیما با حضور کارشناسان و متخصصین محتوا برگزار می‌شود.
دوره‌های آموزشی ممیزی محتوای فضای مجازی
درراستای ارتقا و به‌روزرسانی دانش ممیزی براساس اصول و ضوابط پخش سازمان، مهارت‌افزایی و هماهنگی بیشتر سطح ممیزی اپراتورهای تلویزیون تعاملی با اداره کل بازار محتوا دوره‌های آموزشی متناسب با محتوا و خدمات فضای مجازی طراحی و برگزار می‌شود که می‌توان به دوره آموزش ممیزی شبکه رویا که با همکاری دانشگاه صداوسیما و معاونت فضای مجازی توسط بازار محتوا باهدف توانمندسازی دانشجویان منتخب برای نظارت محتوایی بر شبکه رویای دانشگاه صداوسیما اشاره کرد.
مرور برخی اقدامات تحولی حوزه بازار محتوا
1- نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی
تعیین رده‌بندی 130هزار قسمت محتوا
2- صدور مجوز محتوا و خدمات
2600 برنامه زنده و رویدادی
130هزار قسمت محتوا
3- صیانت از آثار سازمانی
رصد و پایش 20 هزار قسمت سریال و برنامه‌های شاخص
صدور رای به نفع سازمان در بسیاری از پرونده‌ها
4- آرشیو و ارائه محتوا
ثبت بیش از 32 میلیون رکورد اطلاعاتی از سال 1396
5- فرآوری محتوا
55هزار قطعه مستند کار کودک و فیلم سینمایی خارج سازمانی
17هزار قطعه فیلم و سریال سازمانی
6- ممیزی و بازبینی محتوا
ممیزی 135هزار قسمت محتوای ضبط شده
صدور انتشار مجوز برای 103هزار قسمت محتوا تاکنون
اولین نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی در بازار محتوا
درسال‌های اخیر اغلب کشورهای جهان، نسبت به تنظیم مقررات و ایجاد نظام رده‌بندی محتوای دیداری و شنیداری اقدام کردهاند. با توجه به فقدان نظام مدون رده‌بندی سنی محتوای دیداری و شنیداری در کشور و باوجود دغدغه محافظت از مخاطب در برابر محتوای منتشرشده از طریق اپراتورهای تلویزیون تعاملی اداره کل بازار محتوا اقدام به طراحی و اجرای اولین نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی کشور کرد.
تنظیم‌گری محتوا و خدمات تلویزیون‌های تعاملی
ازآنجاکه هرگونه اقدام تنظیم‌گرانه در فضای مجازی نیاز به مقررات و ضوابط دارد تا برمبنای آن الزامات و مداخلات تنظیمی متناسب تعریف شود، بازار محتوا برای تنظیم‌گری اپراتورهای تلویزیون تعاملی اقدام به تدوین اصول و ضوابط حاکم بر انتشار محتوا و مقررات ارائه خدمات در فضای مجازی براساس اهداف، محورها و سیاست‌های تولید، تأمین و پخش سازمان کرده است.
صدور مجوز محتوا و خدمات
هرگونه انتشار محتوا و ارائه خدمات محتوایی در اپراتورهای تلویزیون تعاملی و شبکه‌های تلویزیونی اینترنتی نیازمند اخذ مجوز از بازار محتوا قبل از انتشار است که فرآیندهای آن در سامانه بازار محتوا طراحی و پیاده‌سازی شده. براین‌اساس درخواست انتشار محتوا، ایجاد شبکه‌های خطی، انتشار دوربین‌های ثابت، انتشار برنامه‌های زنده و رویدادی از اپراتورهای تلویزیون تعاملی دریافت و پس از طی فرآیندهای پیش‌بینی‌شده مجوز لازم توسط بازار محتوا صادر می‌شود. تاکنون مجوز بیش از 2600 برنامه زنده و رویدادی و 130هزار قسمت محتوا در سامانه بازار محتوا صادر شده است.
صیانت از آثار سازمانی در فضای مجازی
به‌منظور صیانت از تمامیت حقوق، دارایی‌ها و مالکیت فکری سازمان و کشف موارد بهره‌برداری و استفاده غیرمجاز از آثار سازمان، اداره کل بازار محتوا ضمن پایش مستمر فضای مجازی، بر نحوه انتشار آثار سازمانی در سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و... کنترل و نظارت کرده و گزارش‌های مربوط به نقض مالکیت آثار سازمانی و سیگنال شبکه‌های رادیو و تلویزیونی را همراه با مستندات لازم برای انجام فرآیند حقوقی به شورای واگذاری و اداره کل مالکیت فکری و حقوق بین‌الملل ارائه می‌دهد و فرآیند آن تا مراحل حقوقی و حصول نتیجه توسط بازار محتوا پیگیری می‌شود.
آرشیو و ارائه محتوا
در این بخش با هدف تجمیع محتوا، از طریق سامانه بازار محتوا خدمات ثبت اسناد محتوا، نگهداری محتوا و ارزش‌افزوده کلیه آثار دریافتی اعم از تولیدی، تأمینی، زنده، تولیدات مردمی، بانک‌های اطلاعاتی رسانه، بانک اطلاعات جشنوارههای داخلی و خارجی، محتوای اپراتورهای تلویزیون تعاملی و سایر دارایی‌های فکری سازمان صورت می‌گیرد. درحال‌حاضر بیش از 32میلیون رکورد اطلاعاتی ثبت شده و اطلاعات EPG کلیه شبکه‌های سراسری و استانی از سال 1396، به‌عنوان ضبط شاهد، در بستر سامانه آرشیو بازار محتوا مدیریت و تمامی خدمات دریافت و ارائه محتوا و تعاملات با بهره‌برداران از طریق این بخش انجام می‌شود.
فرآوری محتوا
این بخش وظیفه ارزش‌افزایی از محتوای سازمانی و غیرسازمانی اعم از تولیدات رسانه‌ای در قالب فیلم، سریال، مستند، برنامه‌های مناسبتی و محتوای کودک و نوجوان و سایر مجموعه‌های محتوایی فاخر و پرمخاطب تلویزیونی را بر عهده دارد و ضمن استخراج، فرآوری و غنی‌سازی فراداده به ایجاد بانک‌های اطلاعاتی از انواع محتوا در سامانه بازار محتوا می‌پردازد.
ممیزی و بازبینی محتوا
ممیزی قبل از انتشار محتوای شبکه‌های تلویزیون اینترنتی و محتوای زنده و ضبط‌شده اپراتورهای تلویزیون تعاملی در بستر بازار محتوا و تعیین رده سنی و طبقه‌بندی محتوا از فعالیت‌های بخش ممیزی و بازبینی بازار محتوا است. تاکنون بیش از 135هزار قسمت (55 هزار ساعت) محتوای ضبط‌شده در سامانه بازار محتوا، مبتنی بر قوانین سازمان بازبینی و ممیزی شده و برای 103هزار قسمت (37هزار ساعت) محتوا، مجوز انتشار صادر شده است. .
نقدوتحلیل فیلم و سریال
جلسات نقدوتحلیل فیلم با هدف تبیین و تشریح دیدگاه‌های سازمان صداوسیما در خصوص چارچوب‌های انتشار محتوای نمایشی با رعایت ضوابط و دستورالعمل‌های سازمان و همسان‌سازی سطح ممیزی اپراتورها با رویه‌های جاری در شبکه‌های سیما با حضور کارشناسان و متخصصین محتوا برگزار می‌شود.
دوره‌های آموزشی ممیزی محتوای فضای مجازی
درراستای ارتقا و به‌روزرسانی دانش ممیزی براساس اصول و ضوابط پخش سازمان، مهارت‌افزایی و هماهنگی بیشتر سطح ممیزی اپراتورهای تلویزیون تعاملی با اداره کل بازار محتوا دوره‌های آموزشی متناسب با محتوا و خدمات فضای مجازی طراحی و برگزار می‌شود که می‌توان به دوره آموزش ممیزی شبکه رویا که با همکاری دانشگاه صداوسیما و معاونت فضای مجازی توسط بازار محتوا باهدف توانمندسازی دانشجویان منتخب برای نظارت محتوایی بر شبکه رویای دانشگاه صداوسیما اشاره کرد.
مرور برخی اقدامات تحولی حوزه بازار محتوا
1- نظام‌نامه رده‌بندی سنی بومی
تعیین رده‌بندی 130هزار قسمت محتوا
2- صدور مجوز محتوا و خدمات
2600 برنامه زنده و رویدادی
130هزار قسمت محتوا
3- صیانت از آثار سازمانی
رصد و پایش 20 هزار قسمت سریال و برنامه‌های شاخص
صدور رای به نفع سازمان در بسیاری از پرونده‌ها
4- آرشیو و ارائه محتوا
ثبت بیش از 32 میلیون رکورد اطلاعاتی از سال 1396
5- فرآوری محتوا
55هزار قطعه مستند کار کودک و فیلم سینمایی خارج سازمانی
17هزار قطعه فیلم و سریال سازمانی
6- ممیزی و بازبینی محتوا
ممیزی 135هزار قسمت محتوای ضبط شده
صدور انتشار مجوز برای 103هزار قسمت محتوا تاکنون