توسعه نیروگاه هستهای، پلی بهسوی ایران سبز
مصرف انرژی هستهای را میتوان مترادف با برق هستهای در نظر گرفت و از آنجا که در نیروگاههای هستهای مقدار سوخت مورد استفاده برای تولید برق بسیار کمتر از سوخت نیروگاههای فسیلی است، به سرعت میتوان دریافت انرژی هستهای در زمینه تولید فزاینده انرژی در مقیاس جهانی، ارزانترین و البته پاکترین گزینه است.
در سالهای اخیر با تغییر سیاستهای انرژی در جهان و تعهد کشورها در به صفر رساندن انتشار گازهای گلخانهای، انرژی هستهای ایفاگر نقش بسیار مهمی در تولید انرژی غیرفسیلی شده و کشورهای بزرگ دنیا حرکت پر شتابی به سمت توسعه نیروگاههای اتمی آغاز کردهاند. در ایران نیز کافی نبودن ظرفیت تولید برق نیروگاهها در مقایسه با میزان مصرف برق، چالشهای متعددی در صنعت برق ایجاد کرده و به دلیل وابستگی زیاد نیروگاههای کشور به سوخت گاز و ناترازی در تولید و مصرف این حامل انرژی، تنوعبخشی در سبد تولید برق کشور جزو ضروریات اصلی کشور بهحساب میآید. این مسأله مهم در بسیاری از اسناد بالادستی کشور از جمله سند ملی راهبردی انرژی کشور، قوانین برنامه پنجساله و سند نقشه جامع علمی کشور مور تأکید قرار گرفته و رهبر معظم انقلاب نیز در مناسبات گوناگون به لزوم برنامهریزی برای ایجاد 20 یا 30 هزار مگاوات ظرفیت برق هستهای و بهرهبرداری از انرژی هستهای اشاره کردهاست.
گفتنی است واحد اول نیروگاه هستهای بوشهر که ازسال90 درحال فعالیت بوده، ظرفیت تولید برق روزانه حدود 1000مگاوات را دارد. این نیروگاه که بهعنوان اولین نیروگاه هستهای منطقه جنوب غرب آسیا (خاورمیانه) در حال فعالیت است، سالانه مانع انتشار ۵۰ میلیون تن گاز آلاینده و ورود آن به اتمسفر شدهاست. درحال حاضر نیز واحدهای دوم و سوم آن، هرکدام با ظرفیت 1057مگاوات، در حال طراحی و ساخت است تا برای برخورداری کشور از فناوری صلحآمیز هستهای از جمله تأمین چرخه سوخت برای 20هزار مگاوات برق هستهای اقدام کند.
بررسی روند توسعه این نیروگاهها در ایران از آنجا اهمیت دارد که درمییابیم جهان برای سیاستگذاری در جهت توسعه نیروگاههای هستهای گامهای اساسی برداشته و برنامهریزی کشورها برای افزایش ظرفیت برق هستهای بهعنوان برنامه بلندمدت کشورهای جهان بیش از پیش مطرح است. مهم آنکه در منطقه خاورمیانه همسایگان ما همچون ارمنستان، امارات عربی متحده، پاکستان، ترکیه و عربستانسعودی نگاه مثبتی به روند توسعه نیروگاههای هستهای در کشور خود داشتهاند و حتی کشورهای ارمنستان، امارات و پاکستان دارای نیروگاههای هستهای فعال هستند و ترکیه در حال ساخت نیروگاههای هستهای است یا عربستان برای ایجاد ظرفیت برق هستهای در آینده، برنامههایی دارد.
ارزیابی اطلاعات ارائه شده در ارتباط با برنامه بلندمدت کشورهای منطقه خاورمیانه در راستای تأمین انرژی از انرژی هستهای و منابع تجدیدپذیر نشان میدهد توجه به شرایط جهانی در رابطه با تغییر اقلیم و تبعات آن، همچنین نیازهای رو به رشد انرژی و نگهداری منابع فسیلی برای نسلهای آینده از ضروریات پاسخ به چالشهای اقتصادی و فنی تأمین انرژی در این کشورهاست؛ بنابراین توسعه نیروگاههای هستهای به همراه توجه به توسعه منابع تجدیدپذیر، تنها گزینههای پیش روی کشورهای جهان و منطقه خاورمیانه به شمار میآید.
برهمین اساس، توسعه انرژی اتمی در بخش تولید برق در کشور یک ضرورت انکارناپذیر است و برای دستیابی به این هدف مهم لازم است راهبردی منسجم در بخش توسعه و ارتقای فناوری هستهای داشتهباشیم و آن را جزو نیازهای استراتژیک کشور بدانیم. ضمن آنکه در اجرای این راهبردها صرفا به ساخت نیروگاههای هستهای بسنده نکرده و بر کسب فناوری و دانش ایجاد نیروگاههای هستهای همچنین تربیت نیروهای متخصص مورد نیاز در این حوزه تأکید ورزیم.