بازندههایی كه دنبال برنده شدن هستند
دكتر پرویز رزاقی/ روان شناس و مدرس دانشگاه
بازی های بختآزمایی كه در بلوك شرق و كشور ژاپن به بازیهای«توتو» معروف است، سال 71 و توسط افرادی كه به كشور ژاپن سفر كرده بودند، وارد ایران شد. شرطبندی ابتدا به صورت مخفی بود، اما اكنون حتی به شهرستانها و روستاهای دوردست هم رسیده است.
افرادی كه در سایتهای شرطبندی فعالیت دارند، مسؤولیتپذیر و فعال نیستند و همواره بهدنبال این هستند كه عقدهها و آرزوهای دور و درازشان را با برنده شدن در این سایتها تحقق بخشند. اغلب این افراد، دنبالهرو كسانی هستند كه بهطور كاملا شانسی در این سایتها مبالغی برنده شدهاند. اینها به لحاظ شخصیتی بسیار ضعیف هستند و به همین علت براحتی تحت تاثیر هیجانات و تبلیغات موسسات و شركتهای تبلیغكننده چنین سایتهایی قرار می گیرند. مجموعه این عوامل موجب شده سایتهای بختآزمایی در هدف خود كه كلاه گذاشتن بر سر این افراد است، موفق شوند و درآمد شاید ناچیزشان را به راحتی بالا بكشند.
شاید برای بسیاری از مردم این سوال مطرح باشدكه چرا این افراد با وجود باخت مبالغ بالا و نابود شدن شیرازه زندگیشان، بازهم دست از بختآزمایی نمی كشند؟ دلیلش این است كه آنها تصور میكنند شاید فرد خوش اقبال بعدی كه برنده مبلغی كلان میشود، خودشان باشند. از سوی دیگر آنها به شرطبندی عادت كردهاند و ترك این عادت ناپسند برایشان دشوار است. از آنجا كه می خواهند بدون تلاش و كوشش به آرزوهایشان دست پیدا كنند، بیوقفه به شرطبندی و بازی در این سایتها ادامه میدهند تا جایی كه تمام دار و ندار خود را از دست می دهند. موارد متعددی از مراجعه افراد به مطب دارم كه هست و نیست خود را در همین بختآزماییها از دست دادهاند. مثلا مراجعی، 70 میلیون تومان وام از بانك گرفته و در این سایتها، شرطبندی كرده بود، اما همه را باخت و مجبور شد خانهاش را بفروشد تا وام بانك را پس بدهد. هرچند قوه قضاییه و نهادهای اجرایی همواره تلاش كرده اند مانع فعالیت سایتهای بختآزمایی شوند، اما انتظار مردم این است كه اگر این سایتها فیلتر می شوند، مسیر میانبری برای ادامه فعالیت دوباره پیدا نكنند. اگر قوانین سفت و سختی برای مجازات گردانندگان این سایتها در نظر گرفته شود، بسیار بازدارنده خواهد بود. اگر قرار باشد سایتی مسدود شده و بعد از چند روز یا حتی چند ساعت، دوباره فعالیتش را آغاز كند، عملا بستر ارتكاب جرم برای گردانندگان براحتی فراهم است، بدون اینكه واهمهای از مجازات داشته باشند.
جدای از اینكه باید مجازات های سنگینی برای گردانندگان سایتهای شرطبندی در نظر گرفته شود، آنچه كمككننده است، آگاهی بخشی به مردم و بویژه افرادی است كه به طمع دست پیدا كردن به پولی بادآورده، سراغ این سایتها میروند. معتقدم خانوادهها باید مسؤولیتپذیری را به فرزندانشان بیاموزند تا نخواهند برای بهدست آوردن پولی كلان به سایتهای بخت آزمایی متوسل شوند. شأن و شخصیت افراد بیش از آن چیزی است كه مورد فریب گردانندگان این سایتها قرار گیرند كه معمولا از كمترین تحصیلات عالیه برخوردارند.