نقدی بر داستان «برف گرم» نوشته معصومه خوانساری
معجونی دلپذیر و خواندنی
آنچه معمولا وقتی کتاب را در دست میگیری به آن به عنوان اولین امتیاز برای خرید دقت میکنی، اسم ناشر و نویسنده است بعد هم طرح جلد و قیمت و باقی مسائل.
برای من که سالهاست کتاب میخوانم، بدیهی است وقتی کتابی نویسندهاش خانم است باید منتظر خواندن متنی سرشار از لطایف و تشبیههای نغز خانومانه باشم. کتابی پر گل و بلبل و بعضا عاشقانه که در آن جملات خاص و رنگی زیاد است. کتاب «برف گرم» اما آن طور که فکر میکردم نبود، حتی یکبار حین خواندنش، به حافظهام شک کردم؛ انگشتم را بهجای صفحهنما گذاشتم، کتاب را بستم و روی جلد را به دنبال اسم نویسنده گشتم؛ «معصومه خوانساری».
از نظرم کتاب عجیبی آمد؛ چون مدتها بود از ناشرش چنین کتاب جذاب و خواندنی نخواندهبودم؛ نقص و کوتاهی از من بود یا ناشر؛ نمیدانم! اما به اختصار؛ کتاب پیش رویم کتابی بود با سوژه جدید و خواندنی، جملات محکم و کوتاه، تشبیههای خشک اما روان و جذاب، تنوع در متن با استفاده از گویش زیبای لری، یکدست و همگن بودن داستان، قابل حدسنبودن پایان داستان و تراژدی و درامی دلنشین در دل داستان... بعضی سطور کتاب که با جملات و اصطلاحات کوچهبازاری و حتی فحشهای متداول نوشته شده بود؛ مثل دیالوگهای حشمت و سلطانعلی با یکدیگر، چنان بجا و به موقع استفاده شدهبود که خواننده را دلچرکین نمیکرد. بعضی پلانهای داستان مانند گفتوگوی بیبی و عالیه خانم در حمام عمومی؛ اگرچه میتوانست محل حساسیت و ممیزی باشد اما پرداخت هنرمندانه نویسنده توانستهبود این بخش را به یکی از جذابترین فصلهای کتاب تبدیل کند. نشان دادن و نمایش غیرمستقیم اخلاقیات رذیله و مذموم و سعی در اصلاح آن؛ مثلا رفتارها و صحبتهای مردم ده سفید در قبال رودابه، مثل غیبت و تهمت و بردن آبروی دیگری نیز در بسیاری از بخشهای کتاب برجسته بود.
اینکه نویسنده توانستهبود موقع نقل قول و صحبت شخصیتهای داستان به خوبی از گویش محلی استفاده کند، نکته مهمی بود که بسیار جلب نظر میکرد؛ زیرا این نوع تغییر در جایجای کتاب، سبب نشدهبود سیر روان داستان با خلل مواجه شود. و درنهایت... پایان درام و فلسفی ــ ماورایی داستان که به نظر نگارنده، نقطه درخشان این کتاب است، سبب شده تا نقصها و کمبودهای جزئی کتاب در لابهلای این نقاط عطف و قوت نادیده گرفتهشده و این کتاب را به معجونی دلپذیر و خواندنی تبدیل کند...
زینب گلمحمدی - نویسنده