ترسیم جامعترین نقشه از مغز انسان
آگاهی از مغز و نحوه فعالیت آن سالهاست از داغترین موضوعات پژوهشهای علمی بهشمار میرود و حالا در اقدامی جدید، محققان موقف شدهاند جامعترین اطلس تا به امروز را از مغز انسان تهیه کنند.
این نقشه بیش از 3000 نوع سلول را مشخص کرده که بسیاری از آنها تازه شناسایی شدهاند. نتایج این پژوهش جدید به کمک درمان بیماریها، اختلالات حواسی و بسیاری دیگر از موارد مربوط به مغز انسان خواهد آمد؛ نتایجی که دقیقترین تصویر ممکن تا به امروز را از این اندام پیچیده نمایان میکند. محققان در گذشته نیز با کمک روشهایی مانند امآرآی از مغز تصویربرداری کردهاند اما این اولین بار است که در یک نقشه تکتک سلولهای مغز نقشهبرداری میشود و واکنشهای مولکولی پیچیده بین آنها مشخص شدهاست. نتایج بهدست آمده حاصل همکاری میان صدها پژوهشگر در سراسر جهان است. هدف اصلی مطالعه، طبقهبندی انواع مختلف سلولهای مغز انسان و موجودات دیگر ازجمله موشها برای درک بهتر عملکرد بخشهای مختلف مغز است؛ عملکردی که تا به امروز شناخت چندانی از آن وجود نداشت. دادههای مورد استفاده در این مطالعه، از ۲۱ پژوهش به دست آمده که به صورت عمومی منتشر شدهاند. عصبشناسان دانشگاه اوترخت هلند بیش از سه میلیون سلول مختلف از ۱۰۶ قسمت مختلف بافت مغز سه فرد فوت شده را برای ساخت این اطلس جامع بررسی کردهاند. مطالعه آنها در مجموع ۴۶۱ رده اصلی از سلولهای مغز و و بیش از 3000 زیرمجموعه را مستند کردهاست که نتیجهای حیرتانگیز حتی برای متخصصان این حوزه بهشمار میرود. دیگر پژوهشها نیز به بررسی عملکرد توالی ژنها در سلولهای مختلف پرداختهاند. به گفته پژوهشگران این مطالعات، قدم بعدی توالییابی ژنتیک سلولهای بیشتری از دیگر نقاط مغز است تا بتوان اطلس را کاملتر کرد. محققان همچنین به نمونه بافتهای بیشتری نیاز دارند تا بتوانند تصویر بهتری از تفاوتهای مغز انسان در بازههای مختلف سنی، از کودکی تا پیری بسازند. یکی از محققان ارشد این پروژه دراین باره میگوید: «این تازه اول مسیر است.» منبع: Nature.com