«بازار انحصاری» در علم اقتصاد به چه معناست؟
«انحصار» از مفاهیم کلیدی در اقتصاد و مدیریت است. صفات و توضیحات متنوعی به کلمه انحصار اضافه میشود که احتمالا بسیاری از آنها را شنیدهاید. انحصار کامل، انحصار دوجانبه، انحصار چندجانبه، انحصار دولتی، انحصار قانونی و انحصار طبیعی فقط نمونههایی از ترکیبهایی هستند که با واژه انحصار ساخته شدهاند.
در بازار انحصاری، همانطور که از نام آن پیداست، انحصار بازار در دست تولیدکننده یا مصرفکننده است. به عنوان مثال، اگر در کشوری تنها دو تولیدکننده یک کالا وجود داشته باشد، این عرضهکنندگان تعیینکننده قیمت کالا در آن بازار به شمار میروند و قدرت بازاری در دست آنها خواهد بود. یعنی بهعلت تعداد کم عرضهکنندگان، خریداران موظفند آن کالا را با قیمتهای تعیینشده توسط این عرضهکنندگان تهیه یا از خرید این محصول صرفنظر کنند. وقتی رقابت کامل در یک بازار حکمفرماست، منظور این است که تعداد فروشندگان و خریداران در یک بازار در حدی زیاد است که هیچ فروشنده یا خریداری قدرت تعیین قیمت یا تأثیرگذاری بر آن را ندارد و اطلاعات بازار آنقدر شفاف است که خریداران و فروشندگان برای تصمیمگیری مطلوب و انتخاب بهترین گزینه با دشواری چندانی روبهرو نیستند. هرقدر از این وضعیت دور شویم، سطوح مختلف انحصار را تجربه خواهیم کرد که شدیدترین نوع آن انحصار کامل است. البته همیشه و هرجا که صرفا یک عرضهکننده وجود داشته باشد، از اصطلاح مونوپولی و انحصار استفاده نمیشود. ما زمانی از انحصار حرف میزنیم که بدانیم دیوارهایی برای ورود رقبای تازه شکل گرفته و عرضهکننده فعلی، نگرانی چندانی از حضور رقبای تازه ندارد.