درباره «کاپیتان و دوشنبه» به قلم سمیه کاظمی حسنوند
درکی عمیق از آدمها
آیا واقعیت دنیای خارج امری ثابت است، چنان که بتوان تصویری تمامشده و نامتحرک از آن ارائه داد؟ واقعیت امری است متحرک و متحول. به گفته سیمون دو بووار «دنیای واقع چرخش تجارب فردی یکایک انسانهاست که درهم میرود، با هم میآمیزد و در عین حال از هم جدا میماند.»
با توجه به این موضوع نمیتوان از نویسنده انتظار داشت که بتواند تصویری ثابت و تمامشده از واقعیت به ما نشان دهد. دریافت هر یک از ما به اندازه لحظهای کوتاه است. فهمی جزئی از یک حقیقت کلی. نویسنده هوشیار به این موضوع اشراف دارد که نسبت به جهان در موقعیت است و آنچه را که خواننده دریافت میکند، دنیای مفردی است که ابتدا به او عرضه شده و در نهایت مخاطب را جذب میکند. جهانی که غیر از دنیای خواننده است اما در او حس یکیشدن را برمیانگیزد، حس یکیشدن با دنیایی دیگر، حقیقتی دیگر، آدمها و موقعیتهایی دیگر. از همینروست که پروست، ادبیات را محل تلاقی ذهنیتها، بواطن و اذهان میداند. آنچه درمجموعه داستان «کاپیتان و دوشنبه» ملموس است، خلق دنیا و شخصیتهایی است که حس همراهی و ارتباط با دنیای نویسنده را در مخاطب ایجاد میکند.
سمیه کاظمی حسنوند حقیقت جهانش را پیش از آنکه برای دیگران آشکار کند، کشف میکند. برای پرداخت شخصیتها از دنیای فردی خود بیرون میآید، با شخصیتها مواجه میشود، رنج و ناکامیهایشان را میکاود و با درکی عمیق از آدمها، نوع ارتباطشان با جهان را پردازش میکند. اغلب داستانهای این مجموعه با دیالوگ آغاز میشوند و این موضوع به مواجه و رویارویی مخاطب با شخصیت، شدت میبخشد. شخصیتهایی سرخورده و آسیبدیده از موقعیتها و شرایط پیرامونشان که گاه حاصل از برخورد آدمهاست و گاه محصول دنیایی پر آشوب و پریشان. کاظمی حسنوند در داستانهای این مجموعه فضاهای شهری و روستایی را در بازههای زمانی متفاوت به تصویر کشیده است. ایده اصلی دراینمجموعه عمدتا جنگ، فقر، باورهای غلط و تاثیر آنها در زندگی شخصیتهاست. این مجموعه شامل پانزده داستان کوتاه است که توسط نشر آوند دانش به چاپ رسیده است.
سعیده اسداللهی - منتقد ادبی