جعبه جادو؛ خانهای تماشایی به وسعت ایران
این شبها مجموعه امنیتی «محرمانه» به کارگردانی محمود معظمی روی آنتن شبکه سه است. مجموعهای که از منظر داستان، فیلمنامه، بازیها و کارگردانی و ساختار هنری و بصری، جلوتر از کارهای پیشین این هنرمند است. میتوان گفت او و برادرش که کارشان را با ساخت مجموعههای درام اجتماعی آغاز کرده بودند به مرور گرایش به ساخت سریالهای امنیتی داشتند که همین مسیر را جلو آمدند.
نگاهی به آثارشان نشان میدهد که هر دو هنرمند مستعد، سختکوش و پرکار هستند که در هر سریال جدید، پختهتر میشوند. البته نگاهی به کارنامه سریالهای امنیتی تلویزیون در چند سال گذشته و بهویژه سه سال اخیر نشان میدهد که سیما در مقایسه با سینما در تولید آثار امنیتی موفقتر و فعالتر است، چرا که از گونههای پرمخاطب و پراستقبال سینما و تلویزیون جهان است. از همینرو تلویزیون میدان را در این زمینه جهت ساخت سریالهای امنیتی در اختیار هنرمندان و سازندگان آثار نمایشی باز گذاشته تا آنها آثاری با این مضمون بسازنند و روانه آنتن کنند. ضمن اینکه تولید سریالهای پلیسی و امنیتی، براساس رخدادهای واقعی و پروندههای قضایی از دیرباز در عرصه تولیدات نمایشی جایگاه شاخص داشته و ملموس و واقعی بودن داستانها و رویدادها، از عوامل اصلی جذب و سرگرمی مخاطبان بوده است و همچنان این موضوع ادامه دارد.
در سیما تاکنون چند سریال امنیتی با رویکرد ملی ساخته شده که در راس موفقهای آن، مجموعه تلویزیونی «گاندو» ساخته جواد افشار قرار دارد که دو فصل از آن تهیه شده است و طبق صحبت مدیر سیمافیلم قرار است فصل سوم از این اثر هم ساخته شود یا سریال «خانه» امن نیز با محوریت توجه به حضور داعش و تلاشهای این گروهک، برای آسیبرسانی به ایران و ایرانیان و مقابله و مبارزه نیروهای امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی، در همین امتداد تولید شده است که در کل از پردازش داستانی و ساختار تصویری و هنری مناسب برخوردار است. به غیر از این آثار ما سریالهای موفق دیگری در این حوزه همچون تمامرخ، آینههای نشکن، ماتادور، سرجوخه و... داشتیم که مورد توجه مخاطبان هم قرار گرفته است. در همه این آثار، کارگردانی، قصه، شخصیتپردازی و سرگرمسازی و... موفق بودند و مخاطبان هم از تماشای چنین آثاری لذت میبرند و با علاقه پیگیر آن هستند، زیرا این ژانر و فضای رازآلود بودن آن باعث میشود تا بینندگان برای پیگیری چنین آثاری ترغیب شوند. چنانچه اثر از فیلمنامه و کارگردانی و دیگر ملزومات کار هم بهترینهایش را داشته باشد، میتوان به یک اثر خوشساخت دلخوش کرد که معیارهای مخاطبپسند موفق از نگاه مخاطبان و منتقدان دارد. در واقع قصههای جاسوسانی که تلاششان بر رخنه در سیستمها و مراکز حساس و امنیتی کشور است ازجمله محورهای این سریالها بود. از اینرو چنین آثاری برای همیشه نام و قصهشان در ذهن مخاطب باقی میماند، زیرا در این سالها بهواسطه اتفاقاتی نظیر ترور دانشمندان هستهای و... که در ایران رخ داده، فیلمسازان به ژانرهای امنیتی گرایش پیدا کردند و تماشای این قبیل آثار هم بیش از پیش برای مخاطبان جذاب شده است.این موضوع را شاید بتوان از ایجاد حس مثبت و اقتداری دانست که این سریالها به بیننده خود منتقل میکند؛ ضمن آنکه ساخت آثاری در جهت قوت بخشیدن به سیاستهای کشور و معرفی آنها و همچنین علاقه مخاطبان به تماشای سیمای مقتدری از نیروهای امنیتی باعث شده است ساخت چنین قصههایی بیشتر در کانون توجه قرار بگیرد.
فاطمه عودباشی - سردبیر قاب کوچک