زندگی در دنیای مصنوعی
این روزها عکس‌ها و کلیپ‌های متنوعی را می‌بینیم که می‌گویند با هوش‌مصنوعی ساخته شده است. از کلیپ بازسازی صدای خواننده‌ها و مجری‌ها یا شبیه‌سازی شخصیت‌های کارتونی در دنیای واقعی بگیرید تا پیش‌بینی آینده و ساخت دنیایی با توجه به ویژگی‌های مدنظر سازنده کلیپ. هوش‌مصنوعی پدیده جدیدی نیست.
امروزه شئون مختلفی از زندگی ماباهوش‌مصنوعی همراه است. مثلا وقتی باگوشی هوشمند خودسراغ گوگل می‌روید و کلیدواژه‌ای را تایپ می‌کنید همزمان از چند هوش‌مصنوعی استفاده کرده‌اید.
هوش مصنوعی چیست؟
پیش از ادامه حرف، ببینیم اصلا هوش‌مصنوعی چیست که هرکسی یک عکس و فیلم می‌گذارد و می‌گوید با هوش‌مصنوعی ساخته شده است. هوش‌مصنوعی زیرمجموعه‌ای از علوم رایانه‌ای است. دراین شاخه علمی تلاش براین است رایانه، ماشین یا برنامه‌هایی بسازند که بتواند مانند انسان فکر کند، استدلال بیاورد وبه نتیجه برسد. هدف نهایی هوش‌مصنوعی ساخت وسیله یا ابزار یا پدیده‌ای است که شبیه‌سازی هوش انسانی باشد.
هوش مصنوعی از کی وارد زندگی ما شد؟
شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید سابقه پیدایش هوش‌مصنوعی به دهه 40میلادی یعنی بیش از 80سال قبل برمی‌گردد. مبدع اصلی هوش‌مصنوعی را آلن تورینگ، دانشمند انگلیسی معرفی کرده‌اند. او برای شکستن رمز ماشین انیگما که ماشین ارسال پیام رمزی آلمان‌ها بود، ماشینی به نام بامب ساخت. هر دو ماشین در زمان خود هوشمند محسوب می‌شدند.
هوش‌مصنوعی ایرانی
به نظرتان وضعیت هوش‌مصنوعی در ایران چطور است؟ فکر می‌کنید ما چند سال باید صبر کنیم تا شاید به الان جهان برسیم؟ باید خدمت‌تان عرض کنم طبق برآوردهای سایت نیچر ایندکس، کمتر از 10سال دیگر ما جزو رتبه‌های بالای هوش‌مصنوعی در جهان خواهیم بود. همین الان هم در فهرست این سایت ما در رتبه سیزدهم هستیم. بعد از ما کشورهای توسعه‌یافته‌ای مثل برزیل، هلند و روسیه قرار دارند. این رتبه13درشرایطی است که همه کارشناسان اذعان‌دارند ایران برای پیشرفت درحوزه هوش‌مصنوعی کار به‌مراتب سخت‌تری در پیش دارد. چون سال‌‌هاست تحت شدید‌ترین تحریم‌های بین‌المللی در حوزه علمی و فناوری است.
توفیق اجباری تحریم و فیلترینگ
بعد از اعمال تحریم‌های نرم‌افزاری، بسیاری از امکانات گوگل در ایران ازکار افتاد یا کارایی نداشت. ملاحظات امنیتی هم مزید بر علت بود. مثلا گوگل‌مپ که در بسیاری از کشورها برای مسیریابی استفاده می‌شود، در ایران چندان کاربردی نبود. در این میان چند شرکت ایرانی نرم‌افزارهای مسیریابی ارائه دادند و روزبه‌روز هم بر کیفیت آن افزودند. این نوع نرم‌افزارها براساس فناوری هوش‌مصنوعی هستند.
رباتوئیدها
مورد مطرح دیگر در این حوزه، رباتیک است. رباتیک زیرمجموعه هوش‌مصنوعی نیست اما در موارد زیادی با آن همپوشانی دارد. رباتوئیدها یا رباتهای انسان‌نما باید توانایی درک گفتار و احساس انسان و پاسخگویی را داشته باشند. این توانایی مربوط به حوزه هوش‌مصنوعی است. از حدود 20سال قبل، دانشگاه تهران با سرمایه‌گذاری واحد تحقیق و توسعه وزارت صنایع و معادن کار روی طرح رباتهای انسان‌نما را شروع کرد. نتیجه کار ربات «سورنا» بود. آخرین نسخه این ربات، سورنا 4 سال 98 به نمایش درآمد. این ربات می‌توانست یک بطری را بگیرد و بلند کند، دیوار راسوراخ کند و وقتی هلش می‌دهند تعادلش را حفظ کند.
عطیه عیار | نویسنده و مترجمهوش مصنوعی چیست؟
پیش از ادامه حرف، ببینیم اصلا هوش‌مصنوعی چیست که هرکسی یک عکس و فیلم می‌گذارد و می‌گوید با هوش‌مصنوعی ساخته شده است. هوش‌مصنوعی زیرمجموعه‌ای از علوم رایانه‌ای است. دراین شاخه علمی تلاش براین است رایانه، ماشین یا برنامه‌هایی بسازند که بتواند مانند انسان فکر کند، استدلال بیاورد وبه نتیجه برسد. هدف نهایی هوش‌مصنوعی ساخت وسیله یا ابزار یا پدیده‌ای است که شبیه‌سازی هوش انسانی باشد.
هوش مصنوعی از کی وارد زندگی ما شد؟
شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید سابقه پیدایش هوش‌مصنوعی به دهه 40میلادی یعنی بیش از 80سال قبل برمی‌گردد. مبدع اصلی هوش‌مصنوعی را آلن تورینگ، دانشمند انگلیسی معرفی کرده‌اند. او برای شکستن رمز ماشین انیگما که ماشین ارسال پیام رمزی آلمان‌ها بود، ماشینی به نام بامب ساخت. هر دو ماشین در زمان خود هوشمند محسوب می‌شدند.
هوش‌مصنوعی ایرانی
به نظرتان وضعیت هوش‌مصنوعی در ایران چطور است؟ فکر می‌کنید ما چند سال باید صبر کنیم تا شاید به الان جهان برسیم؟ باید خدمت‌تان عرض کنم طبق برآوردهای سایت نیچر ایندکس، کمتر از 10سال دیگر ما جزو رتبه‌های بالای هوش‌مصنوعی در جهان خواهیم بود. همین الان هم در فهرست این سایت ما در رتبه سیزدهم هستیم. بعد از ما کشورهای توسعه‌یافته‌ای مثل برزیل، هلند و روسیه قرار دارند. این رتبه13درشرایطی است که همه کارشناسان اذعان‌دارند ایران برای پیشرفت درحوزه هوش‌مصنوعی کار به‌مراتب سخت‌تری در پیش دارد. چون سال‌‌هاست تحت شدید‌ترین تحریم‌های بین‌المللی در حوزه علمی و فناوری است.
توفیق اجباری تحریم و فیلترینگ
بعد از اعمال تحریم‌های نرم‌افزاری، بسیاری از امکانات گوگل در ایران ازکار افتاد یا کارایی نداشت. ملاحظات امنیتی هم مزید بر علت بود. مثلا گوگل‌مپ که در بسیاری از کشورها برای مسیریابی استفاده می‌شود، در ایران چندان کاربردی نبود. در این میان چند شرکت ایرانی نرم‌افزارهای مسیریابی ارائه دادند و روزبه‌روز هم بر کیفیت آن افزودند. این نوع نرم‌افزارها براساس فناوری هوش‌مصنوعی هستند.
رباتوئیدها
مورد مطرح دیگر در این حوزه، رباتیک است. رباتیک زیرمجموعه هوش‌مصنوعی نیست اما در موارد زیادی با آن همپوشانی دارد. رباتوئیدها یا رباتهای انسان‌نما باید توانایی درک گفتار و احساس انسان و پاسخگویی را داشته باشند. این توانایی مربوط به حوزه هوش‌مصنوعی است. از حدود 20سال قبل، دانشگاه تهران با سرمایه‌گذاری واحد تحقیق و توسعه وزارت صنایع و معادن کار روی طرح رباتهای انسان‌نما را شروع کرد. نتیجه کار ربات «سورنا» بود. آخرین نسخه این ربات، سورنا 4 سال 98 به نمایش درآمد. این ربات می‌توانست یک بطری را بگیرد و بلند کند، دیوار راسوراخ کند و وقتی هلش می‌دهند تعادلش را حفظ کند.