چگونگی پیشبینیپذیری ارز و اقتصاد
تا پیش از فعالیت مرکز مبادله ارز و طلای ایران، ساختار ارزی کشور متزلزل بود و در واقع دولتها با نفودی که در بخش بانکی داشتند، تصمیمات خود را اجرا میکردند اما از اواخر سال گذشته تاکنون سیاستگذار تصمیم گرفت رصد خود را در بازار غیررسمی که بدون نظارت تعیین نرخ میکرد، گسترده کند.
سال گذشته اقتصاد ایران تجربه خوبی درباره افزایش نرخ ارز نداشت و با رشد دلار بازار کالاها و خدمات نیز رشد کرد. زمانی که قیمت کالاها با رشد نرخ ارز یا تشدید انتظارات تورمی افزایش پیدا میکنند، بهدلیل وجود چسبندگی قیمت حتی با کاهش نرخ ارز، قیمت کالاها پایین نمیآید. حالا با ایجاد مرکز مبادله ایران، نیازهای واقعی ارز شناسایی میشود و به بیان بهتر باید گفت که مرکز مبادله ارز و طلای ایران بستری امن و مبتنی بر فناوری اطلاعات و سامانههای معاملاتی میان عرضهکنندگان و متقاضیان است که با ایجاد آن کشف نرخ یک فرآیند رسمی و قانونی پیدا میکند، بنابراین متقاضیان نیز تمایل پیدا میکند که ارز خود را از این مرکز تهیه کنند. این مرکز انواع ارز خدماتی، درمانی و دانشجویی را در اختیار متقاضیان قرار میدهد و همچنین اوراق مرابحه ارزی را که بهتازگی از آن رونمایی کردهایم در اختیار فعالان اقتصادی میگذارد. با عملکرد مرکز مبادله ایران، پیشبینیپذیری نرخ ارز با استفاده از ابزارهای مشتقه از جمله سوآپ، قراردادهای سلف و پیمانهای آتی بیشتر میشود، همچنین این ابزارها بستری امن برای پوشش ریسک خواهد بود. البته در گذشته تنها راه برای تامین نیاز ارزی مراجعه به بازار و خرید نقدی بود اما گاهی ممکن است افراد نیازهایی داشته باشند که در ماههای آتی آن را پوشش دهند، بنابراین زمانی که یک پیمان آتی وجود داشته باشد، صادرکننده یا واردکننده با خیال راحت موقعیت خود را اتخاذ و ارز مورد نیاز را خریداری میکند.
محمد قزلباش / مدیر توسعه و مطالعات بازار ارز مرکز مبادله