عبور از ناجنبش زن، زندگی در فضای دانشگاه چطور محقق شد؟
سرمایه اجتماعی دانشگاه پس از «بلوا»
«خارجی، دانشگاه، شب»؛ رفتار بدن و زبان برخی دانشجویان در بلوای زن، زندگی سال گذشته و به‌ویژه دانشجویان دانشگاه شریف بازنمای هویت این غائله بود به‌طوری‌که فحش و گفتمان رکیک آنها، ادبیات منحصر به‌فردی از این جریان به نمایش گذاشت و پای تحلیل‌های متفاوت از نسل z و دهه هشتادی‌ها را به امر سیاسی باز کرد؛ داستان این‌گونه شروع شد:
ممکن، سریع و آسان جلوه دادن براندازی برای اقلیتی از جامعه که قرار بود در حباب شبکه، خود را اکثریت فرض کند و بخشی از بدنه دانشجویی به تأسی از این فضای حبابی، به حدی فضا را تند کرد که رفتار آنها به‌ویژه در دانشگاه شریف به یک سبک از ناجنبش سال گذشته تبدیل شد، هدف هم این بود که یک آشوب چند صد هزارنفری سراسری شکل گیرد.
اما درست از 16 آذر همان پارسال این ناجنبش به یک سطح افولی از زمان آغاز این اعتراضات رسید و یک سناریوی کامل برای تکمیل کمپین براندازی در لاک خود خزیده و از جامعه منقطع شد؛ به‌طوری‌که حالا و در میانه آذر 1402 یکی از متفاوت‌ترین و زنده‌ترین مراسم دانشجویی با حضور رئیس‌جمهور رقم خورده است. در گزارش پیش‌رو صدر تا ذیل این روند را بررسی کرده‌ایم. در واقع پس از اغتشاشات سال گذشته و تسری آن به محیط دانشگاهی، دانشگاه‌ها، سال سختی را تجربه کردند اما رفته‌رفته شاهد بازگشت آرامش به جو دانشگاه‌ها بوده‌ایم و امسال در حالی به استقبال روز دانشجو رفتیم که جدا از تکثر حضور مسئولان دولتی در محیط دانشجویی، به‌دو‌دلیل شاهد ۱۶ آذر متفاوتی بودیم؛ نکته اول این بود که این مناسبت با وقایع کربلای غزه متناظر شده بود، یعنی با گذشت بیش از ۶۰ روز پس از حماسه طوفان‌الاقصی و تهاجم گسترده رژیم‌صهیونیستی به غزه که با چراغ سبز آمریکا صورت گرفت، لزوم توجه به استکبارستیزی در روز ۱۶ آذر چند برابر شد و جریان دانشجویی نشان داد که در این غائله خط درستی را طی می‌کند.
سرمایه مهم دانشگاه
نکته دوم این بود که این مناسبت در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی که کمتر از سه ماه تا زمان برگزاری آن است، انجام شد و بازتاب واکنش‌های پرشور دانشجویی به‌عنوان برش مهمی از جامعه پویایی آن را منتقل کرد. از آنجایی که پویایی و سرزندگی جو دانشگاه‌ها نقش زیادی در افزایش مشارکت مردم در انتخابات و به‌تبع آن تیز شدن تیغ ظلم‌ستیزی در فضای بین‌الملل دارد، اهمیت فضای با‌طراوت دانشجویی بسیار حائزاهمیت است که نباید آن را به یک رویداد یک‌روزه تقلیل داد. در واقع امتداد این اکت دانشجویی و سرریز آن به بدنه اجتماعی یک‌سرمایه مهم است. اما کارویژه جریان تحریف و به موازات آن رسانه‌های ضدایرانی مانند سال قبل، تصویرسازی منفعل و امنیتی در دانشگاه‌های کشور بود؛ به این معنا که بعضی جریانات داخلی هم با این خط سیاسی دشمن همراهی کردند تا مراسم‌های دانشجویی امسال در میزانسن سکوت و خلوت برگزار شود، درحالی‌که با حضور مسئولان مختلف در دانشگاه، این سکوت برساخته شکسته شد و جریاناتی که سیاست سکوت و القای جو امنیتی در دانشگاه‌ها را در پیش گرفته بودند در اجرای برنامه‌های خود ناکام شدند. مثلا درهمین روز گذشته که رئیس‌جمهور به دانشگاه شریف رفت، تریبون نقد و مطالبه‌گری دست دانشجویان بود و آنها بدون هیچ‌لکنتی حرف‌های خود را مطرح کردند و هیچ‌کس هم این جریانات را به بی‌شناسنامه بودن متهم نکرد؛ آن هم درحالی‌که استقبال پرشور دانشجویان درسالن‌های برگزاری مناظرات و سخنرانی‌ها به‌ویژه در این دانشگاه با حضور رئیسی بسیار جالب توجه بود.
مریم عاقلی - گروه سیاسی
اما درست از 16 آذر همان پارسال این ناجنبش به یک سطح افولی از زمان آغاز این اعتراضات رسید و یک سناریوی کامل برای تکمیل کمپین براندازی در لاک خود خزیده و از جامعه منقطع شد؛ به‌طوری‌که حالا و در میانه آذر 1402 یکی از متفاوت‌ترین و زنده‌ترین مراسم دانشجویی با حضور رئیس‌جمهور رقم خورده است. در گزارش پیش‌رو صدر تا ذیل این روند را بررسی کرده‌ایم. در واقع پس از اغتشاشات سال گذشته و تسری آن به محیط دانشگاهی، دانشگاه‌ها، سال سختی را تجربه کردند اما رفته‌رفته شاهد بازگشت آرامش به جو دانشگاه‌ها بوده‌ایم و امسال در حالی به استقبال روز دانشجو رفتیم که جدا از تکثر حضور مسئولان دولتی در محیط دانشجویی، به‌دو‌دلیل شاهد ۱۶ آذر متفاوتی بودیم؛ نکته اول این بود که این مناسبت با وقایع کربلای غزه متناظر شده بود، یعنی با گذشت بیش از ۶۰ روز پس از حماسه طوفان‌الاقصی و تهاجم گسترده رژیم‌صهیونیستی به غزه که با چراغ سبز آمریکا صورت گرفت، لزوم توجه به استکبارستیزی در روز ۱۶ آذر چند برابر شد و جریان دانشجویی نشان داد که در این غائله خط درستی را طی می‌کند.
سرمایه مهم دانشگاه
نکته دوم این بود که این مناسبت در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی که کمتر از سه ماه تا زمان برگزاری آن است، انجام شد و بازتاب واکنش‌های پرشور دانشجویی به‌عنوان برش مهمی از جامعه پویایی آن را منتقل کرد. از آنجایی که پویایی و سرزندگی جو دانشگاه‌ها نقش زیادی در افزایش مشارکت مردم در انتخابات و به‌تبع آن تیز شدن تیغ ظلم‌ستیزی در فضای بین‌الملل دارد، اهمیت فضای با‌طراوت دانشجویی بسیار حائزاهمیت است که نباید آن را به یک رویداد یک‌روزه تقلیل داد. در واقع امتداد این اکت دانشجویی و سرریز آن به بدنه اجتماعی یک‌سرمایه مهم است. اما کارویژه جریان تحریف و به موازات آن رسانه‌های ضدایرانی مانند سال قبل، تصویرسازی منفعل و امنیتی در دانشگاه‌های کشور بود؛ به این معنا که بعضی جریانات داخلی هم با این خط سیاسی دشمن همراهی کردند تا مراسم‌های دانشجویی امسال در میزانسن سکوت و خلوت برگزار شود، درحالی‌که با حضور مسئولان مختلف در دانشگاه، این سکوت برساخته شکسته شد و جریاناتی که سیاست سکوت و القای جو امنیتی در دانشگاه‌ها را در پیش گرفته بودند در اجرای برنامه‌های خود ناکام شدند. مثلا درهمین روز گذشته که رئیس‌جمهور به دانشگاه شریف رفت، تریبون نقد و مطالبه‌گری دست دانشجویان بود و آنها بدون هیچ‌لکنتی حرف‌های خود را مطرح کردند و هیچ‌کس هم این جریانات را به بی‌شناسنامه بودن متهم نکرد؛ آن هم درحالی‌که استقبال پرشور دانشجویان درسالن‌های برگزاری مناظرات و سخنرانی‌ها به‌ویژه در این دانشگاه با حضور رئیسی بسیار جالب توجه بود.
مریم عاقلی - گروه سیاسی