شناسایی ژنهای عامل بیماری با روشی جدید
محققان روشی جدید به نام MAbID ابداع کردهاند که امکان مطالعه همزمان سازوکارهای مختلف تنظیم ژنهایی را فراهم کرده است که نقشی مهم در بروز بیماریها ایفا میکند. این روش شناخت تازهای از عملکرد این سازوکارها فراهم میکند.
نتایج مطالعه «یوب کیند» سرپرست این تحقیق و همکارانش در موسسه «هوبریخت» و دانشگاه «رادبود نیمخن» هلند در نشریه نیچر «متدوس» منتشر شده است. دیانای مهمترین حامل اطلاعات ژنتیک است. هر سلول تقریبا حاوی دو متر دیانای است. برای اطمینان از اینکه ماده ژنتیک داخل هسته سلول کوچک جای میگیرد، باید به صورت فشرده بستهبندی شود. دیانای دور نوعی پروتئین خاص به نام هیستون پیچیده میشود. این بسته دیانای و هیستونها کروماتین نامیده میشود.کروماتین نه تنها تضمین میکند همه دیانای داخل سلول جای میگیرد بلکه تعیین میکند سلول چه قسمتهایی از این ماده ژنتیک را میتواند بخواند. برای مثال یک قطعه دیانای که محکم دور هیستون پیچیده شده، سختتر از قطعهای است که به صورت شلتر بستهبندی شدهاست. نحوه تاشدن کروماتین تعیین میکند چه قسمتهایی از ماده ژنتیک بیان شود و چه قسمتهایی بیان نشود. این الگوی بیان ژن در هر نوع سلول متفاوت است. به عنوان مثال ژنهای مختلف در سلول پوست فعالتر از سلول کبد است.
فعالیت ژنها همیشه یک گونه نیست. یک الگوی متفاوت ژن ممکن است یک لحظه فعالتر از لحظه دیگر باشد. این موضوع به دلیل این است که ساختار کروماتین میتواند تغییر کند. تغییرات میتواند در هیستونها رخ دهد که اصلاح هیستون نامیده میشود. پروتئینهای خاصی میتواند به کروماتین بچسبد. هر دوی این فرآیندها خوانایی دیانای و در نتیجه بیان ژن را تحت تاثیر قرار میدهد. در سالهای اخیر فناوریهای گوناگونی برای تحقیقات در مورد سازوکار تنظیم ژن ابداع شدهاست. با این حال جای روشی که به محققان امکان بدهد همزمان سازوکارهای متعدد را در یک سلول مشاهده کنند، خالی بود. این محققان این روش جدید را ابداع کردند. آنها با روش MAbID میتوانند همزمان چند نوع اصلاح هیستون و پروتئینهایی را که به کروماتین میچسبد، مطالعه کنند. سیلکه لوچ یکی از محققان این پژوهش گفت: با این روش جدید میتوانیم مشاهده کنیم سازوکارهای مختلف بیان ژن چگونه با هم مرتبط است. به عنوان مثال چگونه با هم یا علیه هم کار میکند. برای این مطالعه، دیگر به آزمایشهای جداگانه نیاز نیست و میتوان همه چیز را در هر سلول مجزا یکباره مشاهده کرد. این تکنیک کارایی تحقیقات را بسیار افزایش میدهد./ایرنا
آنتروبات؛ رباتهای ساخته شده از سلولهای ریه انسان
محققان از سلولهای ریه انسان، رباتهایی ساختند که ضمن حرکت با هم در ارتباط بوده و همکاری میکند و قادر به ترمیم نورونهای آسیبدیده است. چندی پیش درباره زینوباتها اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه از سلولهای نوعی قورباغه ساخته شدهاست، یعنی دانشمندان به جای استفاده از فلزات و پلاستیک از سلول زنده برای ساخت ربات استفاده کردهاند، رباتهایی که حتی تکثیر هم میشود. کار روی سلولهای انسانی ادامه دارد، یعنی قرار است از سلولهای انسان برای ساخت ربات استفاده شود. به تازگی مقالهای منتشر شد که دقیقا چنین رباتهایی از سلول انسانی تولید شده. این رباتها، آنتروبات نامگذاری شدهاند. این آنتروباتها قطرهای بین ۳۰ تا ۵۰۰ میکرون دارد و از توانایی حرکت با کمک تاژک بهرهمند است. برای ساخت این رباتها از یک سلول منفرد ریه استفاده میشود، این سلولها در یک محیط کشت مناسب قرار داده شده و به مدت دو هفته از آنها نگهداری میشود که در این مدت آنها رشد کرده و به ساختار چند سلولی تبدیل میشود.مورفولوژی آنها میتواند به صورت کروی یا بیضوی بوده و برحسب کارکردی که دارد، میتوان آنها را به تاژک مجهز کرد که به این روباتهای زیستی امکان حرکت میدهد.
براساس گزارش ستاد توسعه فناوری نانو، بررسیهای اخیر نشان میدهد که این رباتها امکان ترمیم صفحات سلول عصبی انسان را در محیط آزمایشگاهی دارد.این رباتها از قابلیتهای مختلفی برخوردار بوده که جزئیات آن را میتوان در مقالهای با عنوان Motile Living Biobots Self-Construct from Adult Human Somatic Progenitor Seed Cells که در نشریه Advanced science منتشر شدهاست، مطالعه کرد.