printlogo


کیفیت، عامل موفقیت نمایش‌های میدانی است
با توجه به این‌که فرهنگ درشرایط کنونی درمظلومیت کامل است ومردم کمترین هزینه را برای تئاتر، سینما وکتاب قرار می‌دهند، به‌عبارتی بهتر، تئاتر و سینما در سبدفرهنگی خانوار قرار ندارد، درچنین برهه‌ای بی‌شک نمایش‌های میدانی اهمیت زیادی پیدا می‌کند؛ چرا که این مسأله هزینه‌ای برای مردم ندارد و ازسوی نهادها حمایت می‌شود.

نکته مهمی که باید در این شیوه نمایشی مدنظر داشت، این است که هرچقدر استقبال از آنها بیشتر باشد حمایت نیز بیشتر است؛ به‌عبارتی نهادها نمایشی را پشتیبانی می‌کنند که بتواند قشر بیشتری از مخاطبان را به خود جلب کند، به همین دلیل هم عموما نمایش‌هایی در این زمینه موفق‌ترند که کیفیت بهتری داشته باشند و از سوی مخاطبان تبلیغ شوند؛ چرا که تبلیغات تئاتر برای مخاطب عام، معمولا سینه‌به‌سینه و دهان‌به‌دهان است. افراد بعد از تماشای نمایش مُبلغ نمایش می‌شوند و راز موفقیت نمایش‌های میدانی مثل «بازگشت» مردمی بودن است که توسط مردم تبلیغ می‌شود.
با این اوصاف، این‌که از یک تئاتر میدانی استقبال می‌شود یعنی می‌تواند اقتصاد خودش را بچرخاند و باید حتما این اتفاق را به فال نیک گرفت. ما در نمایش‌های میدانی باید فرمول نمایش‌های پرفروش را درنظر بگیریم و از این مسیر برای استقبال و اقبال بیشتر بهره بگیریم. البته باید به کیفیت نمایش‌های میدانی توجه کرد؛ حتما باید از اجرای تئاترهایی که کیفیت پایین‌تری دارند پرهیز کرد، چرا که این کارها باعث می‌شود سلیقه‌ها به‌هم ریخته شود. نباید نمایش‌های مناسبتی و موضوعی کم‌کیفیت باشد و اگر مثلا یک نمایش در موضوع دفاع‌مقدس قرار است اجرا شود؛ حتما باید یک کار حرفه‌ای با متنی درست باشد. خوشبختانه طی این سال‌ها در عرصه نمایش‌های میدانی کارهای موفقی را شاهد بوده‌ایم که مورد استقبال خوبی بوده‌اند. هرچند شاید تعداد این نمایش‌ها کم باشد اما کیفیت آثار قابل توجه و ارتقا داده شده است. معتقدم باید این کارها حمایت و اجرای این نمایش‌ها استمرار داده شود. نهادها باید حمایت را به کار باکیفیت ارائه دهند و گروه حرفه‌ای را بیشتر حمایت کنند. نباید در حوزه دفاع مقدس، مقاومت و مضامین انقلابی و دینی کار آزمون و خطا صورت بگیرد و امروز باید به جایگاهی رسیده باشیم که کارهایی به صحنه ببریم که حرفی برای گفتن داشته باشند. یکی از مشکلات این است که متاسفانه در عرصه نمایش و تئاتر، موضوعات دینی و مذهبی سکویی برای معرفی گروه‌های تازه‌کار بوده اند، این در حالی است که اتفاقا درخصوص موضوعات دینی و ملی باید حتما گروه‌ها با سابقه‌ مشخص و موفق در زمینه تئاتر، در این موضوعات، اجرا به صحنه ببرند و نباید به هر صفرکیلومتری میدان داد، چرا که ارائه کار ضعیف، ضربه‌زننده است. حتما در این زمینه باید کار گروهی وجود داشته باشد و نمایش‌ها را کیفیت‌سنجی کنند. هرگاه نمایش‌های میدانی به لحاظ کیفی قابل دفاع بوده‌، تاثیرگذار و مورد استقبال مخاطب بوده است. ما در زمینه فیلم و تئاتر باید کم کار تولید کنیم اما کیفیت را اولویت دهیم. نمونه بارز آن نمایش «بازگشت» است. به عقیده من راز موفقیت این نمایش کیفیت بود. در شرایطی هستیم که مخاطب حق انتخاب دارد و اگر نمایش بی‌کیفیت ببیند حتما تاثیر خواهد گذاشت. فکر می‌کنم باید در تولید نمایش‌های میدانی به ‌سمت کیفیت بیشتر برویم، کم تولید کنیم و به کیفیت بپردازیم. بی‌شک کار فرهنگی و هنری خوب و درست مخاطب دارد؛ اگر این کار خوب نبود حتما دافعه به ‌همراه داشت، لذا استقبال از این نمایش نشان می‌دهد مسیر تاکنون درست بوده است. تبلیغات تئاتر معمولا سینه به سینه و دهان به دهان است؛ افراد بعد از تماشای نمایش مُبلغ نمایش می‌شوند و راز موفقیت نمایش‌های میدانی، مردمی بودن است که توسط مردم تبلیغ می‌شود. وقتی در یک نمایش میدانی با انبوهی از مخاطب روبه‌رو هستیم، حتما باید کیفیت اولویت باشد و باید برای این مخاطب ارزش قائل شد و خوراک خوبی ارائه کرد تا مخاطب ثابت برای نمایش ایجاد کنیم. اگر این فرآیند چند بار تکرار شود، مخاطب حتی حاضر به پرداخت هزینه و تهیه بلیت خواهد شد چرا که متوجه می‌شود کار ارزشمند است.

ایرج افشاری‌اصل | نویسنده و کارگردان تئاتر