آیا وصیتنامه دستنویس ارزش و اعتبارحقوقی دارد؟
از من به تو وصیت
با توجه به اینکه در اغلب اوقات پس از مرگ شخص ورثه به جا مانده از فرد فوت شده در مسائلی مانند ارث با یکدیگر دچار اختلاف میشوند و همچنین نمیدانند درخصوص اموری مانند عهد و پیمانهای متوفی چگونه رفتار کنند بهترین راه این است که هر فرد قبل از فوت خود اقدام به تنظیم یک وصیتنامه نماید و به موجب آن در خصوص داراییها و امور بعد از فوت خود، تعیین تکلیف کند.
یکی از مهمترین و کاربردیترین انواع وصیتنامه که افراد باسواد، میتوانند به تنظیم آن اقدام نمایند، وصیتنامه دستنویس است که یک سند عادی بوده و به خط خود فرد نوشته میشود و پس از درج دقیق تاریخ، توسط وی امضا میگردد و فرد به موجب آن درخصوص داراییها و همچنین اموری مانند مراقبت از فرزندان خود، عهدها، عبادات قضا شده و... تعیین تکلیف میکند.
با توجه به اینکه با فوت، دسترسی افراد به اموال وداراییهای به جا مانده ازآنها درطول حیات قطع میشود و دیگر توان تصمیمگیری برای امور بعد از مرگ خود را ندارند، قانونگذار در قانون مدنی به تبعیت از شرع، نهاد حقوقی وصیت را پیشبینی کرده تا افراد بتوانند با کمک آن، در خصوص اموال و امور بعد از فوت خود، تعیین تکلیف نمایند.
از آنجا که انجام عمل وصیت باید با تنظیم وصیتنامه صورت گیرد، قانونگذار بر حسب نوع و نحوه تنظیم، انواع وصیتنامه را نیز پیشبینی کرده که یکی از مهمترین و پر کاربردترین آنها، وصیت دستنویس یا وصیتنامه خودنوشت است. از آنجا که این وصیتنامه، یک سند عادی محسوب میشود، تنها در صورتی دارای اعتبار خواهد بود که قواعد و نحوه تنظیم مخصوص به آن رعایت شود.
وصیتنامه دستی یا خودنوشت، که اعتبار آن، اعتبار اسناد عادی است، سندی بوده که فرد به موجب آن، وصیتکرده و در خصوصدارایی و امور بعد از فوتش، تعیین تکلیف میکند. نحوه تنظیم وصیتنامه دستنویس، بدین صورت است که موصی باید، آن را با خط خود، با درج دقیق تاریخ، نوشته و ذیل آن را امضا کند. یکی از پرسشهای رایج در خصوص وصیتنامه دستی، این است که آیا وصیتنامه دستنویس ارزش و اعتبار دارد یا خیر؟
در پاسخ به این پرسش که آیا وصیتنامه دستنویس، اعتبار دارد یا خیر باید گفت، بله این وصیتنامه، درصورتی که بر اساس قواعد مطروحه در قانون مدنی و قانون امور حسبی، تنظیم شده باشد، یک سند عادی بوده و دارای اعتبار سند عادی است؛ در مقام دفاع یا دعوا، در محکمه، قابل استناد است و ورثه، موظف هستند آن را مد نظر قرار داده و بر اساس آن عمل کنند. شرایطی که سبب اعتبار وصیت دست نویس میشوند، عبارتند از اینکه؛ موصی یا همان وصیتکننده، با دارا بودن اهلیت (عقل، بلوغ و رشد) با دست خط خود، اقدام به تنظیم آن نموده باشد و حتما در آن، تاریخ تنظیم ( روز، ماه، سال) را نوشته و ذیل آن را امضا کند. امضا از مهمترین ارکان اعتبار سند عادی است و بدون وجود امضا، وصیت دستنویس نوشته شده، فاقد اعتبار خواهد بود.
محمد زمانی - خبرنگار چاردیواری