گزارش«جام‌جم» از میزان سرمایه‌گذاری‌ها در بخش ساختمان
بازار ساختوساز داغ‌تر شد
سرمایه‌گذاری در بخش ساختوساز ساختمان‌های جدید یکی از مؤلفه‌های مهم در اقتصاد است. کشورهای توسعه‌یافته مانند چین مشوق‌هایی را برای این موضوع در نظر می‌گیرند تا ساختوساز ادامه داشته باشد و سرمایه‌ها وارد این بخش شوند. کارشناسان بر این باورند پول در این بازار مانند نقش خون در رگ را دارد و می‌تواند اقتصاد را بهبود ببخشد.
برهمین اساس یکی از مواردی که می‌تواند میزان سرمایه ثابت ناخالص در این بخش را نشان دهد، میزان ارزش‌افزوده بخش ساختمان است. درهمین راستا بانک مرکزی ایران، از رشد 3.1درصدی ارزش‌افزوده بخش ساختمان در نیمه‌نخست امسال خبر داده است که در ادامه میزان رشد ارزش‌افزوده و سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در بخش‌های مختلف ساختمان را بررسی کرده‌ایم.
بررسی آمارها مبنی‌بر مؤلفه ارزش‌افزوده بخش ساختمان کشور نشان می‌دهد که رشد این مؤلفه درسه ماهه اول و دوم امسال، به ترتیب معادل 1.6و4.3 درصد بوده است. این موضوع درحالی بوده که بررسی رشد ارزش‌افزوده بخش ساختمان‌های خصوصی نیز به قیمت‌های ثابت سال1395 که سهمی معادل 76.1 درصد از کل ارزش‌افزوده این بخش را شامل می‌شد، در سه ماهه دوم سال جاری رشد 12درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته رقم زده است.
تشکیل سرمایه ناخالص
بررسی‌ها نشان می‌دهد در شش ماهه اول سال، رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بخش ساختمان به قیمت‌های ثابت سال 1395، معادل 2.7درصد بوده است. همچنین رشد این مؤلفه در سه ماهه اول و دوم امسال به ترتیب معادل 1.7 و3.4 درصد ثبت شده است. در بخش ساختمان خصوصی نیز، درشش ماهه اول سال به قیمت‌های ثابت سال 1395رشد 6.6 درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم زده است.
افزایش سرمایه‌گذاری در ساختمان‌ها
میزان سرمایه‌گذاری حقیقی در ساختمان‌های جدید مناطق شهری به معنای خرید و فروش کاذب نبوده و اقدامی مثبت تلقی می‌شود. بر همین اساس هرچه میزان سرمایه‌گذاری حقیقی در ساختمان‌ها افزایش یابد، پیامدهای مثبت‌تری در این بخش خواهد داشت. بررسی آمارهای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید نشان می‌دهد که این مؤلفه در شش ماهه نخست سال به قیمت‌های جاری، افزایش 48.2درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است.برهمین اساس قیمت‌های جاری در شش ماهه نخست سال در تهران به 539.5هزار میلیارد ریال، در کلانشهرها 1609.9 هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری نیز 2151.4هزار میلیارد ریال رسیده است. این مؤلفه در مجموع در این بازه زمانی، توانست 4300.8هزار میلیارد ریال را به ثبت رساند. همین مؤلفه به تفکیک در شش ماه نخست سال گذشته، در تهران 459هزار میلیارد ریال، در شهرهای بزرگ 1080.2هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری 1363.6بود که در مجموع به 2902.8هزار میلیارد ریال می‌رسید. همچنین این مؤلفه در مدت مشابه سال1400 کمتر از این دو میزان بوده که حاکی از عملکرد مثبت دولت در جذب سرمایه‌گذار تلقی می‌شود. بر همین اساس میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید تهران 412.5هزار میلیارد ریال، در کلانشهرها نیز781.4هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری نیز 943.8 هزار میلیارد ریال بوده که در مجموع به 2137.7هزار میلیارد ریال رسیده بود. مقایسه مجموع این سرمایه‌گذاری‌ها در سه سال اخیر حاکی از رشد 35.8درصدی این مؤلفه در شش ماهه نخست سال1401 نسبت به مدت مشابه سال1400 و همچنین رشد 48.2 درصدی در نیمه نخست سال 1402 نسبت به مدت مشابه سال 1401 است.
میزان سرمایه‌گذاری در مراحل ساخت
یکی دیگر از آمارهای مهم این بخش، میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید به تفکیک مراحل ساخت است. در همین راستا نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که در شش‌ماهه نخست سال1400، این میزان سرمایه‌گذاری‌ها به قیمت‌های جاری در ساختمان‌های شروع شده به ساخت 499.5هزار میلیارد ریال، ساختمان‌های نیمه تمام1279.1هزار میلیارد ریال و ساختمان‌های تکمیل شده نیز 359.1میلیارد ریال بوده‌اند. این ارقام در مجموع 2137.7هزار میلیارد ریال ثبت شده است.همین مؤلفه‌ها در نیمه نخست سال1401 نیز در بخش ساختمان‌های شروع شده به ساخت 599.9هزار میلیارد ریال، در ساختمان‌های نیمه تمام 1793.2هزار میلیارد ریال و در بخش تکمیل شده‌ها نیز 509.7هزار میلیارد ریال بوده که در مجموع 2902.8هزار میلیارد ریال به ثبت رسیده است. در نیمه نخست امسال نیز میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بخش ساختمان‌های شروع به ساخت 994.5هزار میلیارد ریال، در ساختمان‌های نیمه تمام 2578.5هزار میلیارد ریال و در بخش تکمیل شده نیز 727.7 هزار میلیارد ریال بوده است که در مجموع 4300.8هزار میلیارد ریال را به ثبت رسانده است. برهمین اساس مقایسه ارقام اعلام شده حاکی از رشد بخش شروع شده‌ها به میزان 65.8 درصد، بخش نیمه‌تمام‌ها به میزان 43.8درصد و بخش تکمیل شده‌ها نیز به میزان 42.8 درصد است. در واقع میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید 48.2 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد داشته است. این آمار نشان می‌دهد که استقبال سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان افزایش یافته و همین امر می‌تواند موجب تسریع ساخت‌وسازها در مناطق مختلف شهری شود. این موضوع در حالی است که سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته به منزله خرید و فروش و دلالی در این بخش نبوده و چه‌بسا می‌تواند عاملی بر بهبود اوضاع این بخش باشد.
محمد‌حسین کشاورزی - گروه اقتصاد
بررسی آمارها مبنی‌بر مؤلفه ارزش‌افزوده بخش ساختمان کشور نشان می‌دهد که رشد این مؤلفه درسه ماهه اول و دوم امسال، به ترتیب معادل 1.6و4.3 درصد بوده است. این موضوع درحالی بوده که بررسی رشد ارزش‌افزوده بخش ساختمان‌های خصوصی نیز به قیمت‌های ثابت سال1395 که سهمی معادل 76.1 درصد از کل ارزش‌افزوده این بخش را شامل می‌شد، در سه ماهه دوم سال جاری رشد 12درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته رقم زده است.
تشکیل سرمایه ناخالص
بررسی‌ها نشان می‌دهد در شش ماهه اول سال، رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بخش ساختمان به قیمت‌های ثابت سال 1395، معادل 2.7درصد بوده است. همچنین رشد این مؤلفه در سه ماهه اول و دوم امسال به ترتیب معادل 1.7 و3.4 درصد ثبت شده است. در بخش ساختمان خصوصی نیز، درشش ماهه اول سال به قیمت‌های ثابت سال 1395رشد 6.6 درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم زده است.
افزایش سرمایه‌گذاری در ساختمان‌ها
میزان سرمایه‌گذاری حقیقی در ساختمان‌های جدید مناطق شهری به معنای خرید و فروش کاذب نبوده و اقدامی مثبت تلقی می‌شود. بر همین اساس هرچه میزان سرمایه‌گذاری حقیقی در ساختمان‌ها افزایش یابد، پیامدهای مثبت‌تری در این بخش خواهد داشت. بررسی آمارهای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید نشان می‌دهد که این مؤلفه در شش ماهه نخست سال به قیمت‌های جاری، افزایش 48.2درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است.برهمین اساس قیمت‌های جاری در شش ماهه نخست سال در تهران به 539.5هزار میلیارد ریال، در کلانشهرها 1609.9 هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری نیز 2151.4هزار میلیارد ریال رسیده است. این مؤلفه در مجموع در این بازه زمانی، توانست 4300.8هزار میلیارد ریال را به ثبت رساند. همین مؤلفه به تفکیک در شش ماه نخست سال گذشته، در تهران 459هزار میلیارد ریال، در شهرهای بزرگ 1080.2هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری 1363.6بود که در مجموع به 2902.8هزار میلیارد ریال می‌رسید. همچنین این مؤلفه در مدت مشابه سال1400 کمتر از این دو میزان بوده که حاکی از عملکرد مثبت دولت در جذب سرمایه‌گذار تلقی می‌شود. بر همین اساس میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید تهران 412.5هزار میلیارد ریال، در کلانشهرها نیز781.4هزار میلیارد ریال و در سایر مناطق شهری نیز 943.8 هزار میلیارد ریال بوده که در مجموع به 2137.7هزار میلیارد ریال رسیده بود. مقایسه مجموع این سرمایه‌گذاری‌ها در سه سال اخیر حاکی از رشد 35.8درصدی این مؤلفه در شش ماهه نخست سال1401 نسبت به مدت مشابه سال1400 و همچنین رشد 48.2 درصدی در نیمه نخست سال 1402 نسبت به مدت مشابه سال 1401 است.
میزان سرمایه‌گذاری در مراحل ساخت
یکی دیگر از آمارهای مهم این بخش، میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید به تفکیک مراحل ساخت است. در همین راستا نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که در شش‌ماهه نخست سال1400، این میزان سرمایه‌گذاری‌ها به قیمت‌های جاری در ساختمان‌های شروع شده به ساخت 499.5هزار میلیارد ریال، ساختمان‌های نیمه تمام1279.1هزار میلیارد ریال و ساختمان‌های تکمیل شده نیز 359.1میلیارد ریال بوده‌اند. این ارقام در مجموع 2137.7هزار میلیارد ریال ثبت شده است.همین مؤلفه‌ها در نیمه نخست سال1401 نیز در بخش ساختمان‌های شروع شده به ساخت 599.9هزار میلیارد ریال، در ساختمان‌های نیمه تمام 1793.2هزار میلیارد ریال و در بخش تکمیل شده‌ها نیز 509.7هزار میلیارد ریال بوده که در مجموع 2902.8هزار میلیارد ریال به ثبت رسیده است. در نیمه نخست امسال نیز میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بخش ساختمان‌های شروع به ساخت 994.5هزار میلیارد ریال، در ساختمان‌های نیمه تمام 2578.5هزار میلیارد ریال و در بخش تکمیل شده نیز 727.7 هزار میلیارد ریال بوده است که در مجموع 4300.8هزار میلیارد ریال را به ثبت رسانده است. برهمین اساس مقایسه ارقام اعلام شده حاکی از رشد بخش شروع شده‌ها به میزان 65.8 درصد، بخش نیمه‌تمام‌ها به میزان 43.8درصد و بخش تکمیل شده‌ها نیز به میزان 42.8 درصد است. در واقع میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید 48.2 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد داشته است. این آمار نشان می‌دهد که استقبال سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان افزایش یافته و همین امر می‌تواند موجب تسریع ساخت‌وسازها در مناطق مختلف شهری شود. این موضوع در حالی است که سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته به منزله خرید و فروش و دلالی در این بخش نبوده و چه‌بسا می‌تواند عاملی بر بهبود اوضاع این بخش باشد.
محمد‌حسین کشاورزی - گروه اقتصاد