در یادداشتی با عنوان «نقش بلاگرها و اینفلوئنسرها در صنعت مد» مورخ 21 آوریل 2021 گفته شده که 95 درصد از افراد 18 تا 34 ساله انگلیسی برای تصمیم‌گیری در خریدهای خود به بررسی‌های اینفلوئنسرهای مد وابسته‌اند؛ چون آنان با مخاطبان خود، یک جامعه تعاملی معتمد تشکیل می‌دهند که با صبوری برای تبلیغ یک کالا، تمام نکات مثبت و منفی آن ‌را پوشش داده و همین امر موجب احساس رضایت در فالوئرها می‌شود. 

پس ازاین لحاظ صاحبان کالاها می‌دانندکه تنها یک شیء هستند اما بلاگرها یک شخص، با ارتباطات قوی و تاثیرگذار. ارتباطات اینستاگرامی که بنابر مقاله‌ای درسال2021، ماهانه بیش از 700میلیون کاربر فعال دارد و همین یک ابزار بازاریابی قدرتمند برای صنعت مد است. شاهد مثال این مسأله هم مقاله‌ای درمجله مطالعات بازاریابی درسال 2023 بود که به بررسی چگونگی تأثیر اینفلوئنسرهای مد بر رفتارهای مشتریان می‌پرداخت. دراین تحقیق مجموع نظرسنجی‌های رفتاری ازسال2020 تا 2023 بر دسته‌های مختلف 100نفره یا بیشتر انجام می‌گرفت تا میزان تاثیرگذاری بلاگرها بر انتخاب خرید، آگاهی از برند و ترجیحات مد مخاطبان‌شان معین شود. 
   
بدن ایده‌آل
بدن ایده‌آل مسأله‌ای است که در سال 2006 با تحقیق بر 100 شرکت‌کننده زن 9 تا 12 ساله انجام شد. هدف آن بررسی تأثیر رسانه‌ها و عوامل همتا بر نارضایتی از تصویر بدن بود. از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا پرسشنامه‌ای را در مورد مواجهه با رسانه‌ها ازجمله تلویزیون و مجلات، نفوذ همسالان و نارضایتی بدنی تکمیل کنند. نتایج این مطالعه نشان داد که 48 درصد از شرکت‌کنندگان تمایل به لاغرتر بودن را در نتیجه نفوذ گروه همسالان و نفوذ رسانه‌ها ابراز کردند. یک‌سال بعد هم موضوع ارتباط تاثیر رسانه‌های رسمی بر لاغری ذهنی زنان آمریکایی در قالب یک تحقیق رسمی منتشر شد. این پژوهش نشان داد که اکثر زنان آمریکایی در یک مبارزه دائمی فیزیکی و همچنین ذهنی با مسائل مربوط به وزن و تصویر بدن خود بودند تا با استانداردهای ایده‌آلی که رسانه‌های اجتماعی تعیین می‌کنند، قرار بگیرند. امروزه این موضوع به لطف شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه اینستاگرام بیشتر است و این تاثیرگذاری درمیان نوجوانان دختر بیش از45درصد است؛ چنان‌که در سال 2021، یکی از دختران نوجوان شرکت‌کننده در تحقیق میزان اثرگذاری بلاگرهای مد بر روان نوجوانان گفت: «‌من واقعا احساس می‌کنم پوستم و شکم چاقم به اندازه کافی خوب نیست. چون می‌بینم که این اینفلوئنسرها دامن‌هایی با یک بلوز کوتاه بلند می‌پوشند و خیلی عالی به‌نظر می‌رسند اما تا به امروز این رویای من بوده و به آن نرسیده‌ام. عکس‌های تمام‌قد در شبکه‌های اجتماعی و حتی گاهی اوقات رنگ پوستم را ویرایش می‌کنم، زیرا به اندازه کافی اعتماد به نفس ندارم که عکس‌های ویرایش نشده بگذارم.» این مقایسه اجتماعی برای زنان میانسال شرکت‌کننده هم به‌صورت چاقی یا حسرت گذشته جهت ذخیره پول بود تا زندگی مرفه خود را به دیگران نشان دهند. درتحقیقی دیگر درسال2018 نشان داد که مردان نیز با تاثیرگذاری از شبکه‌های اجتماعی به‌منظور بدن‌سازی‌های عضلانی، دچار آسیب‌هایی بر جسم و عزت نفس خود شده‌اند؛ بنابراین آسیب به عزت نفس در زنان و مردان به‌دلیل بررسی صفحات بلاگرهای فشن مشهود بود؛ از این لحاظ مقاله‌ای در ژانویه 2023 منتشر شد که اسم این آسیب را Fashion Imposter یا سندرم قربانی مد نامیدند. این یک وضعیت روانی «شک به خود است» که در آن درگیر شدن در روندهای مد جدید خارج از منطقه، فرد را از حالت عادی خارج و به او احساس عدم‌اصالت و عدم اعتماد به نفس می‌دهد. این احساس البته در میان بلاگرها هم وجود دارد چنان‌که بنابر اعلام کنفرانس بین‌المللی اعتیاد و اختلالات در امسال، افراد در صنعت مد 25 درصد بیشتر از هر صنعت دیگری در معرض ابتلا به بیماری‌های روانی هستند. این امر بار ثابتی بر دوش افراد حاضر در صنعت وارد می‌کند و باعث شک دائمی افراد به خودشان است. بنابراین دنبال کردن صفحات بلاگرهای مد همچنان موجبات لذت ما نیست بلکه یک فشار روحی با آثار بلندمدت است.

صنعتگران مد
نتایج  یک تحقیق نشان دادکه تقریبا 75درصد ازپاسخ‌دهندگان، یک محصول را پس ازدیدن درصفحات بلاگرها خریداری کرده‌اند و 80درصد آنان هم از این طریق به شناخت برندهای مختلف رسیده‌اند. علاوه براین، نتایج نشان داد که بلاگرها و اینفلوئنسرهای مد 70 درصد بر ترجیحات مد تأثیر‌گذارند و قدرت تغییر ظاهر فالوئرهای‌شان را دارند. به این ‌ترتیب شرکت‌های بزرگ تجاری به‌راحتی می‌توانند از آنان برای کسب سود بیشتر استفاده کنند و از طرفی قابلیت ذائقه‌سازی خود را هم از طریق تاثیرگذاران بر مردم غالب کنند.اما سؤال اینجاست که آیا تنها موضوع بر سبک‌سازی‌ها متمرکز می‌شود یا بر فالوئرها قدرت بار روانی مثبت یا منفی هم دارد؟ امروزه تحقیقاتی در حوزه بار روانی مخاطبان اینفلوئنسرهای مد انجام شده که ثابت می‌کند این موضوع تاثیرات منفی بالایی بر استرس، افسردگی و گوشه‌نشینی دنبال‌کنندگان دارد، زیرا تاثیرگذاران تنها تصاویری اززندگی و هیکل ایده‌آل را نشان می‌دادند که سوای ازحسرت خوردن بیننده، موجب کاهش عزت نفس وایجاد حس حسادت یا مقایسه اجتماعی social comparison می‌شوند. 

فائزه‌سادات حسینی - گروه جامعه