شب‌نشینی خانواده‌ها با «سرزمین مادری»
«سرزمین مادری» به پایان فصل اول نزدیک می‌شود. این سریال با وجود گذشت بیش از یک دهه از ساخت آن، توانسته در جذب مخاطب موفق عمل کرده و اعضای خانواده را دور هم جمع کند، چراکه از روشی متفاوت برای قصه‌گویی بهره برده‌است. ما در این مجموعه کودکی را می‌بینیم که دست روزگار او را از یک منطقه دورافتاده به تهران پرهیاهو پرت می‌کند و قرار است سرگذشت او را دنبال کنیم.
این یک روی سکه سرزمین مادری است، روی دیگر سکه بازخوانی وقایع سیاسی و اجتماعی زمان رضاخان و جنبش ملی‌شدن نفت است، البته این کار برای نخستین‌بار از دید مردم عادی انجام می‌شود و مانند سایر سریال‌های تاریخی از دید سیاستمداران این وقایع را دنبال نمی‌کنیم، بلکه در جریان تب‌و‌تاب مردم و تاثیر اتفاقات بر زندگی آنها قرار می‌گیریم. روایت تاریخ به این شیوه نشان از هوشمندی سازندگان سریال دارد و علیرضا طالب‌زاده که ید طولایی در نگارش سریال‌های پرمخاطب از «در پناه تو» تا «صاحبدلان» و «رقص پرواز» دارد، به‌خوبی از پس این کار برآمده‌است و توانسته اتفاقات سیاسی را به‌خوبی با زندگی «رهی» (با بازی علی شادمان در فصل اول) پیوند بزند. از انتخاب هوشمندانه بازیگران هم نباید گذشت. بی‌شک یکی از دلایل موفقیت این مجموعه انتخاب درست بازیگر نقش اول رهی از سوی کمال تبریزی است. علی شادمان که با فیلم «میم مثل مادر» به عرصه بازیگری معرفی و برای بازی در این فیلم موفق به کسب جایزه بهترین بازیگر کودک از سی‌و‌هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد شد، انتخاب نهایی تبریزی برای نقش رهی بود. بازی شادمان در این نقش آن‌قدر اندازه است که گاهی مخاطب فراموش می‌کند با یک نوجوان طرف است و گویی بازیگری با سال‌ها تجربه نقش‌آفرینی می‌کند.
رهی، نوجوانی باهوش و دارای قدرت تحلیل است که با وجود سن کم نه‌تنها نسبت به اتفاقات خانه اقدس‌الملوک (با بازی مرحوم بیتا فرهی) بی‌تفاوت نیست، بلکه نسبت به رویدادهای سیاسی هم واکنش نشان می‌دهد. او عزت نفس دارد و زیر‌بار حرف زور نمی‌رود و همین خصلت به‌علاوه زیرکی او باعث می‌شود بارها مورد خشونت فیزیکی، جسمی و روانی قرار بگیرد. او هم تمسخر و تحقیر از سوی معلم را تحمل می‌کند، هم خشونت‌های خانواده اقدس‌الملوک و هم رفتار وحشیانه ناصر قصاب (با بازی جعفر دهقان) را. شادمان به‌خوبی از ایفای خصوصیات مختلف رهی برآمده است، چه آنجا که مقابل جمیله می‌ایستد و از برتری خود نسبت به پسران او می‌گوید، چه زمانی که از فرط ترس در حالی که ناصر قصاب با چاقو او را تهدید به مرگ می‌کند دچار لکنت زبان می‌شود و چه زمانی که با مشت گره کرده در تظاهرات شرکت می‌کند. از انتخاب درست سایر بازیگران مانند مرحومه بیتا فرهی، مرحوم پرویز پورحسینی، فرهاد قائمیان، پژمان بازغی و... نیز نباید گذشت. هرچند که تماشای بازی برخی از بازیگرانی که دیگر در بین ما نیستند، لذت‌بخش است ولی دریغ و افسوس ناشی از نبودن‌شان هم رهای‌مان نمی‌کند. هدایتگر این بازیگران یعنی کمال تبریزی در قامت کارگردان اثر موفق دیگری را در کارنامه خود ثبت کرده‌است. او چه در انتخاب بازیگر و راهنمایی آنان برای ایفای نقش، چه در جنبه‌های دیگر کارگردانی عملکرد خوبی داشته است، البته از هنرمندی که سریال‌های موفقی مانند «دوران سرکشی» و «شهریار» و آثار سینمایی متنوعی مثل «لیلی با من است»، «مارمولک» و «یک تکه نان» را در کارنامه دارد، همین انتظار می‌رود.
آنچه ذکر شد، تنها بخشی ازجنبه‌های مثبت سریال سرزمین مادری بود اما واقعا چراچنین اثر فاخری که درفیلمنامه، بازیگری، کارگردانی، طراحی صحنه، چهره‌پردازی و... ازبهترین‌های تلویزیون است، این همه سال درآرشیو تلویزیون خاک خورد؟
عاطفه حبیب‌الهی | گروه رسانهرهی، نوجوانی باهوش و دارای قدرت تحلیل است که با وجود سن کم نه‌تنها نسبت به اتفاقات خانه اقدس‌الملوک (با بازی مرحوم بیتا فرهی) بی‌تفاوت نیست، بلکه نسبت به رویدادهای سیاسی هم واکنش نشان می‌دهد. او عزت نفس دارد و زیر‌بار حرف زور نمی‌رود و همین خصلت به‌علاوه زیرکی او باعث می‌شود بارها مورد خشونت فیزیکی، جسمی و روانی قرار بگیرد. او هم تمسخر و تحقیر از سوی معلم را تحمل می‌کند، هم خشونت‌های خانواده اقدس‌الملوک و هم رفتار وحشیانه ناصر قصاب (با بازی جعفر دهقان) را. شادمان به‌خوبی از ایفای خصوصیات مختلف رهی برآمده است، چه آنجا که مقابل جمیله می‌ایستد و از برتری خود نسبت به پسران او می‌گوید، چه زمانی که از فرط ترس در حالی که ناصر قصاب با چاقو او را تهدید به مرگ می‌کند دچار لکنت زبان می‌شود و چه زمانی که با مشت گره کرده در تظاهرات شرکت می‌کند. از انتخاب درست سایر بازیگران مانند مرحومه بیتا فرهی، مرحوم پرویز پورحسینی، فرهاد قائمیان، پژمان بازغی و... نیز نباید گذشت. هرچند که تماشای بازی برخی از بازیگرانی که دیگر در بین ما نیستند، لذت‌بخش است ولی دریغ و افسوس ناشی از نبودن‌شان هم رهای‌مان نمی‌کند. هدایتگر این بازیگران یعنی کمال تبریزی در قامت کارگردان اثر موفق دیگری را در کارنامه خود ثبت کرده‌است. او چه در انتخاب بازیگر و راهنمایی آنان برای ایفای نقش، چه در جنبه‌های دیگر کارگردانی عملکرد خوبی داشته است، البته از هنرمندی که سریال‌های موفقی مانند «دوران سرکشی» و «شهریار» و آثار سینمایی متنوعی مثل «لیلی با من است»، «مارمولک» و «یک تکه نان» را در کارنامه دارد، همین انتظار می‌رود.
آنچه ذکر شد، تنها بخشی ازجنبه‌های مثبت سریال سرزمین مادری بود اما واقعا چراچنین اثر فاخری که درفیلمنامه، بازیگری، کارگردانی، طراحی صحنه، چهره‌پردازی و... ازبهترین‌های تلویزیون است، این همه سال درآرشیو تلویزیون خاک خورد؟