گزارش چاردیواری از کتابخانه خاص 3دختر روستایی که با نام «فاطمه‌ها» شناخته می‌شود
ما یار مهربانیم
سپیده اشرفی
از خرمای شهداد تا سرمای سیرچ كه «مرادی‌كرمانی» از آن گفته بود، هیچ‌كدام مثل فاطمه‌ها راوی كرمان نشد. فاطمه‌ها حتی قلب‌شان هم از رمل‌های شهداد صاف‌تر بود. همین هم شد كه جهانی شدند. تمامش از یك اتاق سه در چهار آغاز شد. لابد یك حجره قدیمی. تیغ آفتاب تیرماه بود كه سه‌تایشان با صورت سرخ، گرد و غبار را از آن مغازه كوچك كنار زدند. خاك‌ِ اتاق كنار رفت و جایش «دور دنیا در هشتاد روز» نشست. قفسه بالایی تمیز شد و «روباه زرنگ» را در خود جای داد. قفسه بالاتر لابد كتابی از داستان‌های قدیم‌تر را میزبانی كرد تا كلاغ قصه‌ها این بار از همان بالای قفسه‌ها، قالب پنیر را رها كند در دهان روباه. «كاكی كنجكاو» و «جنگل پرخطر» با هم زدند به دل ماجرا؛ اما در همان اتاق سه در چهار.
سه تایشان فاطمه بودند. هنوز ده سال‌شان نشده بود كه آستین بالا زدند و با كنار حریر سبزرنگ لباس‌شان، گرد از چهره یك اتاق سه در چهار گرفتند. تا این اتاق كوچك، بشود كوچك‌ترین كتابخانه ایران. كتابخانه‌ای كه حالا با نام «كتابخانه فاطمه‌ها» می‌شناسند. فاطمه‌ها، فاصله‌ها را كنار زدند و به دل دنیا سفر كردند؛ آن هم در قصه. با همان 40 جلد كتاب هم شروع كردند. كتاب‌هایی كه عموی یكی از فاطمه‌ها یعنی فرزاد میرشكاری به كتابخانه كوچك‌شان داد. خودش هم شد حامی فاطمه‌ها. تا نام تمام دختران ایران فاطمه شود و همه‌شان بر مركب قصه سوار شوند. هرچند كه آرزویشان هنوز در كرمان مانده است.
خودش می‌گوید ایده راه‌اندازی این كتابخانه از جایی شروع شد كه بچه‌ها تلویزیون نداشتند و لابد تفریحی هم برای تابستان نبود. دست به كار شد و یك مغازه متروكه را كتابخانه كرد. همان شد امیدی برای فاطمه‌ها. نزدیك به ده سال گذشته و «فاطمه‌ها» جهانی شدند.
میرشكاری كه از حدود ده سال قبل پناه و تكیه‌گاه فاطمه‌ها بوده، می‌گوید سه دوره است كه در نمایشگاه كتاب حضور دارند. فاطمه‌ها هر سال به عنوان نماینده كتابخانه‌شان، به پایتخت می‌آیند. غرفه‌ای می‌گیرند تا كتاب‌های بیشتری برای آن اتاق سه در چهار جذب كنند. كارهایشان را هم معرفی می‌كنند. مثل همان حصیربافت‌هایی كه هر سال در كنار كتاب‌ها، مهمان نمایشگاه كتاب می‌شود. از 30 كیلومتری كهنوج كرمان راه می‌افتند و مثل رمل‌های كویر سوغات‌شان شن و برق آفتاب است.
هر كدام از فاطمه‌ها حالا قد كشیده‌اند و بزرگ شده‌اند. میان صفحات قصه‌ها، بین شخصیت این داستان و آن قصه، قد كشیده‌اند و حالا هركدام رویایی دارند. دوتایشان می‌خواهند معلم شوند و یكی دیگر پرستار. فاطمه‌ها قد كشیده‌اند و در كنار یك آرزوی مشترك ایستاده‌اند.
دهكهان بیش از 6000 نفر جمعیت دارد. از قدیم تا امروز شغل اكثر آنها كشاورزی بوده. می‌گویند چندسالی است كه خشكسالی را تجربه كرده؛ یك روستای وسیع كه به گفته میرشكاری، بیش از 12 مدرسه و 12 مسجد دارد.
كتابخانه فاطمه‌ها با 40 كتاب كارش را آغاز كرد، اما حالا به عددهای بالاتر رفته است: «كتاب‌های تكراری‌مان را هدیه می‌دهیم به روستاهای دیگر تا آنها هم بتوانند كتابخانه احداث كنند. فقط هزار جلد كتاب را به یكی از روستاهای كرمان هدیه دادیم تا بتوانند برای خودشان یك كتابخانه احداث كنند. كتابخانه قدیمی هنوز هست ولی یك كتابخانه جدیدتر نیز نزدیك مسجد احداث كردیم. تمامش هم از طریق كمك‌های مردمی ساخته شد.كتابخانه اولیه خیلی كوچك بود و ظرفیت پذیرش این همه بچه را نداشت.»
شاید تصور غالب این باشد كه چنین كتابخانه‌ای در یك روستا پا نمی‌گیرد مگر آن‌كه اهالی‌اش اهل فرهنگ باشند. میرشكاری قبلا در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود:« اینجا حتی دخترها به دانشگاه می‌روند. مردم این روستا از قدیم در خانه‌هایشان كتاب داشتند و به كتابخوانی علاقه زیادی داشتند اما تا قبل از كتابخانه «فاطمه‌ها» در اینجا هیچ كتابخانه‌ای نبود.»
دهكهان حالا یكی از روستاهای دوستدار كتاب است. قلب فاطمه‌ها تكثیر شده و اهالی را هم به این كتابخانه كشانده است. به تازگی هم یك مهمان از قلب اروپا داشتند. یك مرد اسپانیایی كه خیلی از ایده آنها استقبال كرد. دهكهان حالا به بركت فاطمه‌ها، جهانی شده است.
میرشكاری از یك طرح تازه صحبت می‌كند. خودش می‌گوید اگر انتشارات یا سازمانی آن را حمایت كند، كتابخانه‌شان می‌توانند مجری طرح باشند: «این طرح برای درگیر كردن دانش‌آموزان در زمان فراغت از تحصیل و در تابستان است. با این طرح می‌توان یك برنامه پنج ماهه برایشان داشت كه هم اوقات فراغت آنها پر شود و هم به كتابخوانی علاقه‌مند شوند.» در طرح فاطمه‌ها، یك نرم‌افزار طراحی می‌شود كه میرشكاری نام آن را طرح كتابخوانی آبان گذاشته است. با این نرم‌افزار بچه‌ها به جای قدم زدن در خیابان‌های مجازی كه جای آنها نیست، وارد بهشت كتاب و كتابخوانی می‌شوند. كتاب‌هایی در این نرم‌افزار معرفی شده و همین می‌شود آغازی برای ماراتن كتابخوانی.
با این طرح، خرداد و آفتاب تندِ تیر با خواندن طی می‌شود. هوای دم كرده مرداد و شهریور وصل می‌شود به مهر و آبان و آخرش یك كارنامه كتابخوانی برای بچه‌ها ثبت می‌شود. البته این طرح فقط برای كودكان نیست. كودك، نوجوان، جوان و بزرگسال می‌توانند در آن حضور داشته باشند. هر ماه، یك كتاب معرفی می‌شود و رده‌های سنی مشغول رقابت می‌شوند.
با همین اپلیكیشن می‌شود رده و امتیاز كتابخوانی هر فرد را با دیگری مقایسه كرد. فاطمه‌ها قصد دارند فعالیت‌شان را گسترش دهند تا كتابخوان‌های دیگر هم امكان خواندن كتاب‌های بیشتر را پیدا كنند. حتی برنامه دارند كه قصه‌ها را با لهجه هر منطقه و به صورت صوتی در دسترس كتابخوان‌ها قرار دهند؛ تصویر یك دنیای رنگی كه مرادی كرمانی «ته‌خیار»ش را و شعبان‌نژاد «خونه ما» را روایت می‌كند. افراد منتخب می‌توانند در هفته كتاب و كتابخوانی جوایزشان را دریافت كنند. با یك اختتامیه كه شاید با حضور نویسنده‌های محبوب باشد. رویای میرشكاری یك «اما»ی بزرگ دارد: اسپانسر.
شاید باورش سخت باشد اما بعد از نزدیك به ده سال، هنوز سازمان یا نهادی به صورت جدی از فاطمه‌ها استقبال نكرده است. برای همین هم میرشكاری معتقد است كه اگر حمایت مالی از این طرح صورت گیرد، می‌توان بخش مهمی از راه بزرگ ترویج كتابخوانی را طی كرد؛ راهی كه شاید ابتدای آن مانند نمایشگاه كتاب امسال باشد. البته اگر یكی از همین ناشران دست فاطمه‌ها را به مهر بفشارد.
روستای دوستدار کتاب
دهكهان یكی از روستاهای دوستدار كتاب است. قلب فاطمه‌ها تكثیر شده و اهالی را هم به این كتابخانه كشانده است. به تازگی هم یك مهمان از قلب اروپا داشتند. یك مرد اسپانیایی كه خیلی از ایده آنها استقبال كرد. دهكهان حالا به بركت فاطمه‌ها، جهانی شده است.
سه تایشان فاطمه بودند. هنوز ده سال‌شان نشده بود كه آستین بالا زدند و با كنار حریر سبزرنگ لباس‌شان، گرد از چهره یك اتاق سه در چهار گرفتند. تا این اتاق كوچك، بشود كوچك‌ترین كتابخانه ایران. كتابخانه‌ای كه حالا با نام «كتابخانه فاطمه‌ها» می‌شناسند. فاطمه‌ها، فاصله‌ها را كنار زدند و به دل دنیا سفر كردند؛ آن هم در قصه. با همان 40 جلد كتاب هم شروع كردند. كتاب‌هایی كه عموی یكی از فاطمه‌ها یعنی فرزاد میرشكاری به كتابخانه كوچك‌شان داد. خودش هم شد حامی فاطمه‌ها. تا نام تمام دختران ایران فاطمه شود و همه‌شان بر مركب قصه سوار شوند. هرچند كه آرزویشان هنوز در كرمان مانده است.
خودش می‌گوید ایده راه‌اندازی این كتابخانه از جایی شروع شد كه بچه‌ها تلویزیون نداشتند و لابد تفریحی هم برای تابستان نبود. دست به كار شد و یك مغازه متروكه را كتابخانه كرد. همان شد امیدی برای فاطمه‌ها. نزدیك به ده سال گذشته و «فاطمه‌ها» جهانی شدند.
میرشكاری كه از حدود ده سال قبل پناه و تكیه‌گاه فاطمه‌ها بوده، می‌گوید سه دوره است كه در نمایشگاه كتاب حضور دارند. فاطمه‌ها هر سال به عنوان نماینده كتابخانه‌شان، به پایتخت می‌آیند. غرفه‌ای می‌گیرند تا كتاب‌های بیشتری برای آن اتاق سه در چهار جذب كنند. كارهایشان را هم معرفی می‌كنند. مثل همان حصیربافت‌هایی كه هر سال در كنار كتاب‌ها، مهمان نمایشگاه كتاب می‌شود. از 30 كیلومتری كهنوج كرمان راه می‌افتند و مثل رمل‌های كویر سوغات‌شان شن و برق آفتاب است.
هر كدام از فاطمه‌ها حالا قد كشیده‌اند و بزرگ شده‌اند. میان صفحات قصه‌ها، بین شخصیت این داستان و آن قصه، قد كشیده‌اند و حالا هركدام رویایی دارند. دوتایشان می‌خواهند معلم شوند و یكی دیگر پرستار. فاطمه‌ها قد كشیده‌اند و در كنار یك آرزوی مشترك ایستاده‌اند.
دهكهان بیش از 6000 نفر جمعیت دارد. از قدیم تا امروز شغل اكثر آنها كشاورزی بوده. می‌گویند چندسالی است كه خشكسالی را تجربه كرده؛ یك روستای وسیع كه به گفته میرشكاری، بیش از 12 مدرسه و 12 مسجد دارد.
كتابخانه فاطمه‌ها با 40 كتاب كارش را آغاز كرد، اما حالا به عددهای بالاتر رفته است: «كتاب‌های تكراری‌مان را هدیه می‌دهیم به روستاهای دیگر تا آنها هم بتوانند كتابخانه احداث كنند. فقط هزار جلد كتاب را به یكی از روستاهای كرمان هدیه دادیم تا بتوانند برای خودشان یك كتابخانه احداث كنند. كتابخانه قدیمی هنوز هست ولی یك كتابخانه جدیدتر نیز نزدیك مسجد احداث كردیم. تمامش هم از طریق كمك‌های مردمی ساخته شد.كتابخانه اولیه خیلی كوچك بود و ظرفیت پذیرش این همه بچه را نداشت.»
شاید تصور غالب این باشد كه چنین كتابخانه‌ای در یك روستا پا نمی‌گیرد مگر آن‌كه اهالی‌اش اهل فرهنگ باشند. میرشكاری قبلا در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود:« اینجا حتی دخترها به دانشگاه می‌روند. مردم این روستا از قدیم در خانه‌هایشان كتاب داشتند و به كتابخوانی علاقه زیادی داشتند اما تا قبل از كتابخانه «فاطمه‌ها» در اینجا هیچ كتابخانه‌ای نبود.»
دهكهان حالا یكی از روستاهای دوستدار كتاب است. قلب فاطمه‌ها تكثیر شده و اهالی را هم به این كتابخانه كشانده است. به تازگی هم یك مهمان از قلب اروپا داشتند. یك مرد اسپانیایی كه خیلی از ایده آنها استقبال كرد. دهكهان حالا به بركت فاطمه‌ها، جهانی شده است.
میرشكاری از یك طرح تازه صحبت می‌كند. خودش می‌گوید اگر انتشارات یا سازمانی آن را حمایت كند، كتابخانه‌شان می‌توانند مجری طرح باشند: «این طرح برای درگیر كردن دانش‌آموزان در زمان فراغت از تحصیل و در تابستان است. با این طرح می‌توان یك برنامه پنج ماهه برایشان داشت كه هم اوقات فراغت آنها پر شود و هم به كتابخوانی علاقه‌مند شوند.» در طرح فاطمه‌ها، یك نرم‌افزار طراحی می‌شود كه میرشكاری نام آن را طرح كتابخوانی آبان گذاشته است. با این نرم‌افزار بچه‌ها به جای قدم زدن در خیابان‌های مجازی كه جای آنها نیست، وارد بهشت كتاب و كتابخوانی می‌شوند. كتاب‌هایی در این نرم‌افزار معرفی شده و همین می‌شود آغازی برای ماراتن كتابخوانی.
با این طرح، خرداد و آفتاب تندِ تیر با خواندن طی می‌شود. هوای دم كرده مرداد و شهریور وصل می‌شود به مهر و آبان و آخرش یك كارنامه كتابخوانی برای بچه‌ها ثبت می‌شود. البته این طرح فقط برای كودكان نیست. كودك، نوجوان، جوان و بزرگسال می‌توانند در آن حضور داشته باشند. هر ماه، یك كتاب معرفی می‌شود و رده‌های سنی مشغول رقابت می‌شوند.
با همین اپلیكیشن می‌شود رده و امتیاز كتابخوانی هر فرد را با دیگری مقایسه كرد. فاطمه‌ها قصد دارند فعالیت‌شان را گسترش دهند تا كتابخوان‌های دیگر هم امكان خواندن كتاب‌های بیشتر را پیدا كنند. حتی برنامه دارند كه قصه‌ها را با لهجه هر منطقه و به صورت صوتی در دسترس كتابخوان‌ها قرار دهند؛ تصویر یك دنیای رنگی كه مرادی كرمانی «ته‌خیار»ش را و شعبان‌نژاد «خونه ما» را روایت می‌كند. افراد منتخب می‌توانند در هفته كتاب و كتابخوانی جوایزشان را دریافت كنند. با یك اختتامیه كه شاید با حضور نویسنده‌های محبوب باشد. رویای میرشكاری یك «اما»ی بزرگ دارد: اسپانسر.
شاید باورش سخت باشد اما بعد از نزدیك به ده سال، هنوز سازمان یا نهادی به صورت جدی از فاطمه‌ها استقبال نكرده است. برای همین هم میرشكاری معتقد است كه اگر حمایت مالی از این طرح صورت گیرد، می‌توان بخش مهمی از راه بزرگ ترویج كتابخوانی را طی كرد؛ راهی كه شاید ابتدای آن مانند نمایشگاه كتاب امسال باشد. البته اگر یكی از همین ناشران دست فاطمه‌ها را به مهر بفشارد.
روستای دوستدار کتاب
دهكهان یكی از روستاهای دوستدار كتاب است. قلب فاطمه‌ها تكثیر شده و اهالی را هم به این كتابخانه كشانده است. به تازگی هم یك مهمان از قلب اروپا داشتند. یك مرد اسپانیایی كه خیلی از ایده آنها استقبال كرد. دهكهان حالا به بركت فاطمه‌ها، جهانی شده است.