دوگانه جمعیت و آموزش
اگر کمی مسائل اجتماعی جامعه را از نگاه خانواده و معیشت در نظر بگیریم، متوجه می‌شویم که برخی دوگانه‌ها تعارض و ناسازمندی زیادی با سیاست‌های ملی دارند.
دراین مجال به‌دلیل پاره‌ای درگیری‌های ذهنی، نتوانستم از یک دوگانه مهم درحوزه خانواده چشم‌پوشی کنم، لذا صلاح دیدم نکته‌ای را در میان بگذارم. برنامه دولت وحاکمیت درسیاست جمعیتی از یک‌سو وهزینه‌های جانبی که گریزی از آن نیست از سوی دیگر، یکی از دو‌گانه‌های است که کسی درناسازگاری آن تردید ندارد. سیاست جمعیتی امروزه فراتر از ایران حتی در کشورهای مختلف و پرجمعیتی مانند چین و هند نیز با حساسیت زیاد دنبال و پیگیری می‌شود.ایران یکی از کشورهایی است که پیری، کاهش رشد و نیز عدم توازن جمعیتی، آن را با مخاطرات جدی جمعیتی مواجه خواهد ساخت. این مهم ایجاب می‌کند تا ضمن عدول از برخی سیاست‌های غلط جمعیتی در دولت‌های گذشته به جمعیت ایران در افق دهه‌های1420 و... اندیشه شود.
کاملا مشخص است که اندیشه به جمعیت و شعار دادن پیرامون آن بدون بررسی الزامات و زمینه، کار سطحی و کم ثمری خواهد بود. یکی از این الزامات، حل دوگانه «بچه‌داری و هزینه‌های آموزشی» است. این یک واقعیت است که به‌طور مثال، یک خانواده تهرانی، پس از بچه‌دار شدن باید حداقل سالی ۵۰میلیون تومان هزینه صرف مخارج کودکستان و بیش از آن هزینه را صرف مخارج مدرسه و... کند. تصور کنید، اگر این خانواده سه فرزند که شکل متعارف و میانگین جامعه است را داشته باشد، باید سالی نزدیک به ۲۰۰میلیون تومان را برای آموزش فرزندان خود پس‌انداز و هزینه کند. حالا تصور می‌کنید با سیاست غلط مدارس غیرانتفاعی یا بهتر است بگوییم مؤسسات آموزشی و اعتباری، آیا خانواده‌ها حتی فکر فرزنددار شدن را به مغز خود راه می‌دهند؟! آیا با این موارد می‌توان سیاست توسعه جمعیتی راپیش گرفت؟! مشوق‌هایی چون وام و خودرو برای مادران هرچندبی‌تاثیر نیست، اما درمقابل غول مدارس غیرانتفاعی که قراراست۱۲سال وهرسال با تورم‌های نجومی پذیرای دانش‌آموزان جامعه شوند بغایت ناچیز و شاید هیچ باشد. باید حاکمیت در اندیشه اصلاح ساختارهای غلطی باشد که برخی از مدیران با اهداف کذایی و گاه بی‌سروسامان ایجاد کرده‌اند. یکی ازاین اشکالات مربوط به ذائقه‌سازی با ایجاد مدارس غیرانتفاعی طبقاتی است. اصلاح ساختار به این است که تمام توجهات از این مدارس غیرانتفاعی به مدارس دولتی و ارتقای کیفیت آن معطوف شود و بساط مدارس دیگری که متعلق به از ما بهتران وطبقات بالاست تعطیل یا کمرنگ شود. بنای مدارس غیرانتفاعی از جمله کارهای غلطی بوده است که در سال‌های پس از انقلاب با سیاست پایه‌گذاری شدند ومثل مؤسسات مالی و اعتباری که اقتصاد کشور را ویرانه کردند، این مدارس تربیت را به چالش کشیده‌اند. حرف آخرم این است که ازنظر بنده تا زمانی که این دوگانه هست، سیاست جمعیتی با هر تدبیری تبلیغ شود راه به‌جایی نخواهد برد.
محمد‌ابراهیم محمدی | گروه جامعه
کاملا مشخص است که اندیشه به جمعیت و شعار دادن پیرامون آن بدون بررسی الزامات و زمینه، کار سطحی و کم ثمری خواهد بود. یکی از این الزامات، حل دوگانه «بچه‌داری و هزینه‌های آموزشی» است. این یک واقعیت است که به‌طور مثال، یک خانواده تهرانی، پس از بچه‌دار شدن باید حداقل سالی ۵۰میلیون تومان هزینه صرف مخارج کودکستان و بیش از آن هزینه را صرف مخارج مدرسه و... کند. تصور کنید، اگر این خانواده سه فرزند که شکل متعارف و میانگین جامعه است را داشته باشد، باید سالی نزدیک به ۲۰۰میلیون تومان را برای آموزش فرزندان خود پس‌انداز و هزینه کند. حالا تصور می‌کنید با سیاست غلط مدارس غیرانتفاعی یا بهتر است بگوییم مؤسسات آموزشی و اعتباری، آیا خانواده‌ها حتی فکر فرزنددار شدن را به مغز خود راه می‌دهند؟! آیا با این موارد می‌توان سیاست توسعه جمعیتی راپیش گرفت؟! مشوق‌هایی چون وام و خودرو برای مادران هرچندبی‌تاثیر نیست، اما درمقابل غول مدارس غیرانتفاعی که قراراست۱۲سال وهرسال با تورم‌های نجومی پذیرای دانش‌آموزان جامعه شوند بغایت ناچیز و شاید هیچ باشد. باید حاکمیت در اندیشه اصلاح ساختارهای غلطی باشد که برخی از مدیران با اهداف کذایی و گاه بی‌سروسامان ایجاد کرده‌اند. یکی ازاین اشکالات مربوط به ذائقه‌سازی با ایجاد مدارس غیرانتفاعی طبقاتی است. اصلاح ساختار به این است که تمام توجهات از این مدارس غیرانتفاعی به مدارس دولتی و ارتقای کیفیت آن معطوف شود و بساط مدارس دیگری که متعلق به از ما بهتران وطبقات بالاست تعطیل یا کمرنگ شود. بنای مدارس غیرانتفاعی از جمله کارهای غلطی بوده است که در سال‌های پس از انقلاب با سیاست پایه‌گذاری شدند ومثل مؤسسات مالی و اعتباری که اقتصاد کشور را ویرانه کردند، این مدارس تربیت را به چالش کشیده‌اند. حرف آخرم این است که ازنظر بنده تا زمانی که این دوگانه هست، سیاست جمعیتی با هر تدبیری تبلیغ شود راه به‌جایی نخواهد برد.
محمد‌ابراهیم محمدی | گروه جامعه