ناکامی کاخ سفید در دریای سرخ
حملات پیاپی نیروهای انصارا...یمن به کشتیهای متعلق به رژیمصهیونیستی یا شرکتهای وابسته به آن و همچنین کشتیهای کشورهای حامی رژیم، چندی قبل به اعلام راهاندازی ائتلاف بینالمللی متشکل از نیروی حفاظت دریایی چندملیتی شامل بیش از 10کشور توسط آمریکا برای حمایت از آزادی کشتیرانی در دریای سرخ تحت عنوان «نگهبان شکوفایی» منجر شد.
در همین راستا وزیر دفاع آمریکا، لوید استین گفت که هدف ازتشکیل این ائتلاف تاکید بر تعهد آمریکا و متحدانش برای مقابله با تهدیدات نیروهای حمایتشده از طرف ایران در منطقه است. پیش از این آمریکا و اسرائیل حملات انصارا... را بهعنوان اقدامات دزدی دریایی و تهدیدی برای امنیت کشتیرانی جهانی توصیف کردند. یکی از مقامات بلندپایه جنبش انصارا... یمن در پاسخ به این ادعا گفت که این حملات «گامی قانونی در عملیات نظامی اعلامشده و مشروع بهمنظور اعمال فشار سیاسی، استراتژیک و نظامی بر اسرائیل برای توقف جنگ و رفع محاصره غزه است.»
دراینجا ممکن است این سؤال پیش بیاید که میزان تاثیر حملات انصارا... یمن به کشتیهای اسرائیلی بر رژیمصهیونیستی اسرائیل و روند عملیات نظامی آن در غزه چقدر بوده است؟همچنین انگیزه و پیامدهای واقعی تشکیل ائتلاف نگهبان شکوفایی چیست؟! طرف اسرائیلی مطمئنا بعد از تهدید نیروهای یمنی در دریایسرخ، از جنبه اقتصادی بیشترین آسیب را خواهد دید. رسانههای رژیم صهیونیستی در این راستا گزارشی مبنی بر اقدام چندین شرکت کشتیرانی به تغییر مسیر تردد کشتیها در بندر جنوبی ایلات ارائه دادند که نشان میدهد میزان تردد کشتیها در این بندر به میزان 80درصد کاهش یافته است. بنابراین، این شرکتها مجبور به انتخاب مسیری جدید برای کشتیهای خود جهت جلوگیری عبور از تنگه بابالمندب شدند. دور زدن قارهآفریقا و عبور از طریق تنگه رأسالرجاء برای رسیدن به بنادر اسرائیل در دریای مدیترانه باعث افزایش زمان و همچنین مضاعفشدن هزینههای اقتصادی میشود. این مسأله بر اقتصاد رژیم صهیونیستی تأثیر منفی قابلتوجه برجای خواهد گذاشت. اقتصادی که در اثر هزینههای جنگ دچار فرآیند فرسودگی تدریجی شدهاست.اما مطالعه واقعیتها و رویدادها حکایت از آن دارد که اگرچه این حملات فشار اقتصادی ملموسی بر رژیم اشغالگر وارد میکند، اما به توقف حملات زمینی و هوایی به غزه یا حتی برقراری آتشبس بشردوستانه منجر نخواهد شد. میدانیم که دریای مدیترانه اصلیترین فضای دریایی و فضای آبی حیاتی برای اسرائیل و اقتصاد آن بوده و هست. از این رو کماکان اصلیترین عاملی که بهطور موثر بر نهادهای تصمیمگیری در تلآویو، ممانعت از پیشرفت نیروهای اشغالگران در غزه و همچنین مجابکردن اسرائیل به تجدیدنظر در محاسبات خود به پذیرش مذاکرات و تبادل اسرا مقابل آتشبس بشردوستانه موقت و دائمی و مقاومت مسلحانه فلسطین در میدان است.
از سوی دیگر، شواهد حاکی است که ائتلافسازی آمریکا در دریایسرخ، بیشتر دارای ابعاد استراتژیک است. بهدلیل اینکه از قبل، در دریایسرخ نیروهای بینالمللی برای این مهم تاسیس شده بود. نیروی مذکور «نیروی ماموریت مشترک 153» که در آوریل 2022 تشکیل شد. شامل 39 کشور ازجمله آمریکا، عربستانسعودی، مصر، اردن، امارات، اسرائیل و ... بود. ازجمله اهداف تشکیل کارگروه «ماموریتهای مشترک» مبارزه با «فعالیتهای تروریستی و قاچاق» در دریایسرخ و خلیجعدن است که بهطور رسمی توسط آمریکا اعلام و راهاندازی شد. ازاینروائتلاف نگهبان شکوفایی با هدف تثبیت حضور آمریکا در چالشها و درگیریهای جاری منطقه شکل گرفته است. همچنین این پیمان در پاسخ به فشارهای اسرائیل بهعنوان همپیمان آمریکا در منطقه و ضرورت انجام تحرکات نظامی تاییدکننده اسرائیل و دستیابی به بازدارندگی لازم در برابر اقدامات یمن ایجاد شده است.
اما آنچه در عملیات نگهبان شکوفایی قابل توجه بود این است که بهرغم تلاشهای آمریکا برای گسترش دایره ائتلاف تا بیشترین حد ممکن، این ائتلاف توانست تنها کمی بیش از 10کشور را دربرگیرد وبرخی کشورها نیز انصراف خود را در این خصوص اعلام کردند. پیوستن به ائتلاف با تمایل کلی کشورهای منطقه برای کاهش تشدید تنش پس از نبرد طوفانالاقصی مواجه شد. این موقعیت، امتناع از پیوستن کشورهای منطقه به ائتلاف جدید،ازجمله عربستانسعودی، مصر و امارات را توضیح میدهد. این درحالیاست که این کشورها اعضای فعال «گروه ویژه ماموریتهای مشترک153» هستند. ازاین رو موضعگیری این کشورها را میتوان باعدم تمایل به تشدید بیشتر تنشهای تهدیدکننده امنیت و استقرارشان در منطقه توضیح داد. همچنین در توضیح آن میتوان به نگرانی این کشورها ازاحتمال تیرهشدن روابطشان با ایران نیز اشاره کرد. از این رو آنها از دخالت درهرگونه تنش احتمالی با یمن خودداری کردند. دراینخصوص عربستانسعودی که موافقت عمومی برای پیوستن به ائتلافرادرتناقض باتلاشهای خود جهت کاهش تنش باصنعا میدانست ازپیوستن به این ائتلاف اجتناب کرد.
دکترعلی جمعه العبیدی | سفیر لیبی درتهران