هزینههای دود و دم
چند روزی میشود که مسئولان وزارتخانه بهداشت نسبت به فروش دخانیات در فضای مجازی اعلام نگرانی میکنند.
رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت، همین چند روز پیش با تاکید بر اینکه هر نوع فروش آنلاین دخانیات ممنوع است، اعلام کرده است: ابراز نگرانی ستاد کشوری از فروش دخانیات در فضای مجازی به همراه نمونههایی از تخلفات انجام شده در این زمینه، به دادستانی کل گزارش شده است. اوهمچنین از جرایمی که برای تخلف فروش خارج از ضابطه دخانیات در نظر گرفته شده هم حرف زده و اعلام کردهاست تبلیغات دخانیات درحال حاضر تا ۴۴ میلیون تومان جریمه دارد و در مورد عاملان فروش بدون مجوز هم جرایمی دیده شدهاست که سقف آن حدود ۲۶ میلیون تومان است. اما گردش مالی دخانیات در ایران چقدر است که حالا فروش خارج از ضابطه آن باعث نگرانی شده است؟ اعداد و ارقامی در این میانه وجود دارد که قابل بحث است. به عنوان مثال برخی گمانهها حاکی از گردش مالی سالانه 60هزار میلیارد تومانی دخانیات در ایران است، در حالی که این رقم را نهادهای بینالمللی در سال 2022 برای ایران بیش از دو میلیارد دلار ذکر کردهاند. همچنین خسارت ناشی از مصرف دخانیات در کشور بین 110تا120هزار میلیارد تومان برآورد میشود که شامل 60هزارمیلیارد تومان مصرف دخانیات و60هزارمیلیارد تومان زیان به بخش سلامت کشور است. طی سالهای اخیر اما تنها سیاست اعمالشده از سوی دولتها در ایران افزایش مالیات بر مصرف دخانیات بودهاست. آمار مربوط به میزان درآمد مالیاتی حاصل از سیگار در ایران که از سال1381 تا 1402 به ثبت رسیدهاست، نشان میدهد در اولین سال ثبت این آمار، کشور از محل تولید و فروش سیگار، چیزی بالغ بر 8.7میلیارد دلار درآمد داشتهاست. بر اساس این آمار، میزان درآمد مالیاتی حاصل از سیگار در ایران طی یک بازه زمانی 21ساله افزایشی چشمگیر پیدا کرده است به طوری که در هفتماه امسال1402 میزان درآمد مالیاتی حاصل از سیگار در کشور به 5391 میلیارد تومان رسیدهاست. آمارهای رسمی وزارت صمت نشاندهنده این امر است که ایرانیها در سال1396، چیزی حدود 55میلیارد نخ سیگار مصرف میکردند که این تعداد تاسال1401 به 73میلیارد نخ رسیدهاست. برخی گزارشها حاکی از سیگاری بودن حدود 9 میلیون نفر سیگاری در ایران است. در این صورت سرانه مصرف هر ایرانی روزانه 22 نخ خواهدبود که کمی غیرطبیعی به نظر میرسد. اگر73میلیارد نخ سیگار را 9میلیون نفر مصرف کردهباشند، بهلحاظ شاخصهای سلامت وضعیتی خطرناک پیش روی ایرانیهای سیگاری و نظام سلامت است.