مراقبت و کنترل در بارداری‌های پرخطر
بارداری پرخطر به بارداری‌هایی گفته می‌شود که به دلیل وجود یک یا چند عامل خطر به مراقبت‌های خاص نیاز دارند.
دکتر زهره داوودی مقدم، جراح و متخصص زنان و زایمان و عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در این خصوص گفت: «وقتی بارداری طبیعی ونرمال رخ می‌دهد، تمام اندام‌های بدن ازجمله قلب، ریه، روده‌ها، مجاری ادراری و...، دچار تغییرات گوناگون می‌شوند. رحم که عضوی کوچک با وزن چند گرم است، شروع به رشد می‌کند تا جایی که تمام فضای شکم را پر و به ارگان‌های اطراف فشار وارد می‌کند. بدن مادر این تغییرات و فشارها را تحمل می‌کند تا دوران بارداری طی شود و پس از زایمان به‌حالت عادی برگردد.»
داوودی مقدم ادامه داد: «وقتی از بارداری پرخطر صحبت می‌کنیم، یعنی مشکلاتی غیر از این مشکلات و فشارهای معمول وجود دارد. می‌دانیم که با پیشرفت و توسعه علم پزشکی و ارائه خدمات کنترل بارداری از سوی متخصصان زنان و زایمان شاهد کاهش چشمگیر عوارضی همچون مرگ مادر، مرگ جنین و ناهنجاری‌های جنینی بوده‌ایم که متأسفانه در گذشته بسیار رایج بود. این مسأله ضرورت و اهمیت مراقبت‌های بارداری را به خوبی آشکار می‌کند. حال در مورد بارداری‌های پرخطر، کنترل و مراقبت‌های بارداری اهمیتی دوچندان می‌یابد، زیرا مشکلی وجود دارد که به یک برنامه مراقبتی خاص نیاز دارد.»
این متخصص زنان و زایمان با اشاره به این‌که بارداری پرخطر می‌تواند ناشی از مشکلات مادر یا مشکلات مربوط به جنین و بارداری باشد، توضیح داد: «عواملی مثل سن بالاتر از۳۵سال یا کمتر از۱۸سال مادر، چاقی مفرط (شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۵) یا لاغری مفرط (شاخص توده بدنی پایین‌تر از ۱۸) مادر، ابتلای مادربه بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون، صرع، بیماری کلیوی و بیماری‌های خودایمنی و اعتیاد مادر به الکل یا مواد مخدر ازجمله عواملی‌اند که یک بارداری را تبدیل به بارداری پرخطر می‌کنند.»
لازم است بدانیم مراقبت‌های بارداری دربارداری‌های پرخطربراساس عامل خطرمشخص می‌شودویک نسخه یکسان برای مراقبت‌های بارداری‌های پرخطر وجود ندارد.برای نمونه،اگربارداری‌ای به‌دلیل دوقلویی بودن پرخطر باشد،احتمال بروز عوارضی مانند مشکلات جفتی، اختلالات رشد جنین‌ها،زایمان زودرس وسقط بیشتر است وبه‌همین دلیل، ویزیت‌ها، اطلاعات، اقدامات و مراقبت‌های خاص خود را می‌طلبد. اما اگرپرخطر بودن بارداری ناشی ازدیابت مادر باشد،عوارض احتمالی آن متفاوت ودر نتیجه، روند و نوع کنترل و مراقبت‌های بارداری متفاوت است.
داوودی مقدم ادامه داد: «وقتی از بارداری پرخطر صحبت می‌کنیم، یعنی مشکلاتی غیر از این مشکلات و فشارهای معمول وجود دارد. می‌دانیم که با پیشرفت و توسعه علم پزشکی و ارائه خدمات کنترل بارداری از سوی متخصصان زنان و زایمان شاهد کاهش چشمگیر عوارضی همچون مرگ مادر، مرگ جنین و ناهنجاری‌های جنینی بوده‌ایم که متأسفانه در گذشته بسیار رایج بود. این مسأله ضرورت و اهمیت مراقبت‌های بارداری را به خوبی آشکار می‌کند. حال در مورد بارداری‌های پرخطر، کنترل و مراقبت‌های بارداری اهمیتی دوچندان می‌یابد، زیرا مشکلی وجود دارد که به یک برنامه مراقبتی خاص نیاز دارد.»
این متخصص زنان و زایمان با اشاره به این‌که بارداری پرخطر می‌تواند ناشی از مشکلات مادر یا مشکلات مربوط به جنین و بارداری باشد، توضیح داد: «عواملی مثل سن بالاتر از۳۵سال یا کمتر از۱۸سال مادر، چاقی مفرط (شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۵) یا لاغری مفرط (شاخص توده بدنی پایین‌تر از ۱۸) مادر، ابتلای مادربه بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون، صرع، بیماری کلیوی و بیماری‌های خودایمنی و اعتیاد مادر به الکل یا مواد مخدر ازجمله عواملی‌اند که یک بارداری را تبدیل به بارداری پرخطر می‌کنند.»
لازم است بدانیم مراقبت‌های بارداری دربارداری‌های پرخطربراساس عامل خطرمشخص می‌شودویک نسخه یکسان برای مراقبت‌های بارداری‌های پرخطر وجود ندارد.برای نمونه،اگربارداری‌ای به‌دلیل دوقلویی بودن پرخطر باشد،احتمال بروز عوارضی مانند مشکلات جفتی، اختلالات رشد جنین‌ها،زایمان زودرس وسقط بیشتر است وبه‌همین دلیل، ویزیت‌ها، اطلاعات، اقدامات و مراقبت‌های خاص خود را می‌طلبد. اما اگرپرخطر بودن بارداری ناشی ازدیابت مادر باشد،عوارض احتمالی آن متفاوت ودر نتیجه، روند و نوع کنترل و مراقبت‌های بارداری متفاوت است.