جشنواره شعرفجر و غفلت از رسانههای جدید
جشنواره شعر فجر این هفته با برگزاری مراسم پایانی و اهدای جوایز خود در بخشهای شعر کلاسیک، شعر نو، شعر کودک و نوجوان، شعر محاوره و پژوهش درباره شعر به کار خود پایان میدهد. این جشنواره مهمترین رویداد سالانه در حوزه شعر است و البته درباره چند و چون داوریهای آن همیشه بحث بوده است.
نکته مهم این است که این جشنواره، مبنای خود را بر کتابهای منتشرشده درهرسال قرار داده است. برمبنای آییننامه و فراخوانی که جشنواره هرسال منتشر میکند، معیار داوری آثار شعری برای این جشنواره، تنها کتابهایی است که درسال گذشته در ایران و برمبنای مجوز صادرشده از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی منتشرشده باشد. برهمین اساس نتایج داوریهای جشنواره شعر فجر، به جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی هم تسری مییابد و کتابی که در این جشنواره، برگزیده یا شایسته تقدیر شناخته شود، کتاب برگزیده یا شایسته تقدیر کتاب سال در بخش شعر نیز محسوب میشود.این معیار برای چندسال قبل، جوابگو بود اما به نظر میرسد باید آییننامه جشنواره شعر فجر را تغییر داد تا بتواند پاسخگوی واقعیتهای جاری و ساری در حوزه شعر امروز باشد. اگر این روزها از دستاندرکاران این حوزه، چه شاعران و چه ناشرانی که هنوز کتاب شعر منتشر میکنند بپرسید حال و روز کتابهای شعر بسیار خراب است و میتوان مدعی شد که تقریبا هیچ ناشری بهراحتی سالهای گذشته کتاب شعر منتشر نمیکند. دلیل این امرآن است که عملا فروش کتابهای شعر در حدی که سرمایهگذاری ناشر را پاسخگو باشد، نیست وبیشتر ناشرانی که دراین حوزه(البته جز شعر کودک و نوجوان) کتاب منتشر میکنند، پیشاپیش مبلغ سنگینی برای انتشار کتاب از مؤلف دریافت مینمایند.این واقعیت البته به این معنا نیست که مردم ایران یا فارسیزبانان سراسر جهان دیگر شعر نمیخوانند یا با شعر قهر کردهاند، عشق و علاقه مردم به شعرهمچنان در جانشان زبانه میکشد ولی مسأله اینجاست که رسانهای که شعر را به مردم منتقل میکند، دیگر کتاب نیست. بیشتر دوستداران شعر، ترجیح میدهند از طریق رسانههای دیگری که این روزها در دسترس بیشتری است و هزینه کمتری هم دارد، شعر بخوانند. اگر به انواع رسانههای جدید توجه کنید، در همه آنها شعرهمچنان حضور روشنی دارد.درشبکههای اجتماعی، صفحات وکانالهایی که فقط به شعر اختصاص دارد، بسیار است. این صفحات سعی میکند با استفاده ازظرفیتهایی مانند گرافیک، صوت، تصویر و موسیقی به شعر ارزش افزودهای هم اضافه کند. همچنین پادکستهای زیادی در فضای مجازی به شعر اختصاص دارد و در آنها میتوانید از شعر ایران و جهان، گزیدههایی ارزشمند و شنیدنی به دست بیاورید. گسترش استفاده از تلفنهای همراه و افزایش قدرت، سرعت و ظرفیت این وسایل الکترونیکی هم به مدد دوستداران شعر آمده و فاصله میان تولید و انتشار شعر چنان کوتاه شده که دیگر شاعر و مخاطبش برای بهره بردن از تازههای شعر نیازی به ماهها معطلی در پیچ و خمهای صنعت نشر ندارد، بهخصوص اینکه وضعیت کاغذ و دیگر اقلام ضروری برای نشرباعث شده است حتی کتابهایی هم که با سرمایهگذاری مستقیم خود شاعر منتشر میشود، با تأخیر زمانی زیاد به دست مخاطب میرسد. در چنین شرایطی به نظرمیرسد جشنواره شعر فجر باید از محوریت کتابهای شعر خارج وبه صورتی اصولی و برنامهریزیشده، رسانههای جدید را هم مورد توجه قرار بدهد. شاید از این طریق، رسانههای جدید فعال در عرصه شعر هم برای ثبت و دریافت مجوز که سیاست ارشاد است، ترغیب شوند.
انسیه موسویان | شاعر