تمام چیزهایی كه یك مسابقه استعدادیابی برای جذاب شدن به آن نیاز دارد
ایستاده با ذره‌بین!
اواخر قرن بیستم و اوایل
قرن بیست و یكم دوران شكوفایی برنامه‌های تلنت‌شو یا استعدادیابی بود.
جذابیت این سبك برنامه‌ها باعث شد مثل قارچ در كشورهای مختلف تكثیر شوند و خیلی زود به محبوبیتی بی‌اندازه برسند. تاریخچه این برنامه‌ها را به شكل جداگانه در همین پرونده بررسی خواهیم كرد اما قبل از آن سراغ ویژگی‌های یك برنامه استعدادیابی خوب می‌رویم.
پیش از این بررسی لازم است روی این تاكید كنیم كه برنامه‌های استعدادیابی پیش از این‌كه یك پایگاه برای كشف استعداد باشند، یك برنامه تلویزیونی هستند پس مهم‌ترین و اولین هدف این تولیدات جذب مخاطب است و كشف استعداد هدف ثانویه به حساب می‌آید.
الهام فیروزبخت
اولین رکن: عدالت
به نظر می‌رسد اولین چیزی كه در این مسابقات اهمیت فراوانی دارد «داوری» آن است. مثلا در نظر بگیرید وقتی فراخوانی برای یك مسابقه استعدادیابی داده می‌شود، داوری اصولی باید بین تمام شركت كنندگان انجام شود.
این مسأله را با پخش قسمت اول هر مسابقه می‌شود فهمید و سطح مسابقه را مشخص كرد.
وقتی در قسمت نخست یك مسابقه افرادی حضور پیدا می‌كنند كه استعداد خاصی ندارند و مخاطب را آن‌طور كه باید و شاید شگفت‌زده نمی‌كنند باید به داوری آن مسابقه كمی شك كرد. علاوه بر این خود داورها علاوه بر سلبریتی بودن باید صاحب‌نظر و به قول معروف این‌كاره باشند. مثلا اگر شما به عنوان داور خودتان عمدا چندباری قاشق‌تان را روی دندان‌هایتان نكشیده باشید و گوشت‌تان نریخته باشد، متوجه نمی‌شوید شركت‌كننده چطور تیرآهن را مثل خیار گاز می‌زند؟
از طرفی خود شركت‌كننده هم باید با این دید در مسابقه شركت كند كه اگر قرار است رای منفی بگیرد، شاكی از مسابقه بیرون نیاید و قبول كند حتما یك جای راه را اشتباه رفته است.
عنصر غافلگیری
شما به عنوان یك مخاطب دوست دارید پای یك‌مسابقه كسل‌كننده كه هیچ فراز و فرودی ندارد بنشینید یا مسابقه‌ای كه هر لحظه آدرنالین خونتان را تا نطقه اوج خودش برساند؟
قطعا اگر مشكل قلبی- عروقی نداشته باشید و اعصاب‌تان هم سر جایش باشد دوست دارید طی تماشای این مسابقات شگفتی‌ها را ببینید.
حالا نه به این معنا كه تمام شركت‌كنندگان باید كاری خارق العاده انجام دهند. مثلا یك نفر می‌تواند با اجرای یك استندآپ قوی شما را به وجد آورد یا با حفظ تعادل روی نوك شمشیر ضربان قلب‌تان را بالا ببرد. همین كه مخاطب در این مسابقات شگفت‌زده شود، به عنوان یكی از فاكتورهای «تلنت‌شو خوب‌بودن» كافی است.
تکرار نکن!
اگر قرار است برنامه‌ای گل سرسبد مسابقات تلویزیونی یا اینترنتی باشد باید كمی هم از خود نوآوری خرج بدهد. قرار نیست شكل و شمایل و دكور تمام مسابقات استعدادیابی مثل هم باشند . مثلا می‌شود رای گیری را از حالت سبز یا قرمز خارج كرد و گزینه‌ای با رنگ زرد هم به رای‌گیری اضافه كرد.
این‌طوری اگر شركت‌كننده‌ای اجرای متوسطی داشت یا رای یكی از داورها نه مثبت بود و منفی، مجبور نباشد شركت‌كننده را با یك رای رد یا قبول كند. یا این‌كه می‌شود داورها به تناسب شركت‌كننده‌ها در برنامه حضور داشته باشند.
مثلا برای شركت‌كننده‌ای كه استعداد خوانندگی یا بازیگری دارد، داروی كه در هیچ كدام از این دو مورد تجربه‌ای ندارد، نمی‌تواند نظر درست و به جایی بدهد.
از طرفی هم یك تلنت‌شو خوب باید به یك اندازه برای شرکت‌کننده‌ها فرصت بروز استعداد و دیده‌شدن را ایجاد كند. درست است كه هنجارها و قواعد اجازه انجام بعضی از كارها را در رسانه ملی به خانم‌ها نمی‌دهد ولی داوری‌ها باید به گونه‌ای باشد كه خانم‌ها مهمان ناخوانده این مسابقات نباشند.
جذابیت بصری
قشنگی این مسابقات در این است كه ناگزیر اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی و جالبی طی اجرا برای شركت‌كنندگان می‌افتد.
جدا شدن توپ از روی پای كسی كه قرار است با توپ یك نمایش حرفه‌ای داشته باشد یا بگو مگوهایی كه ممكن است بین داورها و شركت‌كنندگان اتفاق بیفتد یك امر طبیعی در این مدل مسابقات است، اما وقتی ما بعد از پایان اجرا تنها چهره عصبی یكی از داوران را می‌بینیم یا فقط در هنگام اعلام نظر متوجه می‌شویم چندباری توپ از پای شركت‌كننده جدا شده، عملا مسابقه جذابیت خود را برایمان از دست می‌دهد و مخاطب آن‌طور كه باید و شاید با آن ارتباط برقرار نمی‌كند.
كارگردانی درست، ارتباط و نشان دادن واكنش‌های تماشاگران حاضر در سالن اجرا و پوشش دادن تمام و كمال اجرای یك شركت‌كننده از مواردی است كه یك تلنت‌شو برای جذاب شدن به آن نیاز دارد.
انتخاب استعدادهای واقعی
اگر فرض بگیریم یك نفر استعداد آواز خواندن دارد و انصافا بیرون از حمام هم صدایش خیلی خوب است باید شانس بیشتری برای انتخاب شدن مقابل كسی كه سال‌هاست در این رشته آموزش دیده و همین آواز به نوعی شغلش هم محسوب می‌شود، داشته باشد. این نوع مسابقه‌ها باید استعدادهای واقعی را كشف كنند، برای بیشتر دیده‌شدن تلاش كرده و روی همین استعدادها سرمایه‌گذاری كنند.
از طرفی نوع نمایش و نوع اجرای هر شركت‌كننده هم اهمیت فراوانی دارد. یعنی داورها به ابتكار هر شركت‌كننده هم باید بسیار دقت كنند. مثلا كسی كه با استایل یك نقاش روی صحنه اجرا می‌آید و نقاشی می‌كشد، با كسی كه با حركات خارق‌العاده نقاشی می‌كشد و در آخر تابلو را برعكس می‌كند و خاك می‌پاشد و رنگ می‌ریزد و در آخر نقاشی‌اش همان منظره یا چیزی كه نقاش اول كشیده از آب درمی‌آید باید تفاوت اساسی داشته باشد.
همین موضوع علاوه بر بالابردن جذابیت مسابقه به شركت‌كنندگان بعدی این پیام را می‌دهد كه هر چقدر كاری كه انجام می‌دهید جالب‌تر و مهیج‌تر باشد، شانس‌تان برای برنده شدن بیشتر است.
به نظر می‌رسد اولین چیزی كه در این مسابقات اهمیت فراوانی دارد «داوری» آن است. مثلا در نظر بگیرید وقتی فراخوانی برای یك مسابقه استعدادیابی داده می‌شود، داوری اصولی باید بین تمام شركت كنندگان انجام شود.
این مسأله را با پخش قسمت اول هر مسابقه می‌شود فهمید و سطح مسابقه را مشخص كرد.
وقتی در قسمت نخست یك مسابقه افرادی حضور پیدا می‌كنند كه استعداد خاصی ندارند و مخاطب را آن‌طور كه باید و شاید شگفت‌زده نمی‌كنند باید به داوری آن مسابقه كمی شك كرد. علاوه بر این خود داورها علاوه بر سلبریتی بودن باید صاحب‌نظر و به قول معروف این‌كاره باشند. مثلا اگر شما به عنوان داور خودتان عمدا چندباری قاشق‌تان را روی دندان‌هایتان نكشیده باشید و گوشت‌تان نریخته باشد، متوجه نمی‌شوید شركت‌كننده چطور تیرآهن را مثل خیار گاز می‌زند؟
از طرفی خود شركت‌كننده هم باید با این دید در مسابقه شركت كند كه اگر قرار است رای منفی بگیرد، شاكی از مسابقه بیرون نیاید و قبول كند حتما یك جای راه را اشتباه رفته است.
عنصر غافلگیری
شما به عنوان یك مخاطب دوست دارید پای یك‌مسابقه كسل‌كننده كه هیچ فراز و فرودی ندارد بنشینید یا مسابقه‌ای كه هر لحظه آدرنالین خونتان را تا نطقه اوج خودش برساند؟
قطعا اگر مشكل قلبی- عروقی نداشته باشید و اعصاب‌تان هم سر جایش باشد دوست دارید طی تماشای این مسابقات شگفتی‌ها را ببینید.
حالا نه به این معنا كه تمام شركت‌كنندگان باید كاری خارق العاده انجام دهند. مثلا یك نفر می‌تواند با اجرای یك استندآپ قوی شما را به وجد آورد یا با حفظ تعادل روی نوك شمشیر ضربان قلب‌تان را بالا ببرد. همین كه مخاطب در این مسابقات شگفت‌زده شود، به عنوان یكی از فاكتورهای «تلنت‌شو خوب‌بودن» كافی است.
تکرار نکن!
اگر قرار است برنامه‌ای گل سرسبد مسابقات تلویزیونی یا اینترنتی باشد باید كمی هم از خود نوآوری خرج بدهد. قرار نیست شكل و شمایل و دكور تمام مسابقات استعدادیابی مثل هم باشند . مثلا می‌شود رای گیری را از حالت سبز یا قرمز خارج كرد و گزینه‌ای با رنگ زرد هم به رای‌گیری اضافه كرد.
این‌طوری اگر شركت‌كننده‌ای اجرای متوسطی داشت یا رای یكی از داورها نه مثبت بود و منفی، مجبور نباشد شركت‌كننده را با یك رای رد یا قبول كند. یا این‌كه می‌شود داورها به تناسب شركت‌كننده‌ها در برنامه حضور داشته باشند.
مثلا برای شركت‌كننده‌ای كه استعداد خوانندگی یا بازیگری دارد، داروی كه در هیچ كدام از این دو مورد تجربه‌ای ندارد، نمی‌تواند نظر درست و به جایی بدهد.
از طرفی هم یك تلنت‌شو خوب باید به یك اندازه برای شرکت‌کننده‌ها فرصت بروز استعداد و دیده‌شدن را ایجاد كند. درست است كه هنجارها و قواعد اجازه انجام بعضی از كارها را در رسانه ملی به خانم‌ها نمی‌دهد ولی داوری‌ها باید به گونه‌ای باشد كه خانم‌ها مهمان ناخوانده این مسابقات نباشند.
جذابیت بصری
قشنگی این مسابقات در این است كه ناگزیر اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی و جالبی طی اجرا برای شركت‌كنندگان می‌افتد.
جدا شدن توپ از روی پای كسی كه قرار است با توپ یك نمایش حرفه‌ای داشته باشد یا بگو مگوهایی كه ممكن است بین داورها و شركت‌كنندگان اتفاق بیفتد یك امر طبیعی در این مدل مسابقات است، اما وقتی ما بعد از پایان اجرا تنها چهره عصبی یكی از داوران را می‌بینیم یا فقط در هنگام اعلام نظر متوجه می‌شویم چندباری توپ از پای شركت‌كننده جدا شده، عملا مسابقه جذابیت خود را برایمان از دست می‌دهد و مخاطب آن‌طور كه باید و شاید با آن ارتباط برقرار نمی‌كند.
كارگردانی درست، ارتباط و نشان دادن واكنش‌های تماشاگران حاضر در سالن اجرا و پوشش دادن تمام و كمال اجرای یك شركت‌كننده از مواردی است كه یك تلنت‌شو برای جذاب شدن به آن نیاز دارد.
انتخاب استعدادهای واقعی
اگر فرض بگیریم یك نفر استعداد آواز خواندن دارد و انصافا بیرون از حمام هم صدایش خیلی خوب است باید شانس بیشتری برای انتخاب شدن مقابل كسی كه سال‌هاست در این رشته آموزش دیده و همین آواز به نوعی شغلش هم محسوب می‌شود، داشته باشد. این نوع مسابقه‌ها باید استعدادهای واقعی را كشف كنند، برای بیشتر دیده‌شدن تلاش كرده و روی همین استعدادها سرمایه‌گذاری كنند.
از طرفی نوع نمایش و نوع اجرای هر شركت‌كننده هم اهمیت فراوانی دارد. یعنی داورها به ابتكار هر شركت‌كننده هم باید بسیار دقت كنند. مثلا كسی كه با استایل یك نقاش روی صحنه اجرا می‌آید و نقاشی می‌كشد، با كسی كه با حركات خارق‌العاده نقاشی می‌كشد و در آخر تابلو را برعكس می‌كند و خاك می‌پاشد و رنگ می‌ریزد و در آخر نقاشی‌اش همان منظره یا چیزی كه نقاش اول كشیده از آب درمی‌آید باید تفاوت اساسی داشته باشد.
همین موضوع علاوه بر بالابردن جذابیت مسابقه به شركت‌كنندگان بعدی این پیام را می‌دهد كه هر چقدر كاری كه انجام می‌دهید جالب‌تر و مهیج‌تر باشد، شانس‌تان برای برنده شدن بیشتر است.