چالش انیمیشن‌های ایرانی، داستان‌های پر نقص است
ببعی قهرمان یک اثر استاندارد
انیمیشن ببعی جدیدترین محصول سازمان رسانه‌ای اوج و یکی از انیمیشن‌های قابل قبول چند سال اخیر سینماست. هرچند این انیمیشن از گزند نواقصی که تمام انیمیشن‌های داخلی به آن گرفتارند در امان نیست، اما نکات مثبتی دارد که نمی‌شود آنها را نادیده گرفت.
اولین قدم در موفقیت یک انیمیشن بدون شک مخاطب‌شناسی و رعایت چارچوب‌های مخاطب هدف در تولید انیمیشن است. انیمیشن ببعی توانسته است تا حد قابل قبولی این چارچوب‌ها را رعایت کند تا مخاطب خردسال را به خود جذب کند.
ساختن دنیایی با رنگ‌های شاد، وجود شوخی‌هایی که گاهی حتی می‌تواند از والدین هم لبخند بگیرد و موزیکال بودن اثر از‌جمله مواردی هستند که انیمیشن ببعی قهرمان را از دیگر انیمیشن‌ها متمایز کند. انیمیشن ببعی توانسته است تا حد قابل قبولی مخاطب خود را بشناسد و برای آن انیمیشن بسازد اما مواردی هستند که اگر به آن توجه بیشتری می‌شد، انیمیشن از جایگاهی که در آن قرار گرفته است چند پله فراتر می‌رفت.
لنگ ببعی در داستان
انیمیشن ببعی قهرمان مثل دیگر انیمیشن‌های ایرانی در داستان و روایت آن دارای ضعف‌هایی است. بار روایت داستان در این انیمیشن در مواقعی به صورت مونولوگ بر عهده کاراکتر ببعی است اما این منولوگ‌ها در بیشتر مواقع نتوانسته‌اند پل ارتباطی مناسبی میان بخش‌های مختلف داستان باشند؛ گاهی اوقات اضافه‌اند و سکانسی صامت با یک موسیقی بهتر از مونولوگ می‌توانست عمل کند و در برخی موارد نیز خود دیالوگی که برای این بخش نوشته شده است، نمی‌تواند یکپارچگی داستان را برای مخاطب حفظ کند.
ببعی اما در داستان، نکات مثبتی دارد که باید به آن پرداخت؛ اولین ویژگی داستان، گل‌درشت نبودن انتقال پیام در داستان این انیمیشن است. این به آن معنی نیست که ببعی توانسته است در لایه‌های زیرین داستان پیامی که دارد را انتقال دهد اما سعی کرده است در آن جهت حرکت کند. گاهی گل‌درشت کار می‌کند مثل ترانه‌ای که برای کتابخوانی در انیمیشن وجود دارد و گاهی استاندارد عمل می‌کند مثل انتخاب پرنده بوقلمون به عنوان شخصیت منفی داستان.
انتخاب پرنده بوقلمون از این جهت هوشمندانه است که بوقلمون همواره تاکید می‌کند که یک غیرپرنده حق پرواز کردن ندارد در صورتی که بوقلمون خود پرنده‌ای است که توان پرواز کردن ندارد. وقتی گفته می‌شود انتقال پیام باید در لایه‌های زیرین داستان اتفاق بیفتد، نمونه موفق آن همین انتخاب است. وقتی انتقال پیام در جایگاه درست خود اتفاق بیفتد راه را برای ایجاد یک گفت‌وگو میان والدین و کودک فراهم می‌سازد و انیمیشن می‌تواند به عنوان یک ابزار تربیتی در اختیار والدین قرار بگیرد.
کوچک اما تاثیرگذار
از‌جمله مواردی که موفقیت این انیمیشن را می‌گیرد می‌توان به بخش موزیکال این اثر اشاره کرد. انیمیشن ببعی قهرمان در بخش موزیکال خود برای ارتباط با مخاطب کودک و بزرگسال خود از موسیقی گفت‌‌آواز یا رپ استفاده کرده است. این موضوع به خودی خود اشتباه نیست اما سرعت بالای خواندن ترانه باعث متوجه نشدن متن ترانه از سوی مخاطب می‌شود؛ یکی از مواردی که صدمه کمی هم به انیمیشن ببعی قهرمان نزده و دوبله آن هم نامفهوم و نامانوس است.
نامفهوم از این جهت که برای شخصیت سنجاب این انیمیشن صدایی انتخاب شده است که شاید برای این کاراکتر مناسب باشد اما در نهایت برای مخاطب نامفهوم است.
نامأنوس از این بابت که برای شخصیت منفی این انیمیشن یعنی خانم بوقلمون صدای مرد گذاشته شده است که برای مخاطب علاوه بر این‌که نامانوس است، می‌تواند مخاطب بزرگسال خود را نیز دچار سوء‌تفاهم کند و حتی حاشیه‌هایی نیز برای انیمیشن به وجود بیاورد.
قهرمان؛ آری یا خیر؟
انیمیشن ببعی قهرمان باتوجه به نقشه راهی که سازندگان برای آینده این اثر دارند، همواره در طول روایت خود اشاره به کتاب‌های مصور دارد. خود انیمیشن ببعی قهرمان نیز بنا بر داستانی که دارد به دنبال نشان دادن قهرمان و ضد قهرمان است. اما از طرفی دیگر در کشور همیشه گاردی نسبت به ابرقهرمان‌ها وجود دارد که دست تولیدکنندگان را به‌خصوص در حوزه کودک و نوجوان می‌گیرد. انیمیشن ببعی قهرمان نیز از این نوع نگاه کم آسیب ندیده است.
انیمیشن ببعی قهرمان در طرف خیر یا روشن خود قهرمانی ندارد،؛ این انیمیشن سعی کرده است مفهوم همکاری و کمک به یکدیگر را مورد تاکید قرار بدهد و برای این کار قهرمان خود را یعنی کاراکتر ببعی را قربانی کرده است. در طرف شر یا تاریک این انیمیشن اما وضع بهتر از طرف دیگر نیست؛ کاراکتر شرور انیمیشن کاراکتری منفعل دارد و اگر تاکید خود انیمیشن نبود حتی تشخیص این‌که کدام کاراکتر باید این وظیفه سنگین را بر دوش بگیرد، مشخص نبود.
مفهوم خانواده
تعریف کلاسیک خانواده همان است که همه ما آن را می‌شناسیم؛ پدر، مادر و فرزندان. یکی از نقاط قوت انیمیشن ببعی قهرمان همین نقش خانواده در آن است اما نه یک خانواده کلاسیک. یکی از نکاتی که انیمیشن ببعی قهرمان را از دیگر انیمیشن‌های ایرانی متمایز می‌کند تعریف جدیدی است که خواسته یا ناخواسته از خانواده ارائه می‌کند. در این انیمیشن شخصیت ببعی که آرزوی پرواز دارد ابتدا با مخالفت خانواده خود مخصوصا پدر خانواده روبه‌رو می‌شود. این مخالفت سرآغازی می‌شود تا ببعی به کمک دوستان خود به سمت رویای خود حرکت کند و در طول داستان دوستان ببعی هستند که نقش حمایت‌گری و خانواده او را بر عهده می‌گیرند. هرچند که انیمیشن با نشان دادن اهمیت دوست در موفقیت کاراکتر قصد منکر شدن جایگاه خانواده را ندارد و این خانواده و پدر خانواده است که در نهایت منجر به پیروزی کاراکتر ببعی بر خانم بوقلمون می‌شود.
خلاصه این‌که انیمیشن ببعی قهرمان در نمایش اول خود توانست نشان بدهد که در گیشه هم می‌تواند انیمیشن موفقی باشد. این انیمیشن با یک استراتژی خوب می‌تواند به عنوانی بدل شود که چرخه صنعت انیمیشن را کامل کند و شاهد حضور ببعی قهرمان در عرصه‌های دیگر مانند بازی‌های رایانه‌ای، بازی‌های رومیزی، کمیک و... باشیم. انیمیشن ببعی قهرمان در نگاه اول احتمالا انیمیشن قوی‌ای به نظر نمی‌آید اما آنچنان هم ضعیف نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. ببعی قهرمان در هر بخشی اعم از فنی و داستان هم دارای نکات مثبت و هم منفی است اما نکات منفی آن می‌توانست با دقت بیشتر سازندگان رفع شود تا شاهد یک اثر استاندارد باشیم.
در کل این انیمیشن ایرانی توانسته است سیر صعودی خود را حفظ کند و در عرصه فنی رشد چشمگیری داشته باشد اما همچنان در داستان، کمیتش لنگ می‌زند.
ساختن دنیایی با رنگ‌های شاد، وجود شوخی‌هایی که گاهی حتی می‌تواند از والدین هم لبخند بگیرد و موزیکال بودن اثر از‌جمله مواردی هستند که انیمیشن ببعی قهرمان را از دیگر انیمیشن‌ها متمایز کند. انیمیشن ببعی توانسته است تا حد قابل قبولی مخاطب خود را بشناسد و برای آن انیمیشن بسازد اما مواردی هستند که اگر به آن توجه بیشتری می‌شد، انیمیشن از جایگاهی که در آن قرار گرفته است چند پله فراتر می‌رفت.
لنگ ببعی در داستان
انیمیشن ببعی قهرمان مثل دیگر انیمیشن‌های ایرانی در داستان و روایت آن دارای ضعف‌هایی است. بار روایت داستان در این انیمیشن در مواقعی به صورت مونولوگ بر عهده کاراکتر ببعی است اما این منولوگ‌ها در بیشتر مواقع نتوانسته‌اند پل ارتباطی مناسبی میان بخش‌های مختلف داستان باشند؛ گاهی اوقات اضافه‌اند و سکانسی صامت با یک موسیقی بهتر از مونولوگ می‌توانست عمل کند و در برخی موارد نیز خود دیالوگی که برای این بخش نوشته شده است، نمی‌تواند یکپارچگی داستان را برای مخاطب حفظ کند.
ببعی اما در داستان، نکات مثبتی دارد که باید به آن پرداخت؛ اولین ویژگی داستان، گل‌درشت نبودن انتقال پیام در داستان این انیمیشن است. این به آن معنی نیست که ببعی توانسته است در لایه‌های زیرین داستان پیامی که دارد را انتقال دهد اما سعی کرده است در آن جهت حرکت کند. گاهی گل‌درشت کار می‌کند مثل ترانه‌ای که برای کتابخوانی در انیمیشن وجود دارد و گاهی استاندارد عمل می‌کند مثل انتخاب پرنده بوقلمون به عنوان شخصیت منفی داستان.
انتخاب پرنده بوقلمون از این جهت هوشمندانه است که بوقلمون همواره تاکید می‌کند که یک غیرپرنده حق پرواز کردن ندارد در صورتی که بوقلمون خود پرنده‌ای است که توان پرواز کردن ندارد. وقتی گفته می‌شود انتقال پیام باید در لایه‌های زیرین داستان اتفاق بیفتد، نمونه موفق آن همین انتخاب است. وقتی انتقال پیام در جایگاه درست خود اتفاق بیفتد راه را برای ایجاد یک گفت‌وگو میان والدین و کودک فراهم می‌سازد و انیمیشن می‌تواند به عنوان یک ابزار تربیتی در اختیار والدین قرار بگیرد.
کوچک اما تاثیرگذار
از‌جمله مواردی که موفقیت این انیمیشن را می‌گیرد می‌توان به بخش موزیکال این اثر اشاره کرد. انیمیشن ببعی قهرمان در بخش موزیکال خود برای ارتباط با مخاطب کودک و بزرگسال خود از موسیقی گفت‌‌آواز یا رپ استفاده کرده است. این موضوع به خودی خود اشتباه نیست اما سرعت بالای خواندن ترانه باعث متوجه نشدن متن ترانه از سوی مخاطب می‌شود؛ یکی از مواردی که صدمه کمی هم به انیمیشن ببعی قهرمان نزده و دوبله آن هم نامفهوم و نامانوس است.
نامفهوم از این جهت که برای شخصیت سنجاب این انیمیشن صدایی انتخاب شده است که شاید برای این کاراکتر مناسب باشد اما در نهایت برای مخاطب نامفهوم است.
نامأنوس از این بابت که برای شخصیت منفی این انیمیشن یعنی خانم بوقلمون صدای مرد گذاشته شده است که برای مخاطب علاوه بر این‌که نامانوس است، می‌تواند مخاطب بزرگسال خود را نیز دچار سوء‌تفاهم کند و حتی حاشیه‌هایی نیز برای انیمیشن به وجود بیاورد.
قهرمان؛ آری یا خیر؟
انیمیشن ببعی قهرمان باتوجه به نقشه راهی که سازندگان برای آینده این اثر دارند، همواره در طول روایت خود اشاره به کتاب‌های مصور دارد. خود انیمیشن ببعی قهرمان نیز بنا بر داستانی که دارد به دنبال نشان دادن قهرمان و ضد قهرمان است. اما از طرفی دیگر در کشور همیشه گاردی نسبت به ابرقهرمان‌ها وجود دارد که دست تولیدکنندگان را به‌خصوص در حوزه کودک و نوجوان می‌گیرد. انیمیشن ببعی قهرمان نیز از این نوع نگاه کم آسیب ندیده است.
انیمیشن ببعی قهرمان در طرف خیر یا روشن خود قهرمانی ندارد،؛ این انیمیشن سعی کرده است مفهوم همکاری و کمک به یکدیگر را مورد تاکید قرار بدهد و برای این کار قهرمان خود را یعنی کاراکتر ببعی را قربانی کرده است. در طرف شر یا تاریک این انیمیشن اما وضع بهتر از طرف دیگر نیست؛ کاراکتر شرور انیمیشن کاراکتری منفعل دارد و اگر تاکید خود انیمیشن نبود حتی تشخیص این‌که کدام کاراکتر باید این وظیفه سنگین را بر دوش بگیرد، مشخص نبود.
مفهوم خانواده
تعریف کلاسیک خانواده همان است که همه ما آن را می‌شناسیم؛ پدر، مادر و فرزندان. یکی از نقاط قوت انیمیشن ببعی قهرمان همین نقش خانواده در آن است اما نه یک خانواده کلاسیک. یکی از نکاتی که انیمیشن ببعی قهرمان را از دیگر انیمیشن‌های ایرانی متمایز می‌کند تعریف جدیدی است که خواسته یا ناخواسته از خانواده ارائه می‌کند. در این انیمیشن شخصیت ببعی که آرزوی پرواز دارد ابتدا با مخالفت خانواده خود مخصوصا پدر خانواده روبه‌رو می‌شود. این مخالفت سرآغازی می‌شود تا ببعی به کمک دوستان خود به سمت رویای خود حرکت کند و در طول داستان دوستان ببعی هستند که نقش حمایت‌گری و خانواده او را بر عهده می‌گیرند. هرچند که انیمیشن با نشان دادن اهمیت دوست در موفقیت کاراکتر قصد منکر شدن جایگاه خانواده را ندارد و این خانواده و پدر خانواده است که در نهایت منجر به پیروزی کاراکتر ببعی بر خانم بوقلمون می‌شود.
خلاصه این‌که انیمیشن ببعی قهرمان در نمایش اول خود توانست نشان بدهد که در گیشه هم می‌تواند انیمیشن موفقی باشد. این انیمیشن با یک استراتژی خوب می‌تواند به عنوانی بدل شود که چرخه صنعت انیمیشن را کامل کند و شاهد حضور ببعی قهرمان در عرصه‌های دیگر مانند بازی‌های رایانه‌ای، بازی‌های رومیزی، کمیک و... باشیم. انیمیشن ببعی قهرمان در نگاه اول احتمالا انیمیشن قوی‌ای به نظر نمی‌آید اما آنچنان هم ضعیف نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. ببعی قهرمان در هر بخشی اعم از فنی و داستان هم دارای نکات مثبت و هم منفی است اما نکات منفی آن می‌توانست با دقت بیشتر سازندگان رفع شود تا شاهد یک اثر استاندارد باشیم.
در کل این انیمیشن ایرانی توانسته است سیر صعودی خود را حفظ کند و در عرصه فنی رشد چشمگیری داشته باشد اما همچنان در داستان، کمیتش لنگ می‌زند.