چهره و اجرا، موضوعی طبیعی!
در دنیای امروز، تخصصی بودن کارها، در بسیاری از امور، به‌جز موارد بسیار ویژه همانند جراحی و مانند آن، در حال تعدیل‌شدن است. با یک مثال ملموس ورزشی، بحث را جلو ببرم؛ گفتار مربی تیم فوتبال رم درباره سردار آزمون، فوتبالیست ایرانی.
این مربی گفته بود که آزمون برای مشارکت در کارهای دفاعی نیاز به تلاش بیشتر دارد. یعنی حتی در فوتبال هم، مهاجم فقط در جای خاصی از زمین فعال نیست و در امور دیگر، مشارکت دارد. حالا این را بیاوریم در حوزه اجرای رادیویی، کمتر و اجرای تلویزیونی، بیشتر. آیا اجرای برنامه نیاز به تخصص دارد و هرکسی نباید در آن وارد شود؟ در اصول بله، اما در عمل، خیر. هرکسی نمی‌تواند بیاید مگر آن‌که بداند الزامات اجرا چیست و به صحنه و ابزارهای آن آشنا باشد. در عمل، هرکسی می‌تواند بیاید، حتی یک خبرنگار یا یک فوتبالیست یا یک سیاستمدار یا یک هنرمند و اهل فرهنگ، اگر الزامات اجرا را بداند. به‌ویژه که افراد واجد عامل شهرت، معمولا مخاطب را به خود جلب می‌کنند و همین نکته موجب می‌شود تا برنامه‌سازان تلویزیونی در هر اقلیمی، از این عامل استفاده کنند.سال‌هاست که تعداد قابل‌توجهی از بازیگران و سایر اهالی فرهنگ، در تلویزیون ما برنامه‌هایی را اجرا کرده‌اند. بعضی از اجرا وارد بازیگری شدند مانند فرزاد حسنی، بعضی از بازیگری به اجرا آمدند مانند علیرضا خمسه یا جواد رضویان یا محمدرضا گلزار و مانند آن. بعضی در عرصه ادبیات بودند و به اجرا آمدند چون شهرام شکیبا. یعنی تعامل میان عرصه‌های مختلف فرهنگی ــ هنری با اجرا، امری آشناست. کاری ندارم که متناسب با نزدیکی یا دوری بعضی صاحبان قلم با بعضی چهره‌ها، یا بعضی نگرش‌های سیاسی با سیاست حاکم بر سازمان صداوسیما، اظهارات سختگیرانه‌ای دراین‌باره بیان می‌شود و این تعامل را بر نمی‌تابند، اما نکته عجیبی نیست. دیده‌اید در فوتبال اروپا، خیلی از فوتبالیست‌های سابق و اسبق، به‌عنوان کارشناس و مجری در شبکه‌های مختلف حضور دارند، اینجا هم پیش آمد که مرحوم علی انصاریان هم از فوتبال به اجرا بیاید. درست است که در ابتدا کار کمی ناهماهنگ می‌شود، اما در ادامه روی روال می‌افتد یا بیننده به جزئیات اجرا توجه نمی‌کند. بیینده عام، با وجود چهره‌ای آشنا از حوزه‌های هنری همانند سینما یا ادبیات یا ورزش، بیشتر به برنامه جذب و مقصود برنامه‌ساز که داشتن مخاطب است، حاصل می‌شود. برای همین، تدارک برنامه با حضور چهره‌های آشنا، کاری مرسوم و مطلوب و طبیعی است.این روزها، مرتب از آماده‌سازی برنامه‌های جدید و عمدتا مخاطب عام‌پسند خبرهایی منتشر می‌شود که مجریان آن افرادی آشنا چون محمدرضا گلزار، جواد رضویان، کامران نجف‌زاده، علیرام نورایی و مانند آن هستند که می‌آیند تا همراه با افرادی چون مهران رجبی که مطلوب بیننده عام است و مورد طعنه بعضی صاحبان قلم، تنوع برنامه‌ای را افزایش دهند. این افراد واجد عامل شهرت هستند و می‌دانند چگونه با عنصر شهرت خود، برنامه را به پیش ببرند. برنامه‌های‌شان هم تولیدی است و مدیریت بر اجرا از سوی آنان یا ناظران، راحت‌تر از اجرای زنده است. برای همین، افزایش بهره‌مندی از افرادی که مشهور در حوزه‌ای تخصصی هستند، برای اجرای برنامه‌های جدید و متنوع و مخاطب‌پسند، باید تحسین شده و بر آن تأکید شود.
حسین سلطان‌محمدی - منتقد