printlogo


خواندن در تاریکی با چشم‌های روشن
تقریبا یک نفر از هر 10نفر در سرتاسر جهان چشمان‌شان اصطلاحا رنگی است. این‌که چرا این رنگ‌های روشن‌تر در رقابت با رنگ‌های تیره‌تر همچنان باقی مانده، مدت‌ها موردی برای حدس‌و‌گمان بوده است. اکنون، انسان‌شناسان در بریتانیا ادعا می‌کنند که چشم‌‌آبی‌ها می‌توانند در شرایط کم‌نور، دارای برتری نسبی باشند.

این گروه تحقیقاتی در آزمایش اولیه خود، این امکان را با 39 داوطلب بزرگسال که در یک آزمایش چشمی ساده 30 ثانیه‌ای تحت شدت کاهش نور قرار گرفتند، بررسی کردند.افراد رنگ‌های چشم‌های خود را اظهار کردند و سپس با استفاده از راهنمای طبقه‌بندی، به‌ دسته‌های آبی یا قهوه‌ای دسته‌بندی شدند و در نهایت ۲۵‌نفر با چشم‌های طیف آبی و ۱۴نفر با چشم‌های قهوه‌ای روشن یا تیره در این مطالعه شرکت کردند.برای خواندن اعداد ریز روی دیوار، چشم‌آبی‌ها می‌توانستند کدها را در نور بسیار کمتری بخوانند - به طور متوسط حداقل 0.7 لوکس - نسبت به همسالان چشم‌قهوه‌ای خود که میانگین حداقل 0.82لوکس داشتند.با وجود این‌که این مطالعه مقدماتی با حجم نمونه نسبتا کوچک است و هنوز مورد بررسی‌های بیشتر قرار نگرفته، یافته‌های این آزمایش از این نظریه حمایت می‌کند که از دست دادن رنگدانه در عنبیه، صفتی است که در برخی جمعیت‌ها برای به حداکثر رساندن دید در محیط‌های کم‌نور انتخاب شده است. البته در مطالعاتی پیش از این هم مشخص شده بود که افراد دارای عنبیه تیره‌تر با احتمال کمتری به بیماری‌هایی مانند سرطان و تباهی لکه زرد مبتلا می‌شوند.  خواه فندقی با لکه‌های خزه‌ای، خاکستری طوفانی با لبه‌های تیره یا سبز با پرتوهای کهربایی، همه عنبیه‌ها یک جفت «بوم نقاشی» هستند که مقادیر مختلفی از پروتئین‌هایی مانند ملانین روی آن پاشیده شده است. این‌که میزان این پروتئین‌ها چقدر باشد و چه طیف رنگی را ایجاد کند، احتمالا در طول زمان و متناسب با شرایط محیطی تطابق یافته تا محافظتی برای بدن به وجود بیاورد اما همه این حدس و گمان‌‌ها نیاز به مطالعات گسترده‌تری برای تأثیرات رنگ عنبیه خواهد داشت.

منبع: Science Alert
فراز سهیلی‌آزاد - گروه دانش