شناسایی زوال عقل با آزمایش خون ساده
دستاورد جدید محققان چینی
نگاهی دقیق به تفاوت‌های جزئی در سطوح پروتئین‌های خاص در خون به محققان این امکان را می‌دهد تا علائم هشداردهنده اولیه زوال عقل را شناسایی کنند. یو گوو، متخصص مغز و اعصاب دانشگاه فودان در این‌خصوص توضیح می‌دهد: «این یافته‌ها برای غربالگری افراد در معرض خطر بالای زوال عقل و مداخله زودهنگام، می‌تواند کمک‌کننده باشد.»
با افزایش نرخ زوال عقل در سطح جهانی و نبود راهکار درمانی قطعی برای این بیماری، یافتن راهکاری برای هشدار اولیه، می‌تواند زمان بیشتری را برای کند کردن پیشرفت بیماری در میلیون‌ها نفری که در آینده به این وضعیت ناتوان‌کننده مبتلا می‌شوند، فراهم کند.
به همین منظور یو گوو و تیم تحقیقاتی‌اش 1463 نوع پروتئین پلاسما را که در نمونه خون 52645 بزرگسال، بدون تشخیص زوال عقل از بانک زیستی بریتانیا دریافت کرده بودند را مورد مقایسه قرار دادند و نتایج به‌دست آمده از این پژوهش را در نشریه علمی معتبر «نیچر ایجینگ» منتشر کردند. این بررسی تغییرات رایج در سرم خون 1417 بیمار را نشان داد که بعدا طی 14 سال به یکی از چند نوع مختلف زوال عقل از جمله بیماری آلزایمر مبتلا شدند. تغییرات در غلظت چهار پروتئین خاص به طور مداوم در پلاسمای بیماران مبتلا به زوال عقل مشاهده شد. اینها شامل پروتئین اسیدی فیبریلاری گلیال(GFAP)، پلی پپتید نور فیلامنت(NEFL)، فاکتور رشد/تمایز 15 (GDF15) و پروتئین پیونددهنده بتا فاکتور رشد نهفته 2 (LTBP2) بودند. GFAP که پیش از این هم ارتباطش با زوال عقل مشخص شده بود، پروتئینی است که در سلول‌هایی یافت می‌شود که از سیستم عصبی ما پشتیبانی می‌کند. محققان حدس می‌زنند که به دلایل متعددی وجود این پروتئین‌ها در جریان خون با زوال عقل مرتبط است، از جمله اختلال در عملکرد سد خونی مغزی، التهاب یا سایر آسیب‌های عصبی.گوو و همکارانش توضیح می‌دهند: «افرادی که سطح GFAP بالاتری داشتند، 32/2 برابر بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل بودند.»
مطالعات کوچک‌تر قبلا برخی پروتئین‌های پلاسما را به‌عنوان نشانگرهای زیستی بالقوه برای خطر زوال عقل شناسایی کرده بود اما در بیشتر این پژوهش‌ها افراد مبتلا به زوال عقل با افراد بدون زوال عقل مقایسه می‌شدند. این روش تغییراتی را که قبل از شروع زوال عقل رخ می‌دهد، شناسایی نمی‌کند، همچنین نشان نمی‌دهد که کدام نشانگرهای زیستی پیش‌بینی دقیق‌تری از احتمال ابتلا را ارائه می‌دهد. ماهیت مقیاس بزرگ و طولانی‌مدت داده‌های مورد استفاده در پژوهش اخیر این محدودیت‌ها را برطرف می‌کند.نکته قابل‌توجه در این پژوهش این بود که GFAP و LTBP2 برای پیش‌بینی زوال عقل بسیار اختصاصی عمل می‌کند اما تغییرات NEFL و GDF15 خیلی اختصاصی نیست. این گروه تحقیقاتی دریافتند که تغییرات سطوح پلاسمایی GFAP و NEFL در خون افراد یک دهه پیش از بروز اولین نشانه‌های واضح زوال عقل قابل شناسایی است. استفاده از این مجموعه شاخص‌ها در کنار هم می‌تواند پیش‌بینی‌های دقیقی را ارائه دهد.اگر یک آزمایش خون ساده بتواند خطر ابتلا به زوال عقل را پیش‌بینی کند، مداخلات اولیه از کمک به رژیم غذایی گرفته تا تجویز فعالیت‌های جسمی و ذهنی، می‌تواند درجهت کند کردن پیشرفت این بیماری و کمک به خانواده‌ها برای آماده شدن برای مسیر پیش‌رو استفاده شود.
منبع: Science Alert
فراز سهیلی‌آزاد - گروه دانش
به همین منظور یو گوو و تیم تحقیقاتی‌اش 1463 نوع پروتئین پلاسما را که در نمونه خون 52645 بزرگسال، بدون تشخیص زوال عقل از بانک زیستی بریتانیا دریافت کرده بودند را مورد مقایسه قرار دادند و نتایج به‌دست آمده از این پژوهش را در نشریه علمی معتبر «نیچر ایجینگ» منتشر کردند. این بررسی تغییرات رایج در سرم خون 1417 بیمار را نشان داد که بعدا طی 14 سال به یکی از چند نوع مختلف زوال عقل از جمله بیماری آلزایمر مبتلا شدند. تغییرات در غلظت چهار پروتئین خاص به طور مداوم در پلاسمای بیماران مبتلا به زوال عقل مشاهده شد. اینها شامل پروتئین اسیدی فیبریلاری گلیال(GFAP)، پلی پپتید نور فیلامنت(NEFL)، فاکتور رشد/تمایز 15 (GDF15) و پروتئین پیونددهنده بتا فاکتور رشد نهفته 2 (LTBP2) بودند. GFAP که پیش از این هم ارتباطش با زوال عقل مشخص شده بود، پروتئینی است که در سلول‌هایی یافت می‌شود که از سیستم عصبی ما پشتیبانی می‌کند. محققان حدس می‌زنند که به دلایل متعددی وجود این پروتئین‌ها در جریان خون با زوال عقل مرتبط است، از جمله اختلال در عملکرد سد خونی مغزی، التهاب یا سایر آسیب‌های عصبی.گوو و همکارانش توضیح می‌دهند: «افرادی که سطح GFAP بالاتری داشتند، 32/2 برابر بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل بودند.»
مطالعات کوچک‌تر قبلا برخی پروتئین‌های پلاسما را به‌عنوان نشانگرهای زیستی بالقوه برای خطر زوال عقل شناسایی کرده بود اما در بیشتر این پژوهش‌ها افراد مبتلا به زوال عقل با افراد بدون زوال عقل مقایسه می‌شدند. این روش تغییراتی را که قبل از شروع زوال عقل رخ می‌دهد، شناسایی نمی‌کند، همچنین نشان نمی‌دهد که کدام نشانگرهای زیستی پیش‌بینی دقیق‌تری از احتمال ابتلا را ارائه می‌دهد. ماهیت مقیاس بزرگ و طولانی‌مدت داده‌های مورد استفاده در پژوهش اخیر این محدودیت‌ها را برطرف می‌کند.نکته قابل‌توجه در این پژوهش این بود که GFAP و LTBP2 برای پیش‌بینی زوال عقل بسیار اختصاصی عمل می‌کند اما تغییرات NEFL و GDF15 خیلی اختصاصی نیست. این گروه تحقیقاتی دریافتند که تغییرات سطوح پلاسمایی GFAP و NEFL در خون افراد یک دهه پیش از بروز اولین نشانه‌های واضح زوال عقل قابل شناسایی است. استفاده از این مجموعه شاخص‌ها در کنار هم می‌تواند پیش‌بینی‌های دقیقی را ارائه دهد.اگر یک آزمایش خون ساده بتواند خطر ابتلا به زوال عقل را پیش‌بینی کند، مداخلات اولیه از کمک به رژیم غذایی گرفته تا تجویز فعالیت‌های جسمی و ذهنی، می‌تواند درجهت کند کردن پیشرفت این بیماری و کمک به خانواده‌ها برای آماده شدن برای مسیر پیش‌رو استفاده شود.
منبع: Science Alert
فراز سهیلی‌آزاد - گروه دانش