نگاه حقوقی به مسأله محرمیت فرزندخواندهها
محرمیت فرزندخوانده
امروزه درصد زیادی از زوجین از ناباروری رنج میبرند تا حدی که دیگر قادر به باردار شدن و داشتن فرزند همخون خود نیستند و به همین خاطر با یکدیگر توافق میکنند که کودکی را بهعنوان فرزندخوانده، به سرپرستی بگیرند اما مسأله مهمی که در این مورد وجود دارد، در خصوص محرمیت زوجین با کودک است و به همین خاطر، راههای محرمیت فرزندخوانده در حقوق پیشبینی شده است.
به عبارت دیگر از آنجا که کودک نیاز به مهر و محبت از سوی سرپرستان خود دارد، لازم است که فرزندخوانده، در همان ابتدا به سرپرست خود محرم شود تا نیازهای عاطفی او برطرف گردد و به دلیل اهمیت این موضوع، هم در فقه و هم در قانون، راهکارهایی برای محرمیت فرزندخوانده بیان شده است.در ابتدا لازم به ذکر است که مطابق قانون مدنی، محارم به سه دسته نسبی یا سببی و رضاعی تقسیم میشوند. محارم نسبی یعنی محرمیتی که بهدلیل رابطه خونی بین دو شخص ایجاد میشود، در حالی که محارم سببی، نسبتی است که بهدلیل ازدواج میان دو شخص ایجاد میشود. توجه به این نکته ضروری است که رابطه سرپرست و فرزندخوانده در قالب هیچ یک از موارد فوق قرار نمیگیرد. بنابراین برای ایجاد محرمیت، امکان پیوند نسبی بهدلیل نداشتن رابطه خونی منتفی است، ولی تحت شرایطی میتوان رابطه سببی را برقرار کرد؛ به این نحو که اگر فرزندخوانده پسر باشد، بین او و دختر خانواده (فرزند نسبی) صیغه محرمیت جاری میشود و در این صورت مادرخوانده با وی محرم خواهد شد. همچنین اگر فرزندخوانده دختر باشد، صیغه محرمیت او با پسر خانواده جاری میشود و در این صورت پدر با او محرم میشود. رضاع به معنی شیر دادن به کودک است و منظور از قرابت رضاعی این است که قرابت و خویشاوندیای که از طریق شیر خوردن ایجاد شود. حال برای محرمیت از این طریق لازم است شرایطی رعایت شود که این ضوابط در ماده 1046 قانون مدنی آمده است. اولین شرط این است که شیر زن باید از حمل مشروع حاصل شده و مستقیم از پستان زن مکیده شود. از طرف دیگر طفل لااقل یک شبانه روز یا 15بار متوالی باید شیر کامل بخورد؛ بدون این که در بین، غذای دیگر یا شیر زن دیگر را خورده باشد. شیر خوردن طفل قبل از تمام شدن دو سال از تولد او باشد. مقدار شیری که طفل خورده است از یک زن و از یک شوهر باشد. بنابراین اگر طفل در شبانه روز مقداری از شیر یک زن و مقداری از شیرزن دیگر بخورد، موجب حرمت نمیشود،اگرچه شوهرآن دو زن یکی باشد وهمچنین اگر یک زن یک دختر ویک پسر رضاعی داشته باشد که هریک را از شیر متعلق به شوهر دیگر شیر داده باشد، آن پسر یا آن دختر، برادر و خواهر رضاعی نبوده و ازدواج بین آنها از این حیث ممنوع نیست.
محمد زمانی - خبرنگار چاردیواری