printlogo


در ناتو چه خبر است
​​​​​​​توهم مطلق مکرون
رئیس‌جمهور فرانسه این روزها به یکی از سیاستمداران خبرساز در اروپا و ناتو تبدیل شده است. پس از ادعای امانوئل مکرون مبنی بر احتمال اعزام نیروهای نظامی ناتو به خاک اوکراین جهت تقابل با روسیه، برخی اعضای پیمان آتلانتیک‌شمالی بلافاصله سخنان و مواضع وی را تکذیب و در مقابل تاکید کردند که قصد چنین اقدامی ندارند.

برخی تحلیلگران و نظریه‌پردازان حوزه‌های امنیتی و سیاسی اروپا معتقدند سخنان مکرون نوعی ژست تبلیغاتی و سیاسی از سوی وی محسوب می‌شود اما قطعا عواقب و تبعات آن برای آتلانتیکی‌ها سخت و دشوار خواهد بود. سخنان رئیس‌جمهور فرانسه می‌تواند به دستمایه‌ای برای ارتقای دامنه فعالیت‌های روسیه در عرصه بازدارندگی (در مقابل ناتو) تبدیل شود.  واقعیت امر این است که در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ نیز مکرون ایده ایجاد «ارتش واحد اروپایی» را مطرح کرد اما این ایده بلافاصله با انتقاد آنگلا مرکل، صدراعظم سابق آلمان مواجه شد. به عبارت بهتر، پاریس حتی قدرت اقناع اصلی‌ترین متحد اروپایی خود در ناتو بابت ایجاد یک ساختار نوین در خارج و حتی اعمال برخی اصلاحات ساختاری در دل پیمان آتلانتیک‌شمالی را ندارد. در این میان سؤال دیگری مطرح است که قطعا مکرون هرگز پاسخ آن را نخواهد داد: این‌که آیا پاریس بازیگری «تصمیم‌ساز» در دو سوی آتلانتیک محسوب می‌شود یا «تابع»؟!

ادعای توخالی و پوچ
اگرچه فرانسوی‌ها در عرصه روابط بین‌الملل ژست یک بازیگر مستقل را به خود می‌گیرند اما هیچ‌گاه رویکرد عملیاتی آنها در قبال تحولات جاری در اروپا و نظام بین‌الملل تابعی از تصمیم کاخ الیزه نبوده است. فرانسه، به‌خصوص پس از دوران ریاست‌جمهوری ژاک شیراک به‌واسطه حضور سیاستمدارانی ضعیف و بحران‌ساز مانند سارکوزی، اولاند و مکرون به تابعی از بازی کاخ‌سفید تبدیل شده و در این میان، اساسا اهمیتی ندارد که کدام حزب یا جریان در راس معادلات سیاسی واشنگتن حضور داشته باشد. در این میان برخی مواضع مکرون صرفا نوعی ادعای توخالی و پوچ با اهداف داخلی محسوب می‌شود. مکرون تلاش می‌کند خود را یک بازیگر کلیدی در مناسبات امروز جهان سیاست جلوه دهد، حال آن‌که حتی برخی اعضای ناتو نیز وی را جدی نمی‌گیرند. ایده مطرح‌شده درخصوص اعزام نیروهای ناتو به میدان جنگ اوکراین نیز از جنس همان ادعای ایجاد ارتش واحد اروپایی است و ارزش راهبردی ندارد. ناتوانی فرانسوی‌ها در حل‌وفصل بحران‌های مشترک امنیتی، اقتصادی و سیاسی در حوزه یورو و اتحادیه اروپا سبب شده تا کسی از پاریس به‌عنوان یک بازیگر قدرتمند و جریان‌ساز در نظام بین‌الملل یاد نکند. مکرون در سال 2017 میلادی، زمانی که به لطف آرای سلبی علیه مارین لوپن در انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه به پیروزی رسید، تصور می‌کرد به‌زودی به سیاستمداری بدون رقیب در اروپای واحد تبدیل خواهد شد اما توهمات بناپارتی وی سریعا رنگ‌باخت. حتی پیروزی وی در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه (سال 2022) نیز مجددا با استناد به دغدغه شهروندان فرانسه نسبت به سرکار آمدن لوپن و جبهه ملی صورت گرفت. متوسط محبوبیت 23درصدی مکرون طی دو سال اخیر این گزاره را به اثبات رسانده است ... .

سعید سبحانی | گروه بین‌الملل